Hırvatistan ve Türkiye'nin AB üyelik müzakerelerinin ilk safhası başladı

21/10/2005

Avrupa Komisyonu, Hırvatistan ve Türkiye'nin üyelik müzakerelerinin ilk safhası olan ve yaklaşık 11 ayda tamamlanması beklenen iki ülkenin yasalarını taramaya Perşembe günü başladı.

(EurActiv, Irish Times - 21/10/05; AFP, AP, Reuters, EUobserver, SEE Security Monitor, Turkish Press, Turkish Daily News - 20/10/05)

Hırvatistan Başbakanı İvo Sanader, "Müzakerelerdeki önceliğimiz verilen süreler değil, kalite olacaktır," dedi. [Getty Images]

AB üye ülkelerinin Hırvatistan ve Türkiye'nin üyelik müzakerelerini başlatmaya karar vermesinden 17 gün sonra, Avrupa Komisyonu (AK) 20 Ekim Perşembe günü iki ülkenin yasalarını tarama işlemini başlattı.

Müzakere sürecinin ilk safhası yaklaşık 11 ayda tamamlanacak. Bundan sonra, belirli politika alanlarını kapsayan 35 fasıl üzerindeki gerçek müzakereler başlayacak.

AB yetkilileri Perşembe günkü ortak toplantı sonrasında, Birliğin müktesebat adı verilen 80 bin sayfadan oluşan hukukunu açıkladılar ve iki ülkenin heyetlerine muhakeme konuları hakkında bilgi verdiler. Tarama işlemi nispeten kolay fasıllardan biri olan bilim ve araştırma alanında başladı. İkinci fasıl olarak eğitim ve kültür seçilirken, taramanın 26 Ekim'de başlamasının planlandığı bildirildi.

Bu yılın gelecek aylarında başlaması beklenen ikinci fasılda, Hırvat ve Türk ulusal yasaları ikili toplantılarda taranacak.

Tarama süreci sırasında, aday ülkelerin ulusal yasalarını AB yasalarına yaklaştırmaya yönelik planlarını ayrıntılı şekilde sunmaları gerekecek. Bu planların pratik uygulamaları AB'nin denetim ve değerlendirmesine tabi olacak.

Üyelik müzakere sürecinin bir sonraki safhası, AB'nin 35 fasıldan ilki üzerindeki müzakereleri başlatmaya karar vermesiyle start alacak. Taramayı esas alarak, AK bazı fasıllar üzerindeki müzakerelerin başlatılmasının belirli koşulların yerine getirilmesi şartına bağlanmasını tavsiye edebilecek.

Bir müzakere faslının açılıp kapanması ancak 25 AB üye ülkesinin tamamının rızasıyla mümkün olabiliyor. Fakat bir fasılın açılması için bir başkasının kapanması gerekmiyor, böylelikle de farklı fasıllar üzerindeki müzakereler eş zamanlı şekilde yürütülebiliyor. Gelen haberlere göre, büyük olasılıkla bilim ve araştırma olması beklenen ilk müzakere faslı aralık ayına kadar açılabilecek.

Hırvatistan, kültür ve eğitim, kamu istihsal, rekabet, hizmet sağlama özgürlüğü, serbest sermaye dolaşımı ve tarım olmak üzere diğer altı müzakere başlığı görüşmelerini bu yıl başlatabilmeyi umut ediyor.

AB yetkililerini kaynak gösteren AP, Türkiye'nin Kıbrıs Rum Kesimi'ni blok dahilinde serbest mal dolaşımıyla ilgili kurallara dahil etmeye olan itirazının müzakere sürecinde gecikmelere yol açabileceğini bildirdi. Türkiye Kıbrıs Rum yönetimini tanımıyor ve Birlikle olan gümrük anlaşmasını Kıbrıs Rum Kesimi'nin de aralarında yer aldığı on yeni üyeyi de kapsayacak şekilde genişleten protokolü imzalamasına rağmen, Kıbrıs Rum Kesimi'nin gemi ve uçaklarının liman ve havaalanlarına girmesine izin vermiyor.

Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah Gül perşembe günü Ankara'nın bu tutumunu yakında değiştirebileceğini öne sürdü.

Gül, "Kıbrıs adası üzerindeki bütün kısıtlamalara son verilmesini öneriyoruz," dedi.

Hırvatistan üyeli müzakerelerini 2009 yılından önce tamamlamayı umut ederken, Türkiye'nin müzakerelerinin en az on yıl sürmesi bekleniyor. Gerek Hırvat gerekse Türk yetkililer müzakereleri mümkün olduğu kadar çabuk tamamlamak için acele etmek istemediklerini belirttiler.

"Müzakerelerdeki önceliğimiz verilen süreler değil, kalite olacaktır," diyen Hırvatistan Başbakanı İvo Sanader şöyle devam etti: "Daha iyi bir geleceği güvence altına almak için, müzakerelerde çok sıkı çalışmaya gerçekten değer."

Türkiye'nin AB baş müzakerecesi Ekonomi Bakanı Ali Babacan perşembe günü Brüksel'de yapılan görüşmeleri ülkesi için "uzun bir yolda atılmış ilk adım" olarak nitelendirdi.