Bulgaristan'ın Belene nükleer santralini tamamlamak için iki şirket teklif verdi

02/02/2006

Rys Atomstroiexport ile Çek Skoda Alliance Bulgaristan'ın Belene'deki ikinci nükleer santralinin inşası için teklif sundular. 2 milyar avroluk projeyi kazanan firmanın yaklaşık altı ay içinde ilan edilmesi bekleniyor.

(Standart, Novinar, Trud, Dnevnik, The Moscow Times - 02/02/06; Sofya Haber Ajansı, Interactive Investor, Dnevnik, Mediapool, Sofia Echo - 01/02/06)

Bulgaristan'ın Belene'deki nükleer santralini tamamlama ihalesini hangi firma kazanırsa kazansın, her iki şirketin de çoğunluk hissesinin sahibi olan Rus Gazprom tarafından yönetilecek. [AFP]

Tuna Nehri üzerinde, Sofya'nın yaklaşık 250 km kuzeydoğusunda yer alan Belene kasabasında inşa edilecek Bulgaristan'ın ikinci nükleer elektrik santralinin (NES) tasarım ve inşası için iki firma teklif sundu. Yaklaşık 2 milyar avroya mal olması beklenen projeyi kazanan şirketin 1 Ağustos'a kadar ilan edilmesi gerekiyor.

Çek Skoda Alliance firması 1 Şubat Çarşamba günü Sofya'ya içlerinde yarım tona yakın belge bulunan 29 metal konteyner boşaltırken, Rus Atomstroiexport bir önceki öğleden sonra üç ton belge içeren 177 kutu getirdi. Firmaların her biri üç farklı proje senaryosu için farklı teklifler sundu.

Tekliflerin resmi olarak açıldığı Çarşamba günü, Belene NES ihale komisyonuna başkanlık eden Bulgar Ulusal Elektrik İdaresinden (NEK) Yulian Zhelyazkov, değerlendirme prosedürlerinin tamamlanmasının büyük olasılıkla en az altı ay süreceğini söyledi. Bundan sonra komisyon, değerlendirmesini kazanan firmayı belirleyecek olan NEK yönetim kuruluna sunacak. Arada geçen sürede, firmalara tekliflerinin parametrelerini değiştirmeleri için izin verilecek.

İhale komisyonuna Deloitte and Parsons şirketinden danışmanlar yardım edecek.

Ancak yerel basında çıkan haberlere göre, firmaların hangisi seçilirse seçilsin bir dereceye kadar Rus devi Gazprom tarafından kontrol edilecek. Şirketin bankasının, yakın tarihte Skoda Alliance konsorsiyumunun bir parçası olan Skoda JS'yi satın aldığı söyleniyor. Gazprombank bununla birlikte, Fransız Framatome firmasını taşeron olarak kullanacak olan Atomstroiexport'un yüzde 51 hissesini de elinde bulunduruyor.

Potansiyel teklifçilerin yerine getirmeleri gereken şartlar arasında en az 5 milyar dolarlık yıllık ciro ve basınçlı su reaktörlerinin inşası ve işletilmesi konusunda önceden deneyim sahibi olmaları yer alıyor.

Yeni NES projesinde, Bulgaristan'daki Kozloduy NES'sinin 5 ve 6 no'lu Üniteleri ile Çek Temelin NES'sindekilere benzer, her biri 1.000 megawatt'lık iki adet Rus tasarımı VVER reaktörünün inşası öngörülüyor.

Kanadalı Atomic Energy Canada Ltd şirketi 700 megawatt'lık iki adet CANDU ağır su reaktörü sağlamayı önermesine karşın, Bulgaristan'ın bu teknolojiye karşı yönde karar alması sonrası ihaleden çekildi.

Bulgaristan, Kozloduy NES'sindeki Sovyet döneminden kalma 440 megawatt'lık iki adet reaktörün planlandığı gibi Aralık 2006'da kapatılması sonrasında ülkenin elektrik üretiminde gerçekleşmesi beklenen azalmayı karşılamak amacıyla, geçen Nisan ayında Belene santralinin yapımına yeşil ışık yaktı.

Şu anda, Kozloduy Bulgaristan'ın toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor.

Belene projesi ilk olarak 1986 yılında başlatılmasına karşın, mali sorunlar ve çevreci grupların baskıları yüzünden 1991 yılında askıya alınmıştı. Bu tarihe kadar Bulgaristan, inşaat çalışmaları ve 1.000 megawatt'lık bir Skoda reaktörün satın alınması için 1 milyar avronun üzerinde para harcamıştı bile.

İki reaktörden ilkinin 2011, ikincisinin de 2013 yılına kadar faaliyete geçmesi bekleniyor. Her iki şirketin temsilcileri Sofya merkezli Trud gazetesinde Çarşamba günü yayınlanan sözlerinde, seçildikleri takdirde elektriğin fiyatının "yeteri kadar düşük" olacağını vurguladılar.