Romen Hükümeti İstifa Etti, Erken Seçimler Yolda

08/07/2005

Romen hükümeti istifa ettiğini duyurarak ülkenin siyasi manzarasında yeni değişikliklerin önünü açtı.

Southeast European Times için Bükreş'ten Razvan Amariei'nin haberi – 08/07/05

Romanya Başbakanı Calin Popescu Tariceanu 7 Temmuz Perşembe günü kabinesinin istifa edeceğini ve erken seçim çağrısı yapılacağını söyledi. [AFP]

Romanya Başbakanı Calin Popescu Tariceanu görevdeki altıncı ayının sonunda koalisyon hükümetinin istifasını duyurdu. 7 Temmuz Perşembe günü basın mensuplarına konuşan Tariceanu, kabinesinin 14 Temmuz'daki toplantısının ardından istifa ederek erken seçim yolunu açacağını, seçimlerin de büyük olasılıkla 2 Ekim'de yapılacağını söyledi.

Resmi olarak istifanın nedeni hükümetin Romanya'nın AB üyeliği açısından son derece önemli gördüğü yargı reformlarının Anayasa Mahkemesi tarafından reddedilmesiydi. "Yargı reformunun önü artık tıkanmıştır ve çözüm yine seçmenlere gitmek ve kararlarını beklemektir," diyen Tariceanu, mahkemeyi eski iktidar partisi Sosyal Demokratların (PSD) etkisi altında olmak ve Romanya'nın AB geleceği pahasına bile olsa ayrıcalıklarını korumaya hazır olmakla suçladı.

İktidardaki Adalet ve Gerçek İttifakını (DA) meydana getiren iki partiden biri olan Demokrat Partinin (PD) genel başkanı da mahkeme hakkında sert ifadelerde bulundu. Emil Boc, "Bu redle üyeliğin yanı sıra adalet sistemindeki reform tehlikeye girmiştir. Reformları gerçekleştirmek için seçildik ve insanların bunun olmasını hâlâ isteyip istemediklerini görmek istiyoruz," dedi.

Parlamento mahkemenin kararlarını üçte iki çoğunlukla feshedebilecek olmasına karşın, iktidar koalisyonu bu kadar oyu toplayamıyor. Çoğu siyasi analist, erken seçim kararının ardındaki ana unsurun, DA İttifakını meydana getiren iki parti olan PD ve Ulusal Liberal Partinin (PNL) parlamentonun iki meclisindeki sandalye sayılarını artırarak zayıf çoğunluklarını güçlendirmek olduğuna inanıyor.

Kasım 2004 seçimlerinde DA İttifakı yüzde 30 civarında oy toplarken, PSD yüzde 37 oy almıştı. Fakat zamanın PD lideri Traian Basescu'nun cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki zaferi, iki DA üyesi parti artı iki küçük parti -- etnik Macar UDMR ve önceleri PSD'yi desteklemiş olan Hümanist Parti adıyla bilinen Muhafazakâr Partiden (PC) oluşan bir merkez sağ koalisyonun kurulmasına yol açmıştı.

İki ana koalisyon üyesinin kararı, başta son yapılan kamuoyu yoklamaları yüzde beşlik seçim barajını aşamayabileceklerini gösterdiği için, küçük koalisyon ortaklarını belirsizlik durumuna soktu. UDMR üst düzey yetkilisi Gyorgy Frunda, Tariceanu'nun duyurusu sonrasında radyoya verdiği bir demeçte "Bunun aptalca bir hareket olduğuna inanıyorum," dedi. PC sözcüsü Bogdan Ciuca da, koalisyona girdikten sonra adını ve ideolojik yönünü değiştiren partisinin "yeni durumu önümüzdeki günlerde değerlendireceğini" söyledi.

PSD içinden kaynaklar partinin her iki küçük partiyi de bir sonraki siyasi mücadeleye katılmaya davet edeceğini söylediler.

Bazı yorumcular, hükümetin istifasının ardındaki itici gücün Basescu olduğuna inanıyor. Cumhurbaşkanı kabinenin göreve gelişinden kısa bir süre sonra erken seçimde ısrar etmişti.

Parti gelen başkanı Mircea Geoana'ya göre PSD, erken seçimleri Basescu'nun "devletin bütün güçlerini ele geçirme" amaçlı bir hilesi olarak görüyor. Geoana, "Bu arada Romanya'nın bu karar yüzünden AB'ye 2007'de katılamayacağı da kesindir," şeklinde uyardı.

Fakat Avrupa Komisyonu'nun Romanya heyeti başkanı Jonathan Scheele aksini iddia etti. Radio Mix FM'e verdiği demeçte Scheele, "Geçici hükümet üstlenilen sorumlulukları yerine getirebilecek olduktan sonra Tariceanu'nun kabinesinin istifası üyelik sürecini etkilemeyecektir," dedi.

Anayasaya göre erken seçim çağrısı yapmak hiç de basit bir prosedür değil. Önce cumhurbaşkanının meclisi dağıtması gerekiyor ve bu da ancak her iki yasama meclisinin de başbakanı üst üste iki defa reddetmesi halinde mümkün olabilir. Bazı gözlemcilere göre, muhalefet milletvekillerinin PSD'nin daha da güç kaybetmesine neden olacak seçimlerden kaçınmak için görevdeki kabine lehinde oy vermeleri de uzak bir olasılık değil. Küçük koalisyon partilerindeki milletvekilleri de mevkilerini kaybetmemek için hükümete destek verebilir.