Türkiye'de Antik Termal Kent Sular Altında Kalacak

23/06/2005

Arkeologlar, çevreciler ve uluslararası sivil toplum örgütleri, bu Kasım ayında yeni yapılan bir barajın suları altında kalacak olan 1.800 yıllık arkeoloji bölgesini kurtarmanın yollarını bulmaya çalışıyorlar.

Southeast European Times için Allan Cove'un haberi – 23/06/05

Bin 800 yıllık Allianoi kenti Kasım ayında Yortanlı Barajının suları altında kalacak. [Arşiv]

Dünyanın bilinen en eski antik kaplıca kenti Allianoi, Yortanlı Barajının bu Kasım ayında hizmete girmesiyle sular altında kalacak. Planlanan baraj gölünün çok yakınında yer alan kentin üstünde 17 metre yüksekliğinde bir su kültesi yerleşecek. Çözüm bulunmadığı takdirde Türkiye önemli bir tarihi eserini kaybedecek.

Bin 800 yıllık kenti kurtarmak için, çevreciler ve diğer gönüllüler "Allianoi'nin Batmasına İzin Verme" sloganıyla Allianoi Girişim Grubunu kurdular.

Grubun sözcüsü Arif Ali Cangı, "50-60 yıllık bir proje için 2 bin yıllık bir tarih kurban ediliyor. Barajın inşa edilmemesi gerektiğini söylemiyoruz, fakat proje Allianoi'nin yok olmasını önleyecek şekilde değiştirilmelidir," dedi.

Grup, geçtiğimiz günlerde Allianoi'deki koruma çabalarına "Culture 2000" programı kapsamında mali destek vermeye karar veren AB'den destek aldı. 200'den fazla sivil toplum örgütünden oluşan kar amaçlı olmayan bir şemsiye örgütü olan Pan-Avrupa Miras Federasyonu, Avrupa Konseyi ve UNESCO ile bir araya gelerek Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'e, Allianoi ve sahip olduğu Roma hamamlarını kurtarmada yardım etmesini isteyen bir mektup gönderdi.

Ancak Türk hükümetinin barajı planlandığı tarihte hizmete sokmaktaki kararlılığını belirtince, arkeologlar sular altında kalmadan önce bölgede bulunan eşyaları kurtarmak için büyük çaplı bir çaba başlattılar. 1994 yılından beri, tarihleri Roma ve Bizans çağlarına dayanan çok sayıda heykel, seramik parçalar, madeni bulgular ve cam eşyalar ortaya çıkarıldı. Devlet Su İşleri (DSİ) kent için, antik binaların su altında zarar görmemesi için kille sıvanması şeklinde bir plan öne sürdü. Arkeologlar ise bunun hasarı daha da artıracağını söylüyorlar. Değerlendirmedeki bir diğer yaklaşım da kaplıca binalarının bir başka yer taşınması şeklinde.

Çoğunluğunun tarımla geçindiği yöre halkınınsa duyguları karışık. Baraj sulama için gerekli suyu sağlayacak. Fakat Allianoi'nin sular altında kalması Türkiye'nin kültür mirası ve turist çekme potansiyelinin önemli bir bölümünü yok edecek.

Tarih boyunca Allianoi, "sağlık tanrısı Asklepion'un ana vatanı" olarak biliniyor. Helenistik Çağda kurulan kent 2'nci yüzyılda Roma İmparatoru Hadrianus'un hükümdarlığı sırasında ün kazandı. 15 yüzyıldan beri de kent, 45-55 santigrad derece aralığındaki şifalı kaplıcalarıyla mükemmel bir sağlık merkezi olarak tanınıyor.

Son yapılan kazılarda iki bezemeli kapı, hayret verici temizlikteki mermer taşlardan oluşan caddeler, mükemmel derecede korunmuş mozaiklere sahip dükkanlar ve evler, büyük meydanlar, sebiller ve insulalar -- banyo sonrası dinlenme yerleri -- ortaya çıkarıldı. En son bulgular, alüvyon toprağıyla kaplı oldukları için bir arkeoloji alanında görülen en mükemmel şekilde korunmuş parçalardan bazılarını oluşturuyor.