Çalışma: Türkler Batı'ya karşı soğuyor

02/10/2007

Türkiye'de hem AB hem de ABD'ye karşı soğukluk artmaya başladı. Ancak German Marshall Fund'da çalışan bir uzman, doğru adımlar atıldığı takdirde bu eğilimin geri çevrilebileceği görüşünde.

Southeast European Times için Ayhan Şimşek'in haberi -- 02/10/07

Türkiye Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Irak'taki PKK teröristleri ve ABD Kongresi'nde bekleyen Ermeni soykırım iddialarıyla ilgili kararın, Türkiye ile ABD arasındaki stratejik ilişkileri zedeleyen başlıca sorunlar olduğunu söyledi. [Getty Images]

ABD merkezli kamu politikası kurumu German Marshall Fund (GMF) tarafından yakın tarihte açıklanan bir ankete göre, Türk halkında ABD ve Avrupa'ya karşı ciddi bir soğukluk başladı ve giderek artan bir Batı'ya yabancılaşma duygusu mevcut.

Transatlantic Trends 2007 başlıklı çalışmada, Türklerin AB üyeliğine verdikleri desteğin azalmaya devam etmesi ve hem ABD hem de AB'nin küresel liderliğine karşı artan eleştiriler ortaya konuyor. ABD'ye duyulan sıcaklık, 100 puanlık bir "termometre ölçeğinde" 2006 yılındaki 20 dereceden 2007 yılında 11 dereceye düştü.

18-24 yaş arası genç Türkler hem ABD (15 derece) hem de AB'ye (28 derece) ülke ortalamasından biraz daha sıcak duygular besliyorlar.

Fonun üst düzey Türkiye uzmanlarından Ian Lesser, "Son iki yıl, dış politikadaki büyük sorunlar, komşu Irak'taki istikrarsızlık, PKK'nın artan saldırıları ve AB üyelik müzakerelerinin kısmen askıya alınması nedeniyle Türkiye açısından özellikle zor geçti." diyerek şöyle devam etti: "Bunun geri çevrilebilir bir süreç olduğuna hâlâ inanıyorum. Washington ve Brüksel'in atacağı ilgili adımlarla bu mümkün."

Lesser Türkiye'nin AB perspektifinin önemine işaret ederek, atılacak en önemli adımlardan birinin ülkeyi ciddi bir muhatap olarak almak olduğunu söyledi.

Lesser, "Türk halkı Amerikalılar ve Avrupalılar tarafından ciddiye alınma kaygılarına son derece büyük önem veriyor. Washington ve Brüksel Türkiye'nin uluslararası bir oyuncu olarak önemini daha güçlü vurgulamalı," şeklinde konuştu.

Ankete katılanların %40'ı AB üyeliğine hâlâ olumlu gözle bakmasına karşın, bu destek sürekli olarak azalıyor. Rakam, geçen yıla oranla %14, 2004'e oranla ise %33 daha düşük. Bu arada Türkiye'nin AB üyelik müzakereleri Kıbrıs konusundaki anlaşmazlıklar ve diğer meseleler tarafından zedelendi ve bloğun bazı üyeleri -özellikle Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy- Türkiye'nin üyeliğine açıkça karşı olduğunu ifade etti.

GMF'nin anketine göre, Türkiye'de NATO'ya verilen destek de azalmaya devam etti. Ankete katılanların yalnızca %35'i NATO'nun ülke güvenliği açısından şart olduğunu belirtirken, bu rakam geçen yıl %44, 2004'te ise %53 idi. Analistler, bunun NATO'ya üye ülkeler arasında görülen ana eğilimin bir parçası olduğunu ve kamuoyunda ittifakın yeni güvenlik tehditleri karşısındaki yeni rolüyle ilgili görülen kafa karışıklığı ve bilinçsizliği yansıttığı görüşündeler.

Türkiye'nin Irak'ın dışında faaliyet gösteren PKK militanlarıyla olan sorunları ABD ile ilişkileri karıştırmış durumda. Türklerin büyük çoğunluğu endişelerine yeteri kadar ilgi gösterilmediğine inanıyor. Pek çoğu, Avrupa ülkelerini PKK'ya destek vermekle de suçluyor.

Ankette, bölgedeki Batı harici siyasi oyunculara yönelik olumsuz tutumlarda bir artış olduğu da ortaya kondu. Komşu İran'a karşı olumlu duygular, termometrede geçen yılki 43 dereceden 30 dereceye düştü. Türk katılımcılar, 100 puanlık skalada Rusya (21 derece) ve Çin'e (28 derece) karşı da "soğuk" duygular besliyorlar.