Kosovalı Arnavut ve Sırp liderler Viyana zirvesinde tutumlarından vazgeçmediler

25/07/2006

Pazartesi günü Viyana'da gerçekleştirilen "filler toplantısı" Kosovalı Arnavut ve Sırp liderlere Kosova'nın geleceği konusundaki taban tabana zıt tutumlarını yineleme şansı verdi.

Southeast European Times için Viyana'dan Blerta Foniki'nin haberi – 25/07/06

Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç (sağda), 24 Temmuz Pazartesi günü Viyana'da Kosova'nın geleceği konusunda yürütülen müzakere turu sonrasındaki basın toplantısında Sırbistan Başbakanı Vojislav Kostunica ile konuşurken görülüyor. [Getty Images]

Kosova'nın statü müzakerelerinin siyasi safhası 24 Temmuz Pazartesi günü başlarken, Sırp ve Kosovalı Arnavut liderler arasındaki ilk doğrudan görüşme gerçekleşmiş oldu. 1999 yılındaki NATO müdahalesinden bu yana, her iki taraftan liderler Kosova'nın geleceği konusunda görüşmek amacıyla ilk defa bir araya geldiler.

Viyana'da bir gün boyunca devam eden gergin toplantı, Kosovalı Arnavut çoğunluğun tam bağımsızlık taleplerine karşı Sırbistan'ın buna muhalefetine sahne oldu. Önde gelen dört liderin -Kosova Cumhurbaşkanı Fatmir Seydiu, Kosova Başbakanı Agim Ceku, Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç ve Sırbistan Başbakanı Vojislav Kostunica- her biri yaptıkları konuşmalarda taraflarının yerleşik tutumlarını tekrarladılar.

Heyetler odaya zıt yönlerden girdiler ve tokalaşma olmadı.

BM'nin statü müzakerelerinde görevli elçisi Martti Ahtisaari gazetecilere verdiği demeçte, "Tarafların tutumlarının birbirinden farklı olmayı sürdürdüğü görülüyor: Belgrad bağımsızlıktan başka her şeyi kabul ederken, Priştine tam bağımsızlıktan başka hiçbir şeyi kabul etmiyor."

Kosova, teknik olarak Sırbistan'ın bir parçası olmasına karşın 1999 yılından beri bir BM heyeti tarafından yönetiliyor. Eyaletin Kosovalı Arnavut çoğunluğu güçlü bir şekilde Sırbistan'dan ayrılmak isterken, Belgrad eyalet üzerinde bir şekilde egemenliğini sürdürmek niyetinde.

Her iki tarafı temsil eden heyetler arasında sürdürülen sekiz tur teknik müzakerede az bir ilerleme kaydedildi.

Pazartesi günkü toplantıda yaptığı konuşmada "Kosova'nın bağımsızlığı tutumuzun A'sı ve Z'si, yani başlangıcı ve sonudur." diyen Seydiu şöyle devam etti: "Bütün halkı için bağımsız, egemen ve demokratik bir Kosova kurmakla ilgileniyoruz."

Seydiu Kosovalı Sırplara adil olarak temsil edileceklerine dair güvence de vererek, onları Kosova kurumlarına uyguladıkları boykota son vermeye çağırdı. Cumhurbaşkanı, boykotun Kosovalı Sırplar'ın tutumundan çok Belgrad'ın uyguladığı baskıyı yansıttığını kaydetti.

Seydiu, "Sırplar kurumlarımıza hoş gelirler ve daima hoş geleceklerdir." diye de ekledi.

Bu arada Tadiç de uzlaşmacı bir çözüm için çağrıda bulundu. Lider, böylesi bir çözümün "gerçek ve sürdürülebilir bir anlamı olacağı ve Sırp desteğini alabileceğini" söyledi. Tadiç bununla birlikte ademi merkeziyet ve kültür ve din mirasının korunması konusunda anlaşma sağlanması gerektiğini de belirterek, bunu "son derece büyük öneme sahip ahlaki ve siyasi bir mesele" olarak nitelendirdi.

Kostunica, Sırbistan'ın topraklarının yüzde 15'ini kaybetmeyi kabul edemeyeceğini, ancak Kosova'ya "gerçek özerklik" vermeyi kabul edebileceğini söyledi. Bu öneriye göre, Belgrad dış politika, sınır denetimi ve diğer kilit alanlardaki kontrolü elinde tutarken, günlük meselelerin çoğunda yetkiyi Kosova'ya verecek.

Kostunica, "Sırbistan topraklarında yeni bir devlet yaratma fikri tehlikelidir." dedi.

Ancak Ceku, meselenin pazarlık götürmez olduğunu söyleyerek bağımsızlığın dışındaki herşeyi dışladı. Kosova Kurtuluş Ordusu'nun eski bir komutanı olan Ceku, "Kosova'nın bir devlet, sürdürülebilir ve işlevsel, demokratik bir devlet olduğuna güvenimiz tamdır. Toplantıya devletimize uluslararası destek toplamak için geldik." dedi.