Romanya Depremden Zarar Gören Binaları Güçlendirecek

13/05/2005

Romanya sismik açıdan yüksek derecede faal bir bölgede bulunmasına karşın, kentsel yapıların büyük bölümü güçlü bir depreme dayanabilecek niteliği taşımıyor. Yetkililer, Dünya Bankasının da yardımıyla, felaket yaşanmadan önce sorunu çözmeyi umut ediyorlar.

Southeast European Times için Bükreş'ten Razvan Amariei'nin haberi – 13/05/05

Bu yıl güçlendirilecek blok ve kamu kurumlarının kırk tanesi Bükreş şehir merkezinde yer alıyor. [AFP]

1992 ile 2000 yılları arasında Romanya'da 3 bin 400'den fazla bina yapı uzmanlarınca incelenerek depreme karşı dayanıklılıkları değerlendirildi. Uzmanlar tarafından en yüksek deprem riski sınıfına sokulan 578 binanın, Richter ölçeğine göre 6,0'ın üzerinde bir sarsıntıda çökme olasılığı bulunuyor.

Yüksek risk sınıfındaki binaların çoğunu apartman blokları oluştururken, bunlardan bazıları da restoran, tiyatro salonu veya mağaza olarak hizmet veriyor. Dahası, 55 kentteki 67 hastane de -- ki bunların arasında Bükreş'teki dört acil yardım hastanesinin üçü de yer alıyor -- listede bulunuyor. Bu da büyük bir felakette kurbanların nerede tedavi edileceği sorusunu akıllara getiriyor. Romanya'nın en büyük kentlerinden biri olan Timisoara'da potansiyel tehlike altındaki binalar arasında yalnızca beş hastane değil, itfaiye merkez binası ve acil durum müfettişliği de yer alıyor.

Romanya'nın deprem faaliyetlerine olan savunmasızlığı sorunu özellikle acil hale getiriyor. Magurele'deki Yerküre Fiziği Enstitüsü başkanı Gheorghe Marmureanu, "Bizim tahminlerimize göre, Romanya'da 6,5 şiddet üzerindeki bir sonraki büyük deprem önümüzdeki iki ila üç yıl içinde gerçekleşecek," dedi. Bu arada Dünya Bankası uzmanı Gabriel Ionita Gardianul gazetesinde yayınlanan sözlerinde, Bükreş'in "deprem zararına en açık Avrupa başkenti ve dünyada deprem tehlikesi altında bulunan en büyük on kent arasında olduğunu" söyledi.

Başkentte 1977'de meydana gelen ve 2. Dünya Savaşı'ndan önce inşa edilmiş düzinelerce bloğun çöktüğü depremde 1.000'in üzerinde insan hayatını kaybetti. Uzmanlar, adını eskiden çökmeye meyilli yapılara konan işaretten alan "kırmızı daireli" binalarda yaşayan 17 bin kadar insanın risk altında olduğuna inanıyorlar.

Hükümet son 13 yıldır bu konuda birşeyler yapacağına söz veriyor. Ancak bugüne kadar yüksek risk altındaki binaların yalnızca 23 tanesi, yani 20'de birinden azı takviye edildi. Yetkililer bu yıl, 40'ı Bükreş şehir merkezinde olmak üzere 47 başka güçlendirme için gerekli parayı ayırdılar. Hükümete göre, geri kalan 500 bina üzerindeki çalışmalar önümüzdeki yılın sonuna kadar başlayacak.

Bayındırlık Bakanı Laszlo Borbely, "Listedeki bütün binaların güçlendirilmesi için yaklaşık 150 milyon avro gerekiyor," dedi. Dünya Bankası'ndan alınacak 155 milyon avroluk kredinin giderlerin büyük bölümünü karşılaması bekleniyor.

Ancak risk altındaki bina sahiplerinin de ellerini ceplerine atmaları bekleniyor. Yasa gereği, devlet bütçesi ailelere aylık yalnızca 165 avronun altında bir yardım yapabiliyor. Diğerlerinin kendilerine düşen payı 25 yıl içinde, faizsiz taksitler halinde ödemeleri gerekiyor. Pek çok kimse, karşı karşıya bulundukları somut tehlikeye rağmen para ödemeye yanaşmıyor.