Türkiye'deki cumhurbaşkanlığı kavgası

04/05/2007

Blogcular Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün Türkiye'nin yeni devlet başkanı olma hedefinin önemini tartışıyorlar.

Southeast European Times için Aydin İleri'nin derlemesi – 04/05/07

STK'ların düzenlediği gösterilerde yüz binlerce kişi Türk laikliğini desteklemek için bir araya geldi. [Getty Images]

Türkiye, görevdeki Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'den sonra kimin geleceği konusunda çıkan krizle uğraşıyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın göreve aday olacağı yönünde yaygın bir beklent vardı, ancak laikler ve ordunun güçlü itirazlarıyla karşılaştı. Lideri olduğu Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) de kendisi yerine daha ılımlı bir isim olarak tanınan Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ü aday gösterdi, ancak kargaşa devam etti.

Ordu olası bir müdahale imasında bulunan sert ifadeli bir açıklama yaptı, büyük kentlerde dev gösteriler düzenlendi ve Cumhuriyet Halk Partisi Anayasa Mahkemesi'ne Gül'ün adaylığı üzerine yapılan ilk tur meclis oylamasının geçersiz olduğu yönünde bir itirazda bulundu. Mahkeme itirazı kabul etti ve Erdoğan da buna parlamento seçimlerini öne çekerek yanıt verdi.

canlicasper, "AKP'nin seçmiş olduğu cumhurbaşkanı adayı Türkiye için doğru seçenek mi?" diye soruyor. "Asıl sorun Sayın Abdullah Gül'ün kişiliği ve misyonu mu yoksa eşinin türban takması mı?"

Yazar, Gül'ün "cumhuriyetin istikrarına ne kadar katkıda bulunabileceğini" de ekliyor.

Kemaloncu konuya ironik bir yaklaşımda bulunarak Gül'ün kesinlikle Türkiye'nin "kendisini Batı dünyasına daha iyi şekilde pazarlamasına" yardımcı olacağını yazıyor. Ne de olsa bir zamanlar karısı türban konusunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde dava açmadı mı? Yazar, bu gibi tartışmaların Türkiye'yi kesinlikle yabancı basının manşetlerinde tutacağını belirtiyor.

Kemaloncu, ülkenin "milyonlarca dolar ödese bile kendisini daha iyi pazarlayamayacağı" sonucuna varıyor.

Halifie, laiklik de dahil olmak üzere Cumhuriyet'in temel ilkelerinin tehdit altında olmadığında ısrar ederek Gül'ün cumhurbaşkanı adaylığını destekliyor. "Türkiye'ye şeriat getirmek mümkün değil. Türkiye buna izin vermez." diyen yazar şöyle devam ediyor: "Eşinin trban giymesinden bağımsız olarak, Gül ülkeyi dürüst bir şekilde yönetecektir."

Halifie daha da ileri giderek, adaylığı engellemeye çalışanların demokrasinin anlamı üzerinde düşünmesi gerektiğini belirtiyor. "Gerçek demokrasi" aynı ideolojinin her zaman kazanması değildir.

Gül AKP içinde daha ılımlı bir sesi mi temsil ediyor? Sizmirk böyle düşümnmüyor. "Erdoğan ile Gül arasındaki tek fark adları." diyen yazar şunları söylüyor: "Gül ve Erdoğan aynı amacı, aynı görünümü, aynı düşünceleri benimsiyorlar."

Sizmirk'e göre, laiklerin mevcut durumun bu hale gelmesinde kendi rollerini değerlendirmeleri gerekiyor. "İç iktidar mücadelelerinden taviz vermediler." diyerek şöyle devam ediyor. "Ülkenin çıkarlarını siyasi güç amacından üstün tutmadılar ve polemiğe girerek kendilerini yarışın dışına attılar."

Sizmirk, AKP'nin üstünlüğü bir uyandırma çağrısı olduğu ve bir sonraki seçimlerin laik partilerin buna uyup uymadıklarını göstereceği sonucuna varıyor.

Son olarak, Sophia Türk medyasını "önemsiz seçenekler sunmak ve asıl sorunları örtbas etmek, aday Gül, Çubukçu veya Aydın olmuş fark etmezmiş gibi yalnızca adayın ismine odaklanmakla" suçluyor.

Yazar, en önemli şeyin "adayın Atatürk ilkeleri, laiklik ve Cumhuriyet'in sadık bir koruyucusu olması" olduğunu yazıyor.