Hırvatistan'a, Savaş Suçu Zanlısını Lahey'e Teslim Etmesi İçin Baskı Büyüyor

07/03/2005

Hırvatistan'a savaş suçu baş zanlısını BM savaş suçları mahkemesine teslim etmesi için verilen sürenin dolmasına günler kaldığını söyleyen AB Genişleme Komiseri Olli Rehn, aksi takdirde üyelik müzakerelerinin başlatılmasının ileri bir tarihe erteleneceği konusunda uyardı.

(The Guardian - 07/03/05; HINA - 06/03/05; AFP, BBC Monitoring - 05/03/05; Reuters, EurActiv - 04/03/05)

Hırvatistan'ın AB üyelik müzakerelerine zamanında başlayabilmesi için kaçak General Ante Gotovina'nın önümüzdeki 10 gün içinde yakalanması gerekiyor. [Arşiv]

AB Genişleme Komiseri Olli Rehn, Hırvatistan'a Eski Yugoslavya Hakkındaki Uluslararası Ceza Mahkemesiyle (ICTY) tam işbirliği yaptığını kanıtlaması için verilen sürenin tükenmekte olduğunu söyledi. Hırvat <I>Jutarnji List</I> gazetesinde 5 Mart Cumartesi günü yayınlanan röportajda Rehn, emekli General Ante Gotovina Lahey'e teslim edilmediği takdirde üyelik müzakerelerinin planlandığı gibi 17 Mart'ta başlamayacağı konusunda uyardı.

"Umarım yetkili makamlar Gotovina'yı bulup teslim etme amacına ulaşırlar da müzakereleri zamanında başlatabiliriz," diyen Rehn şöyle devam etti: "Fakat az bir zaman var ve bu geri kalan zamanda ellerinden geleni yapmak zorundalar."

49 yaşındaki Gotovina ICTY'nin arananlar listesinin başındaki üç isimden biri. Zanlı, Hırvatistan'daki 1991-1995 ihtilafının sonlarına doğru en az 150 Krajinalı Sırp'ın yasadışı şekilde öldürülmesi ve onbinlerce başkasının sürülmesi de dahil olmak üzere komutası altındaki askerlerce işlenen savaş suçlarıyla ilgili olarak suçlanıyor. Eski bir Fransız Yabancı Lejyonu mensubu olan Gotovina, gasp, banka soygunu ve adam kaçırma suçlamalarıyla Fransa'da da mahkum edildi.

General bugün itibarıyla yaklaşık dört yıldır kaçak durumunda. ICTY ve diğer Batılı yetkililer, üst düzey yetkililerin de yer aldığı bir destekçi ağının zanlıyı koruduğuna inanıyorlar.

AB liderleri Aralık ayında Hırvatistan'ın üyelik müzakerelerinin 17 Mart'ta başlamasına yeşil ışık yakmalarına karşın bunu Gotovina'nın ICTY'ye teslim edilmesi şartına bağladılar.

Hırvat makamları kaçağı yakalama çabalarını son haftalarda hızlandırdıklarını söylemelerine karşın, zanlının ülkede olmadığında ısrar ediyorlar. AB diplomatik kaynaklarından edindiği bilgileri aktaran Reuters, Cuma günkü haberinde Hırvatistan'ın hedefini destekleyen çok sayıda üye ülkeye bir anlaşma teklif ettiğini bildirdi.

Adı açıklanmayan bir diplomatın "Hırvatlar, ICTY tam işbirliği yaptıklarını onaylamasa bile müzakerelerin başlatılmasını öneriyorlar," sözlerinin yer aldığı Reuters haberi şöyle devam ediyor: "Buna karşılık AB de, Hırvat hükümetinin bundan fazlasının ellerinden gelmediğini söylerken doğruyu söylediğini kanıtlayabilmek için, muhtemelen Hırvatistan Adalet Bakanlığında oturacak bir gözlem ekibi gönderecek."

Ancak Rehn ve diğer Avrupalı yetkililerin çoğu, geçen ay AB'ye Gotovina'nın ulaşılmaz olmadığını söyleyen BM savaş suçları mahkemesi başsavcısı Carla del Ponte ile aynı fikirde görünüyorlar. Del Ponte, bu yönde siyasi iradeye sahip olsalardı Hırvat makamlarının şimdiye kadar Gotovina'yı tutuklamış olacaklarını ileri sürdü.

Perşembe günü AB büyükelçileri Hırvatistan'ın AB hedefi üzerinde görüşecekler. AB üye ülkeleri dışişleri bakanlarının müzakerelerin planlandığı gibi gidip gitmeyeceği konusundaki kesin kararlarını del Ponte'nin yeni değerlendirmesini duyduktan sonra vermeleri bekleniyor.

Del Ponte'nin sözcüsü Hırvat HINA haber ajansına verdiği telefon röportajında, Gotovina hapse girmedikçe savcının Hırvatistan'ın bu şartı yerine getirdiğini onaylamasının uzak ihtimal olacağını öne sürdü. Florence Hartmann, "Mahkeme söz konusu olduğu sürece, tam işbirliği kapsamında yapılması gerekenler henüz yapılmamıştır," dedi.