Türkiye ve Avrupa için yeni bir çağ başlıyor

17/10/2005

Üyelik müzakereleri konusunda bu ay varılan tarihi anlaşmayla, Türkiye kendisini AB üyeliğine giden uzun ve engebeli bir yolda buldu. Birlik de kendiyle ilgili bazı yeni gerçeklerle yüzleşiyor.

Southeast European Times için Allan Cove'un haberi -- 17/10/05

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, "AB yolumuz kolay bir yol değil. Pek çok zorluklar olacak, fakat zamanla bunların üstesinden geleceğimize inanıyorum," dedi. [AFP]

4 Ekim sabahı hem Türkiye hem de AB yeni bir çağın başlangıcına uyandılar. On bir saat süren pazarlık maratonu sonunda, müzakerelerin başlamasının önündeki son engeller de kaldırıldı. Sonuç olarak Türkiye kendisini üyeliğe giden uzun ve engebeli bir yolda bulurken, AB de komşu olacağı Suriye, Irak, İran ve Ermenistan ile arasındaki yeni sınır fikriyle tanıştı.

Avusturya tam üyelik yerine "imtiyazlı ortaklık" ister ve Türkiye Kıbrıs'la ilgili hükümlere itiraz ederken, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün Lüksemburg'a gitmesi planlanan uçağa bineceği bile kesin değildi. Yine de sonunda, her iki taraf da şartlar üzerinde anlaşma sağlayabildi. Anlaşmaya göre müzakereler, sonucu önceden garanti edilemeyen açık uçlu bir süreç olacak. Türkiye kendisini Avrupa yapılarına tamamen bağlamaya adadı.

Türkiye'nin AB üyeliği blok açısından son derece önemli potansiyel sonuçlara gebe. 72 milyon nüfusuyla Türkiye, Avrupa Konseyi'nde en fazla oy sayısına ve Avrupa Parlamentosu'nda tüm ülkelerden daha fazla milletvekiline sahip olarak en büyük üye ülke konumunda olacak. AB bütçesine, Türkiye'nin altyapı, tarım ve idari sektörlerini AB seviyesine çıkarmak için ciddi bir yük binecek. Aynı zamanda, Türkiye'nin üyeliği Hıristiyan ve Müslüman dünyaları arasında köprü de kuracak. NATO'daki ikinci büyük ordusu ve Ortadoğu'ya olan stratejik uzantısıyla Türkiye, AB'nin bölge ve dünya sahnesinde önemli bir oyuncu olma iddiasını artıracak.

Son dakikada varılan anlaşmaya Türkiye'den karışık tepkiler geldi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın hükümeti anlaşmayı "tarihi bir adım" olarak müjdelerken, muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Erdoğan yönetiminin sürece ilişkin ayrıntıları yeterince paylaşmadığı ve 17 Aralık 2004'te belirlenenden daha sert bir müzakere çerçevesini kabul ettiğinden şikayet etti.

AB'nin Türkiye'ye geçmişteki adaylardan farklı muamele ettiğini öne süren CHP lideri Deniz Baykal şunları söyledi: "Açık uçlu müzakerelerin başka hiçbir aday ülkeye teklif edilmediğine önceden de dikkat çekmiştik. Ancak hükümet, Türkiye'yi 17 Aralık'tan bu yana ülkeye dayatılan yanlışlardan korumak için hiçbir şey yapmadı."

Öte yandan Anavatan Partisi genel başkanı Erkan Mumcu, müzakerelerin başlamasını memnuniyetle karşılayarak partisinin sürece katkı sağlamaya hazır olduğunu söyledi. Doğru Yol Partisi (DYP) lideri Mehmet Ağar da hükümetin çabalarına övgüde bulunarak Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki "kırmızı çizgilerine" dikkat çekti.

Hükümet tarafında ise sevinç ve ihtiyat birlikte görüldü. "Esas iş şimdi başladı," diyen Erdoğan sözlerini şöyle sürdürdü: "AB yolumuz kolay bir yol değil. Pek çok zorluklar olacak, fakat zamanla bunların üstesinden geleceğimize inanıyorum."