Bulgar halkı Türkçe yayın konusunda ikiye bölündü

18/12/2009

Ülkenin ulusal televizyonda Türkçe bir haber bültenine kaynak sağlayıp sağlamaması konusunda fikirler dolaşıyor.

Southeast European Times için Balkanblog'dan derleme -- 18/12/09

Bulgar aşırı milliyetçi Ataka partisi lideri Volen Siderov. [Getty Images]

Başbakan Boyko Borisov, lideri olduğu GERB partisinin aşırı milliyetçi Ataka partisinin Bulgar Ulusal Televizyonu'ndaki (BUT) Türkçe haber bültenini kaldırma kampanyasını onaylayacağını duyurarak isyana yol açtı.

Ataka beş yıldır, BUT'nin 2000 yılından beri yayınlanan 10 dakikalık Türkçe günlük haber bülteninin kaldırılması için bastırıyor. Parti, referandum için gereken 48 milletvekili imzasını topladı.

Girişim yaygın bir tartışmaya yol açtı ve halk bu konuda ikiye bölünmüş görünüyor.

Devlet Ayrımcılığa Koruma Komisyonu Kemal Eyüp, düzenlenecek bir referandumun Bulgar toplumunu ikiye bölüp etnik ilişkileri test edeceğini söyledi.

Bulgaristan'ın nüfusunun yaklaşık %10'unu oluşturan Türkler ülkedeki en büyük azınlık grubu.

Sosyalist muhalefet milletvekilleri, 10 milyon avroya mal olacak referandumun gereksiz olduğu görüşünde. Milletvekilleri, ülkenin bunun yerine acil ekonomik sorunlara eğilmesi gerektiğini savunuyorlar.

Sağ görüşlü Demokratik Güçler Birliği (UDF) gibi diğerleriyse, referanduma Belene'de ikinci bir nükleer enerji santrali kurma planları hakkında ilgisiz bir soru eklemek istiyor.

Bu arada konu uluslararası camianın da ilgisini çekiyor. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan Borisov'u açıklama yapmaya çağırırken, Liberal İttifakı ve Avrupa için Demokratlar konuyu gelecek yıl Avrupa Parlamentosu'nda tartışmaya açma konusunda diretiyorlar.

Borisov, "Konunun Bulgar Müslümanlara karşı veya onlar tarafından istismar edilmesini istemiyoruz. Bu yüzden de meseleyi referandum yoluyla çözme fikrini destekliyoruz, zira en demokratik yöntem bu," dedi.

Fakat blogcuların çoğu buna inanmıyor.

Gazeteci İvan Bedrov bunun bir hoşgörü meselesi olduğunu savunuyor. Bedrov yazısında, "Çoğunluk tarafından beğenilmese de, doğru çözümleri başlatmak siyasilerin sorumluluğudur ... Sonucu bildikleri için vergiler lehinde veya aleyhinde referandum yapmazlar." görüşünü ileri sürüyor. Ayrıca, prensipte "BUT vergi mükelleflerinin parasını kullanıyor ve Bulgaristan'daki Türkler de vergi veriyor."

Birçok kişinin görüşünü dile getiren Димитър, "Sorun Türkçe'nin resmi dil olup olmadığı. Değil! Nokta," diyor. Yazar, buna dayanarak "Haberleri yayınlamaları gereken özel televizyon kanalları olduğunu, ulusal televizyonda bunun olmayacağını" savunuyor.

Tanınmış Bulgar aydın Edvin Sugarev, ulusal televizyonda kullanılan başka bir dili öne sürerek buna karşı çıkıyor. Sugarev, "İşaret dili resmi mi? Değilse, neden işaret dilinde haberler veriliyor? Yanıt belli - "sadece bu şekilde temel bir insan hakkı, bilgilendirilme hakkı korunabilir" diyor.

Sugarev konunun özünü anlatmak amacıyla, "Macaristan'da toplam 10.000 Bulgar var, fakat ulusal azınlık statüsüne sahipler ve Macar hükümetinden gelen parayla Bulgarca bir dergi çıkarıyorlar," diyor.

Dian Lane de aynı fikirde olmasına karşın önemli bir soru yöneltiyor: "Bulgaristan'daki her etnik grup yayınlarla temsil edilmek isterse ne olacak, talepleri yerine getirilecek mi?

Eski milletvekili Borislav Cekov'a göre, Bulgaristan imzalamış olduğu uluslararası anlaşmalara karşı gelme riskine giriyor. Fakat Cekov, siyasilerin bir anlaşma yaptıklarını ileri sürüyor: "Hükümetin referanduma destek vermesi karşılığında Ataka da hükümetin İnternet ve telefon haberleşmelerini serbestçe dinleme ve kamuoyunun ilgisini etkili bir krizle mücadele politikasının olmamasından uzaklaştırma amaçlı skandal projesine destek verecek."