BH'li siyasilere, polis reformu eksikliği yüzünden eleştiri

03/09/2007

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn, polis reformu üzerinde bir an önce anlaşma sağlanmadığı takdirde, Bosna-Hersek'in önemli bir katılım öncesi anlaşmayı Birlikle imzalama şansının tehlikeye gireceği konusunda uyardı.

(AP, Reuters, AFP, DPA, RFE/RL - 31/08/07; Yüksek Temsilciler Dairesi - 30/08/07)

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn, "Polis reformu üzerinde AB ilkeleri doğrultusunda bir anlaşma sağlanmadan, AB Bosna-Hersek ile İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzalayamaz," dedi. [Getty Images]

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn 31 Ağustos Cuma günü yaptığı açıklamada, Bosna-Hersek'in AB üyelik sürecinin önemli bir şartı olan polis reformu konusunda konulu yeni bir taslak önerisinin ülkede geri çevrildiğini söyledi.

Rehn yaptığı açıklamada, "Bu, Bosna-Hersek'in İstikrar ve Ortaklık Anlaşması (SAA) imzalama şansını zora sokmuştur." diyerek şöyle devam etti: "Bosna-Hersek şimdi komşularının gerisinde kalma ve Avrupa yolunda sonuncu olma riskine girmiştir."

Komiserin sözleri, en nüfuzlu iki Boşnak partisini liderleri -Bosna-Hersek Partisi'nden (SBiH) Haris Silayciç ve Demokratik Hareket Partisi'nden (SDA) Süleyman Tihiç- yeni bir polis reform önerisini geri çevirmelerinin ertesi günü geldi.

Liderler, Yüksek Temsilci Miroslav Lajcak'ın öne sürdüğü planın AB tarafından belirlenen ilkelere uygun olmadığını ve Sırp Cumhuriyeti (SC) polis yapılarını kayırdığını söylediler.

"Bu bir polis reformu değil, etnik açıdan bölünmüş polis güçlerinin yasallaştırılmasıdır." diyen Tihiç şöyle devam etti: "bunu kabul edemeyiz."

Ancak SC Başbakanı Milorad Dodik de öneriyi "bütünüyle kabul edilemez" ve "anayasaya aykırı" diyerek reddetti.

Dodik, düzenlediği basın toplantısında Reuters tarafından kaydedilen sözlerinde, "Bu girişimi, polis reformu konusundaki tavrımızı desteklememekte ve uzlaşmacı bir çözüm teşkil etmemektedir." dedi.

2005 yılında AB, BH ile daha yakın ilişkiler kurmasının ancak ülkenin polis teşkilatını Avrupa standartlarına uygun şekilde yeniden yapılandırması halinde mümkün olabileceğini açıkça belirtti. Avrupa Komisyonu (AK), iki kurucu tarafın -SC ve BH Federasyonu- kendi polis güçlerine sahip olduğu ülkede polisin verimliliğini sağlama amaçlı üç ilke belirledi.

AB, polisle ilgili bütün yasal ve bütçesel yetkilerin devlet düzeyinde kuşanılmasını, polisin fiili çalışmasına siyasi müdahalede bulunulmamasını ve polis bölgelerinin etnik değil, profesyonel kriterlere göre belirlenmesini istiyor.

Anlaşma sağlama yönündeki geçmiş girişimler daha çok Bosnalı Sırp partileri tarafından engellendi. Polis reformunu SC'nin lağvedilmesi yolunda bir adım olarak gören bu partiler, ülkenin iki polis gücünün birleşmesi ve yeniden örgütlenmesi yönündeki her öneriyi engellediler. Planının AB ilkelerini ihlal ettiği yönündeki iddiaları reddeden Lajcak, Perşembe günü Silayciç ve Tihiç'in "adil ve dengeli" önerisine verdikleri tepkinin kendisini hayal kırıklığına uğrattığını söyledi.

Yüksek temsilcinin açıklaması, "Bu öneride kimse kaybetmiyor." diyerek şöyle devam ediyor: "Kazanan tek taraf, BH'nin Avrupa Birliği ile İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzalamasından fayda görecek olan Bosna-Hersek halkı olacaktır."

Aynı zamanda AB'nin BH'deki özel temsilcisi olarak da görev yapan Lajcak, Temmuz ayında geldiği görevde ülkenin AB üyelik yolunda ilerlemesine yardım etme sözü verdi. Geçtiğimiz ay Lajcak, SAA müzakereleri Aralık ayında tamamlanmasına rağmen, polis reformu konusunda Eylül ayı sonuna kadar anlaşma sağlanmazsa, anlaşmanın bu yıl imzalanayacağı konusunda uyarıda bulundu.

Lajcak'ın anlaşmayı kolaylaştırmak amacıyla hazırladığı öneriye verdiği desteği dile getiren Rehn, bunun AB ilkelerine uygun olduğunda da ısrar etti.

Cuma günkü açıklamasında Rehn, "Bütün siyasi partileri, Bay Lajcak ile önerisi konusunda yapıcı bir çalışmayı sürdürmeye ve daha fazla gecikmeden kapsamlı bir anlaşmaya varmaya çağırıyorum." dedi.