BH partileri yeni başbakanla ilgili istişarelere başlayacaklar

13/11/2007

Bosna-Hersek'in yeni başbakanı konusunda bir ay içinde anlaşma sağlanmadığı takdirde, ülke erken seçim yoluna gitmek zorunda kalacak.

(Yüksek Temsilciler Dairesi - 13/11/07; AFP, AP, Reuters, DPA, AKI, B92 - 12/11/07)

Bosna-Hersek Başbakanı Nikola Spiriç, cumhurbaşkanlığının istifasını kabul etmesi sonrasında 12 Kasım Pazartesi günü Saraybosna'da basın mensuplarına konuştu. [Getty Images]

Bosna-Hersek'in üçlü cumhurbaşkanlığından 12 Kasım Pazartesi günü yapılan açıklamada, Başbakan Nikola Spiriç'in istifasının kabul edildiği bildirildi.

Üçlü cumhurbaşkanlığının Boşnak üyesi Haris Silayciç gazetecilere verdiği demeçte, "Spiriç'in istifasını geri çekmesinin ülke açısından yararlı olacağını düşünüyordum ancak kendisi bu konuda ısrar etti." diyerek şöyle devam etti: "Yeni bir kabine için partilerle istişareler başlatıyoruz."

Şu anda Bosnalı Hırvat Zeljko Komsiç'in başkanlığındaki cumhurbaşkanlığının 30 gün içinde meclise bir başbakan adayı önermesi gerekiyor. Aksi takdirde, erken parlamento seçimlerinin yapılması gerekecek.

Spiriç, Yüksek Temsilci Miroslav Lajcak'ın Spiriç'in kabinesi de dahil olmak üzere devlet kurumlarının işleyişini daha iyi hale getirme amaçlı reformları dayatma kararını protesto etmek amacıyla 1 Kasım'da istifasını sunmuştu.

Slovak diplomat 19 Ekim'de, BH Bakanlar Kurulu ve parlamentonun çalışmasını düzenleyen ve iki organın üyelerinin oturumları boykot ederek karar ve yasaların onaylanmasını engellemelerini daha zor hale getirecek yeterli çoğunluk kurallarında yapılacak değişikliklerin de yer aldığı bir dizi tedbir alacağını açıklamıştı.

Lajcak, söz konusu tedbirler 1 Aralık'a kadar uygulanmadığı takdirde, BH'deki baş uluslararası idareci olarak sahip olduğu yetkileri kullanarak bunları dayatacağını söylemişti.

Bosnalı Sırp siyasiler, önerilen tedbirlerin anayasaya ve BH'deki 1992-1995 ihtilafına son veren Dayton Barış Anlaşmasına aykırı olduğunu öne sürerek derhal karşı çıktılar. Söz konusu tedbirlerin Boşnak ve Hırvatların oy çoğunluğuyla kendilerini ezeceğini iddia eden siyasiler, devlet düzeyindeki bütün kurumlardan çekilmekle tehdit ettiler.

Sırp Cumhuriyeti (SC) Başbakanı Milorad Dodik'in Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı (SNSD) partisine mensup olan ve yeni bir kabine atanana dek başbakan vekili olarak görev yapacak olan Spiriç, görevinden istifa eden ilk Bosnalı Sırp oldu. Spiriç'in bu hareketi, BH'nin ihtilaf sonrası toparlanma sürecini izleyen başlıca güçlerden temsilcilerin Lajcak'a ve onun kararlarına destek ifadesinde bulunmaları sonrasında geldi.

Dodik Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Yüksek Temsilcinin kararını "geri çekmesi veya değiştirmesi" şartıyla SNSD'nin Spiriç'in yerini alacak kişiyi seçme amaçlı siyasi görüşmelere katılaceğını söyledi. Lajcak ise Salı günü, değerlendirilmek üzere tarafa gönderilen değişiklik önerilerinin hukuki açıdan yorumları hakkında hâlâ SC'den bir yanıt beklediğini söyledi.

Başbakanlıktan geçen hafta yapılan açıklamada, "Yüksek Temsilcinin kararı yürürlüktedir ve üzerinde pazarlık yapılamaz." dendi.

Lajcak, Perşembe günü BM Güvenlik Konseyi'ne BH'deki mevcut siyaset ve güvenlik durumu hakkında brifing verecek. Ofisinden Salı günü yapılan açıklamada, yetkilinin 15 ülkeden oluşan organa, ülkenin karşı karşıya bulunduğu iki senaryonun "ya yapay bir siyasi krizin tırmandırılarak izolasyona yol açması, veya siyasi krizi yatıştırıp Avrupa yolunda ilerleme" olduğunu söyleyeceği belirtildi.