Kostunica: Kosova AB üyeliğinden daha önemli

01/08/2006

Başbakan Vojislav Kostunica bir Belgrad gazetesine verdiği demeçte, Sırbistan'ın AB üyelik hedefi zarar görse bile Kosova'nın bağımsızlığına karşı çıkmaya devam edeceğini söyledi.

(EUobserver, Blic - 01/08/06; AP, Reuters, BBC, CNN, AKI, B92 Radyosu, Beta - 31/07/06)

Sırbistan Başbakanı Vojislav Kostunica, Belgrad'ın Kosova için "gerçek özerkliği" kabul edebileceğini, ancak bağımsızlığı kabul edemeyeceğini söyledi. [Getty Images]

Başbakan Vojislav Kostunica, 31 Temmuz Pazartesi günü yayınlanan bir röportajda, Sırbistan'ın sonuçta AB üyelik hedefi zarar görse bile Kosova'nın statü sorununa bağımsızlık çözümünü kabul etmeyeceğini söyledi.

Belgrad merkezli Danas gazetesine verdiği demeçte Kostunica, "Sırbistan, Kosova'yı Sırbistan'dan ayıran bir çözümü reddedecek, ve en önemlisi de Kosova'yı topraklarının bir parçası olarka görmeyece devam edecektir." dedi.

Başbakana göre, uluslararası toplum içinde bazı kesimler Sırbistan'a AB üyeliği için Kosova'dan vazgeçmesini tavsiye ettiler. Kostunica, Birliğe üyelik için bazı şartların karşılanması gerekmekle birlikte, "toprak tavizlerinin" bunlara dahil olmadığını söyledi.

Kosova hukuken hala Sırbistan'ın bir parçası olmasına rağmen, 78 gün süren NATO müdahalesinin Kosovalı Arnavut gerillalarla eyalette etnik temizlik yapmakla suçlanan Sırp güçleri arasında aylarca süren çatışmalara son verdiği Haziran 1999'dan beri BM yönetimi altında bulunuyor.

1998-1999 ihtilafında yaklaşık 10 bin Kosovalı Arnavut öldü ve yaklaşık 800 bini evlerini terk etmek zorunda kaldı. Bugün, 2 milyonluk nüfusunun yüzde 90'ını etnik Arnavut çoğunluğun oluşturduğu eyalette hala 100 bin civarında etnik Sırp yaşıyor.

Kosova'nın nihai statüsünü belirleme amacıyla BM nezaretinde yürütülen müzakerelerde -ki bunlara 24 Temmuz'daki üst düzey zirve de dahildir- henüz önemli bir atılım sağlanmış değil. İki taraf birbirinden çok farklı tutumlarını sürdürüyor; Kosovalı Arnavutlar bağımsızlıktan azını kabul etmeyeceklerini söylerken, Sırbistan yalnızca "gerçek özerkliği" kabul edebileceğinde ısrar ediyor.

Batılı diplomatları kaynak gösteren Reuters, statü sürecinde yer alan büyük güçlerin bağımsızlık dışında pek bir alternatif görmediklerini ve AB ve NATO gözetiminin yıllarca süreceğini bildirdi.

BM Özel Elçisi Marrti Ahtisaari'nin Eylül ayında BM Güvenlik Konseyi'ne statü müzakereleri konusunda bir brifing vermeyi planladığı söyleniyor. Anlaşma sağlanamaması halinde, Güvenlik Konseyi bir çözüm dayatabilir.

"Sırbistan'ın tuutmu, Kosova'nın Sırbistan'ın bir parçası olduğunu yinelemek olacaktır." diyen Kostunica şöyle devam etti: "Bu boş laf değil, hukuki ve anayasal bir formüldür."

Ancak başbakan, Kosova'nın bağımsızlık kazanması halinde Sırbistan'ın "Kosova için savaşacağını" söyleyen aşırı milliyetçi Sırp Radikal Partisi genel başkan yardımcısı Tomislav Nicoliç'in yakın tarihli sözleriyle de araya mesafe koydu.

Kostunica, "Sırbistan bugüne dek sadece hukuki argümanlara başvurmuştur, güce değil." diyerek şöyle devam etti: "Gelecekte de böyle davranacaktır."

Sırbistan Savunma Bakanı Zoran Stankoviç Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ordunun Kosova'nın ayrılma olasılığına karşı savaşa hazırlanmadığını söyledi. Novi Sad ziyareti sırasında konuşan Stankoviç, "Ne silahlı çatışma düşünüyor ne de silahlı kuvvetleri silahlı çatışmaya aktif katılıma hazırlamaya niyet ediyoruz." dedi.

Bu arada, Kosova hakkındaki bir sonraki iki günlük müzakere turunun 7 Ağustos'ta başlaması ve görüşmelerde yerel reform ve azınlık haklarının ele alınması planlanıyor.