BH Savaş Suçları Mahkemesi Davaları Bu Ay Devralacak

08/02/2005

Güvenli bir duruşma salonunun bulunduğu binanın teslimi, savaş suçu davalarını BH'de görme amaçlı 15 aydır süren projenin tamamlanan son aşamasını oluşturuyor.

Southeast European Times için Saraybosna'dan Beth Kampschror'un haberi - 08/02/05

BH Adalet Bakanı Slobodan Kovac, ilk davanın yeni mahkeme salonunda ay ortasına doğru görülmesi gerektiğini söyledi. [Beth Kampschror]

Yepyeni ve güvenli bir mahkeme salonuna sahip yeni boyanmış bir binanın 26 Ocak'ta Bosna-Hersek (BH) yargı makamlarına teslim edilmesiyle, devlet savaş suçları mahkemesinin davaları bu ay devralmaya başlamasının önü açılmış oldu.

Avrupa Komisyonu'nun (AK) BH heyeti başkanı Michael Humphreys, "Bu bina savaş suçlarının kovuşturulmasında da hizmet ederek, bu ülkede sürdürülebilir ve uzun ömürlü barış inşasında yardımcı olacaktır," dedi.

Saraybosna adliye kompleksindeki binanın AK tarafından karşılanan 2,2 milyon avro tutarındaki restorasyonu, BH savaş suçları mahkemesinin 1992-1995 ihtilafına dayanan davaları devralma hazırlıklarında yerine konan son parçayı oluşturuyor.

2003 sonbaharında mütevazı şekilde başlatılan BH devlet mahkemeleri bünyesinde bir savaş suçları odası oluşturma planı, Eski Yugoslavya Hakkındaki Uluslararası Ceza Mahkemesinin (ICTY) çalışmalarını 2010 yılına kadar tamamlama gayesiyle uyguladığı baskı sonucu ortaya kondu.

ICTY'nin stratejisi yüksek rütbeli askeri ve siyasi liderleri yargılamayı öngörürken, BH mahkemesi orta ve alt seviyedeki kişiler ve davaları kovuşturacak. ICTY tarafından devredilen davaları almanın dışında, BH mahkemesi savcıları kendi soruşturmalarından doğan suçlamaları da yayınlayabilecekler.

Birkaç yıl sürecek geçiş dönemi boyunca BH'li yargıç savcıların yanında sekiz kadar uluslararası hakim ve beş uluslararası savcı da görev yapacak. Yargı mevkilerine adaylıklar sürüyor.

Davalar konusunda, BH savcılığı ICTY'den gönderilen dosyaları inceliyor ve bunları BH hukuk sistemi, ICTY ve Yüksek Temsilciler Dairesinden uzmanlardan oluşan bir konsorsiyumun kararlaştırdığı kriterlere göre "hassas" veya "çok hassas" şeklinde kategorilere ayırıyor. Soykırım, işkence, toplu katliam ve toplu tecavüz gibi çok hassas dosyalar devlet mahkemesine sevk edilecek. Hassas dosyalar ise taraf, kanton veya belediye mahkemelerine gönderilecek.

BH Adalet Bakanı Slobodan Kovac, yeni mahkemede ilk davanın ayın ortasına doğru görülmesi gerektiğini söyledi.

Kovac, "Gözaltı ve cezaevi ünitesiyle ilgili ufak bir sorun var fakat biraz daha lojistik çalışmasından sonra bu sorun da çözülecek," dedi.

BH'deki cezaevleri şu anda iki tarafın denetimi altında olduğu için, savaş suçları projesinde ilk olarak merkez hükümetin denetimi altında işleyecek yeni bir cezaevi inşa edilmesi önerildi. Bunun fazla pahalıya çıkacağı anlaşıldıktan sonra, planlamacılar adliye kompleksi bünyesinde 21 yataklı geçici bir tutukevi inşa etmek için kolları sıvadılar ve bu da neredeyse tamamlandı. Tesisin mahkeme çalışmaya başladığında tutuklular için hazır olması bekleniyor.

Kovac, savaş suçları mahkemesi planının ortaya atılmasından bu yana bir yıldan biraz uzun bir zaman geçtiği göz önüne alındığında, projenin oldukça hızlı ilerlediğini söyledi. Bakan, uluslararası toplumdan gelen para ve teknik yardımın çok faydalı olduğunu da sözlerine ekledi.

Kovac sözlerine şöyle devam etti: "Bu tamamen yeni bir durum ve ben davaların görülmesiyle ilgili maddi ve prosedürsel şartlarda bu kadar kısa bir süre içinde kaydedilen ilerlemeyi hayretle karşıladım."