Yeni boru hattı Rus petrolünü Akdeniz'e getirecek

19/03/2007

Yunanistan ve Bulgaristan geçtiğimiz hafta, Burgaz ile Dedeağaç'ı birbirine bağlayan ve uzun zamandır tartışılan bir boru hatı üzerinde geçtiğimiz hafta Moskova ile tarihi bir anlaşma imzaladılar. Boru hattı Avrupa'ya gelen petrol arzını artıracak olmasına rağmen, bazıları projenin Rusya'nın kıtanın enerji altyapısı üzerindeki kontrolünün artmasını sağlayacağını da söylüyorlar.

Southeast European Times için Gabriela Preda'nın haberi – 19/03/07

Rusya Enerji Bakanı Viktor Khristenko (solda), Yunanistan Kalkınma Bakanı Dimitris Siyufas (ortada) ve Bulgaristan Bölgesel Kalkınma Bakanı Asen Gagauzov 15 Mart Perşembe günü anlaşmayı imzaladıktan sonra el sıkışırken görülüyorlar. [Getty Images]

İki Güneydoğu Avrupa ülkesi, resmi olarak Moskova'nın Avrupa petrol nakil pazarındaki ayrıcalıklı aracıları oldular. Bulgaristan ve Yunanistan 15 Mart Perşembe günü Rusya ile, Rus petrollerini Akdeniz'e taşıyacak yeni bir boru hattı inşa edilmesini sağlayan bir anlaşma imzaladılar.

Boru hattı Bulgaristan'ın Karadeniz kıyısındaki Burgaz limanını Yunanistan'ın Akdeniz kıyısındaki Dedeağaç limanına bağlayarak, Batıya giden Rus petrol sevkiyatının Türkiye'nin kalabalık İstanbul Boğazı'ndan geçmek zorunda kalmamasını sağlayacak.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Bulgaristan Başbakanı Sergey Stanişev ve Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis Atina'da düzenlenen imza törenine katılarak 279 kilometre uzunluğundaki boru hattıyla ilgili neredeyse 15 yıldır süren görüşmeleri noktaladılar. Bölgesel medya ve uzmanlara göre, anlaşma ülkelerin ekonomilerini canlandıracak.

Ancak anlaşma, bununla birlikte Avrupa'nın petrol ihtiyacının üçte birini, doğal gaz ihtiyacının da %40'ını karşılayan Rusya'ya olan enerji bağımlılığını daha da artıracak. Moskova ile transit rota görevi gören eski Sovyet cumhuriyetleri arasında fiyat konusunda çıkan anlaşmazlıklar yüzünden Rusya'dan gelen arzda çok sayıda kesinti yaşanmıştı.

Burgaz-Dedeağaç boru hattının yapımı 2008 yılında başlayacak ve yaklaşık 709 milyon avroya mal olacak. Rus devlet enerji kuruluşları Transneft, Rosneft ve Gazprom'un yer aldığı bir konsorsiyum boru hattında %51 hisseye sahip olurken, geri kalanı Yunan ve Bulgar şirketleri paylaşacaklar.

Putin, günde 600 bin varil taşıma kapasiteli boru hattının, diğer ihracat kanallarından gelen arzı etkilemeden Rusya ve Orta Asya'daki yeni merkezlerden çıkarılan petrolle dolacağını söyledi. Muhtemelen Kazakistan'dan da sağlanacak olan hammaddeler yine Rusya'nın Novorosisk limanından Burgaz'a, oradan da yine Dedeağaç'tan dünya pazarlarına taşınacak.

Boru hattının ham petrol sevkıyatını hızlandırmanın yanı sıra İstanbul ve Çanakkale boğazlarındaki petrol tankeri trafiğini de rahatlatması bekleniyor. AB'nin Enerjiden Sorumlu Komisyon Üyesi Andris Piebalgs, "Kapalı Karadeniz'in artan deniz trafiği yoğunluğu ve bölgeden ihraç edilen petrol miktarının artması göz önüne alındığında, boru hatları yoluyla alternatif petrol taşımacılığına öncelik verilmesi son derecede önem taşımaktadır." diyerek deniz kazaları tehdidi konusundaki uluslararası kaygıları dile getirdi.

Yerel basında çıkan haberlere göre, Yunanistan anlaşmanın Bulgaristan'ı dünya enerji haritasına koyduğuna inanıyor. Yunanistan Başbakan Kostas Karamanlis, "Boru hattı, enerjinin temel küresel bir sorun olduğu bir dönemde uluslararası pazarlara petrole ulaşımı kolaylaştırarak yardımcı olacaktır." dedi.

Hazar Denizi havzasındaki petrol üretimi arttıkça, çeşitli boru hattı seçenekleri üzerinde yıllardır çalışıyor. AB yetkilileri kıtanın enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi konusunda da konuşuyorlar.