BH'de binlerce yıl yaşında tekneler bulundu

29/03/2007

Arkeologların açıklamalarına göre, Mostar yakınlarındaki bataklığın 8 metre altında iki İliryalı korsan gemisinin kalıntıları bulundu.

Southeast European Times için Saraybosna'dan Denis Cidiç'in haberi – 29/03/07

Bosnalı dalgıç Esad Humo, yaklaşık 2 bin 200 yıl önce Mostar yakınlarındaki Hutovo Blato bataklığında batmış iki İliryalı gemisinin kalıntıları olduğuna inandıkları şeyin sualtı görüntülerini çekiyor. [Getty Images]

Binlerce yıl önce Batı Balkanlar'da ortaya çıkan antik İliryalılar'ın yetenekli gemi yapımcıları, denizciler ve büyük olasılıkla da korsanlar olduğu söylenmesine karşın, buna dair maddi bir kanıt bulunamamıştı. Artık bulundu.

Son yıllarda Balkanlar'da gerçekleştirilen en sansasyonel arkeolojik keşiflerinden birinde, Saraybosna Üniversitesi'nde görevli bir öğretim üyesi ve ekibi iki İliryalı teknesinin kalıntılarını ortaya çıkardılar.

Dr. Snjezana Vasilj, "Bunlar, bu dönemden ortaya çıkarılmış ilk İliryalı tekneleridir." dedi.

Bonsa-Hersek'in Mostar kenti yakınlarındaki Hutovo Blato bataklığının yaklaşık 8 metre dibinde bulunan teknelerin korsanlık, ticaret veya belki de her ikisi için de kullanıldığına inanılıyor. Vasilj, tasarım özelliklerinin bunların İlirya menşeli olduğunu gösterdiğini söylüyor.

"İliryalıların korsan oldukları bilinen bir gerçektir." diyen doktor şöyle devam ediyor: "Roma ve Yunan gemilerinden çalarlardı ve kullandıkları tekne tipi de böyleydi. İliryalıların izlendiğini ve burada saklandığını varsayabiliriz. Büyük ihtimalle bulundular ve batırıldılar."

Vasilj'in ekibi teknelerin yanı sıra 70'ten fazla eşya ve bir de Roma mızrağı da buldular. Çevrede, Daorlar olarak bilinen bir İlirya kabilesine ait yedi mezarın yanı sıra bir İlirya kulübesine benzer bir şey de bulundu.

Öğretim üyesi, "Bulduğumuz eşyalar büyük olasılıkla yağmanın bir sonucuydu." dedi. Kazılar şu anda teknelerin civarıyla sınırlı olmasına karşın, Vasilj ekibinin gelecekte daha büyük bir alanı incelemeyi planladığını söyledi.

Keşif duyurulduktan sonra, büyük olasılıkla son birkaç yıl içinde yağmalanmış olan sahayı korumaları için yerel valilikten polis memurları istendi. Arkeoloji ekibinin bir üyesi olan Esad Hemo, sahanın "derhal devlet koruması altına alınması gerektiğini" söyledi.

Bosna-Hersek Ulusal Eserleri Koruma Komisyonu başkanı Dubravko Lovrenoviç'e göre, bu yönde bir öneri üzerinde çalışılıyor.

Avrupa Arkeologlar Derneği genel sekreteri Predrag Novakoviç'e göre, Hutovo Blato'daki bulgu "önemli ve son derece ender bir keşif."

Novakoviç FENA haber ajansına verdiği demeçte, "Tarihi kayıtlar İ.Ö. birinci bin yıl içinde teknecilik ve gemiciliğin doğu Adriyatik Denizi'nde geliştirilmiş olduğunu söylemesine karşın, bu dönemden kalma tekneler son derece nadir bulunurlar ve her biri bir mücevherdir." dedi.

İliryalılar en azından Demir Çağı'ndan Orta Çağ'ın başlarına kadar Balkanlar'ın bazı kısımlarını ele geçirmiş gezgin kabilelerdi. Roma işgalinden sonra dağılmış veya asimile edilmişler, Slav kabilelerinin 5. ve 6. yüzyıllarda bölgeye gelmesinden sonra da hepsi yok olmuştu.

Pek çok bilim insanı günümüz Arnavutlarının onların torunları olduğuna ve Arnavutça dilinin -ki Hindu-Avrupa dil ailesinin kendi eşsiz branşını oluşturur- antik İliryaca'dan türetildiğine inanıyor. Ancak diğerleri bu teoriye karşı çıkarak, onun yerine Arnavutlarla antik Trakyalılar ve Daçyalılar arasında bağlantı olduğunu öne sürüyorlar.