Sırp seçmenler yeni anayasayı onayladılar

30/10/2006

Seçmenlerin haftasonu yapılan referandumda yeni anayasayı kabul etmeleri sonrasında, şimdi Sırbistan'da erken parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri bekleniyor.

Southeast European Times için Belgrad'dan İgor Jovanoviç'in haberi - 30/10/06

Belgrad'daki afişlerde Sırbistan'ın yeni anayasası için "evet" çağrısında bulunuluyor. Son dakikada yaşanan artış yasanın düşük katılım yüzünden düşmesine engel oldu. [Getty Images]

Sırp seçmenler hafta sonu yapılan referandumda, Miloseviç döneminden bu yana hazırlanan ilk anayasaya yeşil ışık yaktılar. Belgede, Kosova'nın geniş bir özerklikle Sırbistan'ın ayrılmaz bir parçası olduğunu belirten bir giriş yer alıyor. Anayasa, Sırp gözetimi altında yapılacak her türlü oylamayı yıllardır boykot eden eyaletteki Arnavut çoğunluk tarafından şiddetle kınandı.

Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi ve Cumhuriyet Seçim Merkezi tarafından açıklanan ilk sonuçlara göre, seçmenlerin %51,4'ü anayasayı kabul etti. Şimdi siyasi partilerin erken parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin tarihini karalraştırmaları gerekiyor. Seçimlerin Aralık ayında yapılacağına dair yaygın bir kanı mevcut.

Anayasanın kabul edilebilmesi için oy kullanabilen seçmenlerin en az %50'sinin -yani 3,3 milyondan fazla insanın- belgeyi desteklemesi gerekiyordu. 28 Ekim Pazar günü başlayan ve iki gün süren referandumda oy kullanmak için toplam 6,6 milyon kişi kayıt yaptırdı. Oy kullanma merkezlerinde son dakikada yaşanan yoğunluk, tasarının düşük katılım yüzünden suya düşmesine engel oldu.

Referandumun ilk gününde, %35 ile %37 arasında bir katılımın gözlendiği Kosova'nın Sırp nüfuslu bölgeleri dışında yalnızca %17'lik bir katılım görüldü. Sonunda ise en yüksek katılım Kosova'da (%90,1), en düşük katılımsa Voyvodina'da (%45,9) kaydedildi.

Başta Voyvodina'da olmak üzere hükümet karşıtları ve STK'lar, anayasayı acele hazırlanmış ve başta yargı bağımsızlığı, azınlıklara eşit haklar ve yerel idarelere verilecek özerklikler olmak üzere bir takım alanlarda hatalı olmakla eleştirdiler. Sırbistan'ın muhalefetteki Liberal Partisi oylamanın son saatlerinde sandık merkezlerinde "muazzam hilelerin" yapıldığını ve insanların kimlikleri olmadan defalarca oy kullandıklarını iddia etti.

Pazar günü sonuçlar açıklandığında, Sırbistan Başbakanı Vojislav Kostunica ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç halkı kutladılar.

"Bu Sırbistan için büyük bir andır. Bu tarihi bir an yeni bir dönemin başlangıcıdır." diyen Kostunica, belgenin onaylanmasının Sırbistan'ın dünya huzurundaki meşruiyetini kanıtladığını da sözlerine ekledi.

Tadiç, referandum sonucunun "çok iyi bir haber" olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı ülkenin, bölgenin ve Avrupa'nın siyasi istikrarına katkıda bulunmak için yeni seçimlerin ilan edilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

Seçimlerden önce, Kosova hükümeti ve UNMIK'ten üst düzey temsilciler anayasanın eyaletin nihai statüsünü belirlemeye yönelik BM nezaretindeki sürece hukuki bir etki yaratmayacağını söylediler. UNMIK başkanı Joachim Rücker Kosova Başbakanı Agim Ceku ile görüşmesi sonrasında referandum ve Kosova'nın statüsünün belirlenmesinin iki ayrı süreç olduğunu söyledi.