Arnavut sigara tiryakileri yasayı takmıyor

12/11/2007

Arnavutluk'taki sigara karşıtı yasa teoride Avrupa'nın en katı yasalarından biri. Ama Arnavut halkının çoğu yasayı pek takmıyor.

Southeast European Times için Tiran'dan Sami Neza'nın haberi - 12/11/07

Pek çok kişi kamuya açık alanlarda sigara içme yasağına uymuyor. [Arşiv]

Dumansız Arnavutluk adlı örgüte göre, Arnavut halkı kamuya açık alanlarda sigara içme yasağına cezalar uygulanmadığı için pek uymuyor.

Mayıs ayında yürürlüğe giren yasada barlar, restoranlar, devlet daireleri ve kamuya açık diğer alanlarda sigara içmek yasaklanıyor. Arnavutluk'un sigara karşıtı mevzuatı teoride Avrupa'nın en katılarından biri olmasına karşın, hak savunucuları uygulamanın yeterli olmaktan uzak olduğu görüşündeler.

Dumansız Arnavutluk örgütünden Çovani Şiti, "İnsanlara para cezası kesiliyor ama bu cezalar tahsil edilmiyor; bu yasanın uygulanmasında eşitlik yok." diyerek şöyle devam etti: "Bazı barlar sigara içilmesini yasaklıyor, bazıları yasaklamıyor."

Kimliğinin açıklanmamasını isteyen bir bar sahibi, ceza yeme riskine niye girdiğini açıklıyor: "Barımda sigara içilmesini yasaklarsam müşteri kaybederim ve işim de batar."

Başbakanlıktan yalnızca birkaç metre uzaklıktaki Tiran'ın lüks İkiz Kulelerinde bile insanlar serbestçe sigara içiyorlar. Kulelerde bir çok bar ve restoran bulunuyor.

Son dört ay içinde sağlık bakanlığı 5 bin fazla mekanı teftiş etti ve 1.500'den fazla ceza kesti, ancak bu cezaların hiçbiri tahsil edilmedi.

Bakanlığın üst düzey yetkililerinden Edmond Stojku, sorunun sağlık müfettişleriyle yerel polis arasındaki eşgüdümün zayıflığı olduğu görüşünde.

Stojku, "Yasayı ihlal edenlere ceza kesebiliriz ama cezaları tahsil edemeyiz." diyor.

Arnavutluk, Avrupa'nın en yüksek sigara içme oranına sahip. Ulusal istatistiklere göre Arnavut halkının %40'ı düzenli olarak sigara içiyor. Tiran Üniversitesi tıp fakültesi öğrencileri arasında geçen yıl yapılan bir ankette, beşinci sınıfa kadar öğrencilerin %90'ının sigara tiryakisi oldukları ortaya kondu.

Sağlık bakanlığının açıkladığı verilere göre, tütün tüketimi 1990 yılında sonra artış kaydetti. Bundan önce Arnavut halkının %20'den fazlası sigara içmiyordu. Tütün tüketiminde en büyük artışsa gençler ve kızlar arasında gözlendi.

Aynı zamanda sigara içmeyi destekleyen medya yayınlarına da ceza kesen son yasa, reklamları caydırmakta daha başarılı oldu. Gazeteler, televizyon yayınları ve reklam panolarındaki bu gibi reklamlar büyük oranda ortadan kalktı.

Ancak bu cezalar, sokakta sigara satan çocukların sıklıkla görüldüğü bir ülkede halkın genelini ciddi anlamda etkilemiş gibi görünmüyor.