Sigara, Hırvatistan'da büyük bir sağlık sorunu

17/08/2006

Hırvatistan AB'deki trendlere ayak uydurmaya başladıkça, vatandaşları da kamu alanlarında sigara içilmesine karşı yasaların daha katı şekilde uygulanmasını bekleyebilirler.

Southeast European Times için Zagreb'den Kristina Cuk'un haberi – 17/08/06

Zagreb'deki çoğu kafede sigara içilmesine hâlâ izin veriliyor. [Davor Konjikusiç]

Hırvat halkının yaklaşık yüzde 27,4'ü sigara içiyor ve bu durum ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Dairesi'nden alınan verilere göre, ülke akciğer kanserinden ölen insan sayısı açısından Avrupa'da üçüncü sırada bulunuyor.

Hırvatistan Kamu Sağlığı Enstitüsü başkanı Vlasta Hrabak-Zerbajiç, Hırvatistan'da başlıca iki ölüm nedeninin sigarayla ilgili olduğunu söylüyor. WHO için hazırlanan bir raporda Hrabak-Zerbajiç, "Hırvatistan'da 2001 yılındaki toplam ölümlerde yüzde 53,6 paya sahip olan kalp-damar hastalıkları birinci sırada. Sıralamada onları yüzde 23,8 ile neoplazmalar izlerken, solunum sistemi hastalıkları yüzde 4,1 ile beşinci sırada bulunuyor." yazdı.

Enstitünün düzenlediği anketlerde, Hırvatlar'ın çoğunluğunun ilk sigarasını 13 yaşında yaktığı ve lise öğrencilerinin neredeyse yüzde 43'ünün bağımlı olduğu ortaya konuyor. Tıp, diç veya eczacılık fakültelerine giden öğrencilerin yüzde 35'i sigaraya teslim oluyor.

Hırvatistan'daki mevcut yasalar işyerlerinde sigara içmeyi yasaklıyor. Uymayanlara 14 avro ceza kesiliyor. Ayrıca, işyerini denetleyen kişinin de 69 avro ödemesi gerekiyor. İşyerine sigara içmeyi yasaklayan bir işaret koymayan işverenleri ise 138-413 avroluk bir para cezası bekliyor.

İlgili Makaleler

Ancak bu yasa geçmişte katı şekilde uygulanmıyordu. Bir milyon sigara tiryakisinin olduğu bir ülkede, çoğu Hırvat yasayı ciddiye almıyor. Bunun nedenlerinden biri de zihniyette yatıyor: pek çok Hırvat sigara içmenin sağlığa zararlı olduğunu anlamıyor veya umursamıyor. Dahası, yasa daha yeni ve insanların uyum sağlamaları için zaman gerekiyor.

Bu yazın başlarında, sağlık bakanlığı bar ve kafeteryalar da dahil olmak üzere bütün kamu alanlarında sigara içilmesine karşı yeni bir tasarıyı geçireceğini duyurdu. Ancak duyurudan hemen sonra, hükümet geri adım attı ve böyle bir yasanın gereksiz olduunu söyledi. Bakanlık şimdi, bunun yerine halka açık yerlerde sigara içilmesini yasaklayan mevcut yasaların öngördüğü cezaları uygulamaya ve halkın sigaranın içmenin getirdiği zararlı yan etkiler hakkındaki bilincini artırmaya odaklanıyor.

Pek çok diğer Avrupa ülkesinde, sigara karşıtı yasalar bütün kamu alanlarında uygulanıyor: kafeler, restoranlar, tiyatrolar, disko kulüpleri, işyerleri ve hastaneler. Bu yasalar cezalarla da gayet iyi uygulanıyor. ABD'de, sigara yasaklarına uymamaya konan para cezaları, 30 yıldır süren sigara karşıtı kampanyaların yapamadığını yaptı.

Anlaşılacağı üzere, Hırvatistan'daki tiryakiler yeni yasaya büyük bir tutkuyla karşı çıkarken, sigara içmeyenler uygulama konusunda kararlılar. Durum basit değil, çünkü ülke tütün sanayiiden büyük bir kazanç elde ediyor. Yine de, Hırvatistan diğer daha gelişmiş ülkelere -özellikle AB üyeleri- yetişmek istiyorsa, bütün kamu alanlarında sigara içilmesinin yasaklanması tartışılmaz.

Bu içerik SETimes.com için hazırlanmıştır.