Arnavutluk yenilenebilir enerji kaynaklarını araştırıyor

28/11/2007

Sıcaklıklar düşerken, Arnavut halkını enerji kısıtlamaları ve elektrik kesintileri bekliyor. Hükümet ülkenin kronik enerji krizlerini hafifletecek yeni seçenekler arıyor.

Southeast European Times için Tiran'dan Jonilda Koci ve Sami Neza'nın haberi – 28/11/07

Geçen Ocak ayında Tiran'ın bir caddesinde elektrik jeneratörlerinin yanından geçen yayalar görülüyor. Arnavutluk 1990'lardan beri enerji talebini karşılamakta zorluk çekiyor ve elektrik kesintilerinin en sık yaşandığı mevsime giriliyor. [Getty Images]

Arnavutluk elektrik ihtiyacının %95'ini hidroelektrik santrallerinden (HES) karşılıyor, ancak bu yıl yaşanan kuraklık barajlardaki su seviyelerini etkiledi ve santraller sürekli artan enerji taleplerini karşılayamıyor. Önceki kışlarda olduğu gibi kısıtlamalar, elektrik kesintileri ve çeşitli geçici önlemler bekleniyor.

Ülke bir zamanlar yalnızca kendi ihtiyacını karşılamakla kalmayıp, komşu ülkelere ihraç edecek kadar enerji üretiyordu. Ancak 1990'ların başlarından bu yana talep dört katına çıkarak 6 bin 800 GWh'e ulaştı. Aynı zamanda elektrik üretimi de yarıya inerek 4 bin GWh civarına düştü. Bu düşüşün sorumlusu ise yağmur yağmaması ve köhne HES'lerin içinde bulunduğu durum.

Tiran ve diğer şehirlerde günde sekiz saate kadar elektrik kesintisi uygulanırken, bazı kırsal alanlarda kesintiler günde 15 saate kadar çıkıyor. Durum her kış kötüye gidiyor.

Kriz nedeniyle, yenilenebilir enerji projeleri öncelik kazanmış durumda. Başbakan Sali Berişa 7 Kasım'da yaptığı açıklamada, hükümetin enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesine katkıda bulunarak her türlü projeyi destekleyeceğini söyledi.

Camozzi Holding SpA ve Westinghouse şirketlerinden temsilciler, nükleer enerji üretimine yapılacak yatırım olasılıklarını görüşmek üzere Ekim ayı sonlarında Berişa ile bir araya geldiler. Şirketler, Durres'te bir nükleer yedek parça fabrikası kurmakla ilgilendiklerini belirttiler.

Berişa, "Arnavutluk'u bölgenin enerji üretim ve ihracat merkezine dönüştürmeyi hedefliyoruz." dedi. Ancak muhalif siyasiler bu kadar iyimser değiller. Sosyalistlerin meclis grubu başkan yardımcısı Erion Brace, dezavantajların da dikkate alınması gerektiğini söyledi.

"Nükleer enerji santrali işletmek için nükleer maddenin taşınması ve saklanması gerekir. Nükleer enerji üretimi halkın sağlığını tehdit eden zararlı radyoaktif atıkların oluşmasına yol açar." diyen Brace, fikrin kamuoyuna sunulması yönünde çağrıda bulundu.

Berişa yönetimi gelecekte nükleer enerjiyle ilgili bir referandum düzenleyebileceğini açıkladı. Hükümet bununla birlikte daha az tartışmalı, yenilenebilir enerji kaynaklarını da araştırıyor. Ekim ayı sonunda Avrupa'nın önde gelen iki şirketi hükümete büyük çaplı projeler sundular.

Şirketlerden biri, Italgest, Tiran'a 50 km uzaklıktaki Krievici yakınlarında büyük bir rüzgar santrali kurmayı önerdi. 150 mW'lık kapasiteye sahip olacak tesis için 200 milyon avroluk yatırım gerekiyor.

İkinci şirket, Naanovo, Tiran'a 40 kilometre uzaklıktaki Durres yakınlarında bir güneş enerjisi santralinin kurulacağı bir güneş enerjisi projesi teklif etti. Önümüzdeki birkaç ay içinde hükümet yetkilileri çeşitli önerileri inceleyecekler ve enerji krizine son verme olasılığı en yüksek olan projeler üzerine gidecekler.