Türkiye, Irak harekatı öncesinde diplomasiye son bir şans verecek

15/10/2007

Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan hafta sonu yaptığı açıklamada, sınır ötesi harekatın "gerekli görüldüğü her an başlatılabileceğini" söyledi. Diplomatların büyük bölümü hemen bir askeri harekattansa önümüzdeki üç hafta içinde müzakerelerin hızlanmasını bekliyor.

Southeast European Times için Ayhan Şimşek'in haberi -- 15/10/07

Geçtiğimiz hafta Türkiye'nin güneydoğudaki Cizre ilçesine giden yolda tankları taşıyan Türk ordusuna ait kamyonlar görülüyor. [Getty Images]

Türkiye hükümeti, terörist Kürdistan İşçi Partisi'nin (PKK) kuzey Irak'taki üslerinin kökünü kazıma amaçlı bir askeri harekat için meclis onayı isteyen bir tezkereyi 15 Ekim Pazartesi günü hazırlayacaktı. Yetkililer, orduya gerekli hazırlıklara başlama talimatını çoktan verdiklerini söylüyorlar.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan hafta sonu yaptığı yorumlarda, uluslararası toplumun itidal çağrılarına rağmen "gerekli görüldüğü her an" harekete geçmeye kararlı bir görünüm sergiledi.

Erdoğan, "Bütün bedelleri ödemeye hazırız." dedi. Ancak diplomatik kaynaklar, hemen bir müdahele olasılığının uzak olduğu görüşündeler. Onun yerine, önümüzdeki haftalarda sorunu diplomatik yollardan çözme çabalarının artırılacağını söylüyorlar.

Türk ordusu harekat için bastırırken, Erdoğan yönetimi şüpheci davranıyor. Ancak PKK şiddeti sürerken, kamuoyunun hükümete eyleme geçmesi yönünde yaptığı baskı da artıyor.

PKK, pek çok güvenlik analistinin Türkiye'yi ihtilafa çekme amaçlı gördüğü yoğun bir çaba sarfederek terör kampanyasını hızlandırdı. 7 Ekim'de, silah ve patlayıcılarla donanmış PKK militanları güneydoğudaki Şırnak ilinde 13 askeri şehit ettiler. Saldırı, son yıllarda meydana gelen en yıkıcı saldırılardan biriydi.

Geçtiğimiz hafta, Erdoğan başkanlığında PKK tehdidini konu alan üst düzey bir güvenlik toplantısı düzenlendi. Toplantıdan sonra yayınlanan bildiride, "İlgili bütün kurumlara, olası bir sınır ötesi harekat da dahil olmak üzere terör örgütünün komşu bir ülkedeki varlığına son vermek amacıyla her türlü yasal, ekonomik ve siyasi hazırlığı yapmaları yönünde gerekli talimatlar ve yönergeler verilmiştir." ifadesi yer aldı.

Kuzey Irak'taki dağlarda, bölgeyi Türkiye'ye yönelik saldırılarda sıçrama tahtası olarak kullanan yaklaşık 3 bin PKK militanının yuvalandığı sanılıyor. Ocak ayından bu yana yaklaşık 150 Türk askeri şehit oldu.

ABD Türkiye'yi, sınır ötesi bir harekatın bölgesel istikrarı tehlikeye atacağı konusunda uyardı. Ancak Ankara ile Washington arası ilişkiler, ABD Kongresi komitesinin 1. Dünya Savaşı sırasında meydana gelen Ermeni katliamını soykırım olarak nitelendiren bir kararı onaması nedeniyle şu anda gerilmiş durumda.

Cumartesi günü, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Daniel Fried ve ABD Savunma Bakanlığının Politikadan Sorumlu Müsteşarı Eric Edelman, Bush yönetiminin Ermeni kararını engelleme amaçlı olarak sürdürdüğü çabaları iletmek üzere Ankara'ya gittiler. Yetkililer Türk yetkilileri, buradaki istikrarsızlığı büyüteceğini öne sürerek Irak'a askeri harekat düzenlememeye de çağırdılar.

Ancak Erdoğan bu tavsiyelere kulak asmış gibi görünmüyor. Hafta sonu İstanbul'da düzenlenen parti mitinginde başbakan, "Kuzey Irak ve burada gerçekleşecek harekat hakkında kimsenin tavsiyesine ihtiyacımız yok." dedi.

Türkiye Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın, hem Irak konulu bir bölgesel toplantıya yönelik hazırlıklar hem de Türkiye'nin PKK tehdidini ortadan kaldırmaya yönelik kararlılığını iletmek için önümüzdeki günlerde Bağdat'a gitmesi bekleniyor.

Türkiye ve Irak'ın içişleri bakanlarının da, bu ay Kuveyt'te düzenlenecek Irak konulu bir bölgesel güvenlik toplantısının oturum aralarında bir araya gelmeleri bekleniyor.

Irak'ın Türkiye Büyükelçisi Sabah Umran, her iki toplantının da görüş farklılıklarının üstesinden gelmek ve bölgede daha büyük bir krizi önlemek açısından önemli olduğunu söyledi.

Sınır ötesi harekata karşı uyarıda da bulunan Umran, bunun Irak'ın egemen haklarını ihlal edeceğini söyledi. Büyükelçi, Irak'ın PKK tehdidini ortadan kaldırmak için Türkiye ile diyalogu ilerletmeye istekli olduğunu ifade etti.

Türkiye ve Irak'ın içişleri bakanları tarafından imzalanan terörle mücadele anlaşması hala Iraklı milletvekilleri tarafından imzalanmayı bekliyor. Ancak Kürt milletvekilleri, anlaşmayla ilgili çeşitli çekincelerini dile getirdiler bile. Belge imzalanmadan önce, Türkiye'ye sınır bölgesinde sınırlı düzeyde sıcak takip operasyonu yürütmesine izin veren önemli bir paragraf, Iraklı Kürt siyasilerin itirazları yüzünden metinden çıkarıldı.

Kilit diplomatik savaşlardan birinin önümüzdeki ayın başlarında İstanbul'da gerçekleşmesi bekleniyor. Türkiye'nin Irak'ın komşu ülkelerini ağırlayacağı bölgesel foruma ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın da katılması bekleniyor.

Erdoğan önümüzdeki ayın başında Washington'u ziyaret ederek burada Başbakan George W. Bush ile PKK konusunda görüşmeyi planlıyor.

Türk Ordusu Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Ergin Saygun Pazartesi günü basın mensuplarına verdiği demeçte, olası bir askeri harekatın zamanı veya ölçeğini tartışmak için henüz erken olduğunu söyledi. Saygun, meclis onayının ayrıntılarının son derece önemli olduğunu da belirtti.

Saygun, "Bize bu görev verilirse, ne ölçekte gerçekleştirileceğine bakacağız. Bunu da şu anda söylemek mümkün değil." şeklinde konuştu.