BH'deki toplu mezardan yüzlerce Srebrenica kurbanının cesedi çıkarıldı

17/10/2005

BH'de bugüne dek bulunan üçüncü büyük toplu mezardan 1995 Srebrenica katliamında ölen 482 kişinin kalıntıları çıkarıldı. Adli tıp uzmanları bölgedeki mezar açma çalışmalarını pazar günü tamamladılar.

(Reuters, AFP, FENA - 16/10/05; AP, AFP, Reuters - 04/10/05)

Son dokuz yıl içinde Bosna-Hersek'in doğu kesiminde Srebrenica kurbanlarının kalıntılarını barındıran düzinelerce toplu mezar bulundu. [AFP]

Adli tıp uzmanları, Bosna-Hersek'in (BH) kuzeydoğusundaki bir toplu mezardan 1995 Srebrenica katliamında ölen 482 kişiden geriye kalanları çıkardılar.

BH'deki Kayıp Kişiler Enstitüsü'nden Murat Hurtiç, Srebrenica'dan 30 km mesafedeki Liplje kasabasındaki alanda bir aydır sürdürülmekte olan mezar açma çalışmalarının tamamlandığı duyurduğu konuşmasında, "Sekiz tam ve 474 eksik ceset bulduk," dedi.

Mezarın, 1992-1995 ihtilafının sona ermesinde bu yana BH'de bulunan en büyük üçüncü mezar olduğu söyleniyor. Aynı zamanda, Liplje'de bulunan ve kurbanların ilk olarak başka bir yere gömülmüş olmasından dolayı tali toplu mezar adı verilen beş mezarın da en büyüğü. İlk gömülme sonrasında cesetler buldozerle çıkarılmış ve suçu örtbas etme gayesiyle farklı bir yere gömülmüşler.

AFP'ye verdiği demeçte "Bu mezarda kaç kişinin gömülü olduğunu söylemek imkansız," diyen Hurtiç şöyle devam etti: "Şimdi uzmanlar, mümkün olduğunca fazla sayıda iskelet meydana getirebilmek amacıyla beş alanda bulunan kemikleri incelemeye başlayacaklar."

Liplje'de daha önceden bulunmuş dört toplu mezarda yapılan ceset çıkarma işlemleri sonucunda yaklaşık 1.000 kişinin kalıntıları elde edilmişti.

BM "güvenli bölgesi" Srebrenica'nın Bosnalı Sırp savaş ordu komutanı Ratko Mladiç komutasındaki güçlere 11 Temmuz 1995'te teslim olmasını izleyen günler boyunca, yaklaşık 8 bin Müslüman erkek ve erkek çocuğu Avrupa'da 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana görülen en kötü zulümde infaz edildi. Mladiç ile eski Bosnalı Sırp lider Radovan Karadziç, kısmen Srebrenica olaylarındaki rollerinden ötürü BM savaş mahkemesi tarafından suçlanıyorlar. Her iki zanlı da saklanıyor.

Son on yıldır ülkede ortaya çıkarılan 300'ün üzerinde toplu mezardan yaklşaık 16 bin 500 kişinin kalıntıları çıkarıldı. Düzinelerce mezarda Srebrenica kurbanlarının kalıntıları yer alıyordu. 2 binden fazla insan DNA analiziyle teşhis edildi. Fakat binlerce insanın akıbeti bilinmiyor ve öldüklerine inanılıyor.

1995 katliamını soruşturmak için kurulmuş özel bir komisyonun bu ayın başlarında yayınladığı raporda, Srebrenica'nın işgalinde yaklaşık 25 bin kişinin rol aldığı ifade ediliyor. Bunlar arasından, aralarında ordu, savunma bakanlığı ve içişleri personelinin de yer aldığı 19 bin Bosnalı Sırpın katliamlara katıldığı söyleniyor.