Basescu, ordu üzerinde sivil denetimi güçlendirdi

24/10/2006

Üst kademelerdeki tartışmaların Romanya'nın savunma bakanının kızağa çekilmesi ve genelkurmay başkanının zorla emekli edilmesine yol açması üzerine, bazı kesimler yönetim geri gelmediği takdirde ordunun performansının etkilenebileceğini savunuyor.

Southeast European Times için Bükreş'ten Gelu Trandafir'in haberi – 24/10/06

Romanya Cumhurbaşkanı Traian Basescu ordunun siyasete karışmasına göz yummayacağını söyledi. [Getty Images]

Yeni genelkurmay başkanını geçen ay atayan Romanya Cumhurbaşkanı Traian Basescu, orduyu siyasetten uzak tutacağına söz verdi. Tuğamiral Gheorghe Marin'i genelkurmay başkanlığına getirdiği törende konuşan Basescu, "Ordunun siyasete karışmasına asla göz yummayacağım." dedi.

İktidar koalisyonu üyeleri arasındaki anlaşmazlıklar savunma kurumlarına bulaşırken, Romen ordusunun yönetiminde kesin bölünmeler gerçekleşti.

Marin'in öncülü General Eugen Badalan Liberal Partili Savunma Bakanı Teodor Atanasiu ile sert bir siyasi tartışmaya girerek cumhurbaşkanının "bakanlıkla ordu arasında sürtüşme" uyarısı yapmasına yol açmıştı.

Badalan Atanasiu'nun Irak'tan çekilme çağrılarına direnirken, Atanasiu da bir ordu levazım anlaşmasıyla bağlantılı olarak soruşturma altında olduğu için genelkurmay başkanının görevden alınmasını talep etmişti. Bu arada savunma bakanının kendisi de askeri istihbaratı kullanarak siyasete müdahale ettiği iddialarıyla soruşturma altında bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Eylül ayında Atanasiu'yu kızağa alıp Badalan'ı emekliliğe zorladı. Ancak Basescu, Liberal Parti'nin Irak'tan geri çekilme yönündeki beklenmedik çağrısına karşı çıkışında yanında yer aldığı için Badalan'a övgüde de bulundu. Cumhurbaşkanı, belli siyasilerin "parti kararlarının ifa edilmek üzere orduya iletilebileceği" izlenimine kapıldıklarını söyledi.

Savcılar nihayetinde Atanasiu aleyhinde suçlamada bulunmama kararı vermelerine rağmen, Basescu kızağa çekme kararını iptal etmeyi reddediyor. Şimdi bakan, Irak konusundaki görüşleri ve "savunma bakanlığını bürümüş çıkar ağını" rahatsız ettiği için cezalandırıldığını ileri sürerek adaleti mahkemede arıyor.

Bu arada Sosyal Demokrat muhalefet, eski Savunma Komitesi başkanı George Maior'un ifadesiyle "orduyla sivil yönetim arasındaki köprüleri yeniden kurabilecek" yeni bir savunma bakanı atanması yönünde çağrıda bulundu.

Maior, Basescu tarafından Romanya İstihbarat Teşkilatı başkanlığına aday gösterilmeden kısa bir süre önce SETimes'a verdiği demeçte "Bir siyasi partinin genel merkezinde alınmış talihsiz asker çekme kararı sonrasında, yeni bakanın kendisini ulusal güvenlik politikasıyla ilgili normal karar verme süreciyle bütünleştirebilmesi gerek" dedi.

Ulusal Savunma Koleji müdürü Iulian Fota ordu içinde kriz olmadığını söylüyor. Fota, "Ordu modernizasyon planları NATO üyelik vaatlerimizin uzun vadeli ve çok sarsılmaz bir kısmıdır. Bunlar siyasi veya askeri yönetim değişikliklerinden etkilenmezler. Tabii ki, Romen Ordusu siyasilerin NATO üyeliğine olan büyük katkısını kabul etmelerini ister," dedi.

Afganistan, Irak ve Kosova'daki binin üzerinde askerle "savunma bakanlığının başında uyumlu bir sivil-askeri ekip bulunmasının hayati önem taşıdığını" belirten Fota şöyle devam etti: "Tereddütlü, yüzeysel bir yönetim ordunun performansını etkileyebilir."