Karadağ Mayıs referandumuna hazırlanıyor

31/03/2006

Karadağ'ın bağımsızlık referandumu, sonuçların belirleyici olmasını sağlama ve herhangi bir olası dengesizliğin önüne geçme amaçlı sert kriterlere uygun olarak düzenlenecek.

Southeast European Times için Antonela Arhin'in haberi – 31/03/06

Karadağ Başbakanı Milo Cukanoviç AB'nin önerisine "antidemokratik" olduğu gerekçesiyle karşı çıktı. [Getty Images]

Karadağ bağımsızlığa mı kavuşacağı yoksa Sırbistan ile olan devlet birliğinin parçası olarak mı kalacağını belirleyecek olan referandum için vites yükseltirken oylamanın sonucu hakkında karmaşık duygular hakim. Anketler bağımsızlık destekçilerinin karşıtlardan fazla sayıda olduğunu göstermesine karşın, "evet" oyunun gerekli barajı geçip geçemeyeceği görülecek.

21 Mayıs'ta yapılacak olan oylamada seçmenlerin önüne tek bir soru konacak: "Karadağ'ın tam uluslararası tanınmaya sahip bağımsız bir devlet olmasını istiyor musunuz?" Bağımsızlığın başarılı olması için "evet" oyları sayısının yüzde 55'i geçmesi ve katılımın Karadağ'ın kayıtlı seçmenlerinin yüzde 50'sinden fazla olması gerekiyor.

Meclis tarafından 1 Mart'ta kabul edilen referandum şartlarına, sonuçların belirleyici olması ve herhangi bir olası istikrarsızlığın önüne geçmek için endişeli durumda olan AB ile sürdürülen uzun müzakereler sonrasında karar verildi. Bağımsızlık şartları Karadağ'ın bağımsızlık yanlısı Başbakanı Milo Cukanoviç'in ilk başta istediğine göre bayağı katı hale geldi.

Cukanoviç AB formülünü "antidemokratik" olmakla sert şekilde eleştirerek "yüzde 25 ila yüzde 40 oranındaki bir "evet" oyunun referandum sonucunu geçerli kılmaya yeterli olması gerektiğini söyledi. Karadağ, toplam 600 binlik nüfusu içinden 466 bin 79 kayıtlı seçmene sahip.

Ancak AB'nin önerisinin kabul edilmemesi, Brüksel'in oylamanın sonucunu kabul etmemesi ve meşruluğu hakkında anlaşmazlığa kapı açabilir.

Transitions Online sitesi tarafından hazırlanan yakın tarihli bir raporda, Karadağ halkının çoğunluğu devlet birliğini bozmaktan yana olmakla birlikte hükümetin rüzgara karşı bir mücadeleyle karşı karşıya olduğu sonucuna varılıyor.

Raporda, "AB formülü olmasa bile, bağımsızlık için hedefin, ve ona bağlı partilerin, kazandığından daha fazla oya gerek olacaktır (38 bin civarında). Bağımsızlıktan yana net bir çoğunluk elde etmenin yanı sıra, hükümetin yeterli sayıda seçmeni sandık başına gitmeye ikna etmesi de gerekecektir. Ve AB, muhalefet tarafından boykot edilen hiçbir oyun geçerli olmayacağını açıkça belirtmiştir," ifadesi yer alıyor.

Ocak ayında yürütülen bir ankette Karadağ halkının yüzde 41,4'ü bağımsızlığı desteklerken yüzde 32,3'ünün karşı, yüzde 25'ininse kararsız olduğu ortaya kondu.

Komşu ülkeler demokratik ve adil olacak her türlü sonuca saygı duyacaklarını belirtirken, bazıları bağımsız bir Karadağ'ı destekleyeceklerini çoktan açıklamış durumdalar.

Bosna Başbakanı Adnan Terziç Şubat ayında Crans Montana'da düzenlenen bir foruma hitaben yaptığı konuşmada, bölgesel istikrara giden sireci hızlandıracaksa Karadağ'ın devletliğine tam destek vereceğini söyledi.

Bu arada Makedonya Başbakanı Vlado Buckovski de Makedonya'nın demokratik bir şekilde elde edildiği ve bölgede genel olarak istikrar sağlayıcı bir etki yarattığı sürece Karadağ halkının vereceği her türlü kararı destekleyeceğini belirtti. Buckovski, Karadağ da dahil olmak üzere bütün Batı Balkanlar'ın Avrupa perspektifi açısından tarihi bir dönüm noktasında olduğunu da sözlerine ekledi.