Bölge ülkelerini 2013'te hem başarılar, hem de sıkıntılar bekliyor

31/12/2012

Önümüzdeki yıl Güneydoğu Avrupa ülkelerini siyasi, ekonomik ve toplumsal açıdan hareketli bir gündem bekliyor.

Southeast European Times için Bükreş'ten Paul Ciocoiu'nun haberi -- 31/12/12

photo

Bölgedeki birçok ülke, 2013 yılında AB katılım müzakerelerine başlayabilmeyi umuyor. [AFP]

2013 yılında Hırvatistan'ın AB'ye katılımıyla beraber bölgenin jeopolitik görünümü değişirken, Brüksel ile yapılacak görüşmeler pek çok hükümetin dış siyaset gündeminde ilk sıralarda yer alacak.

Öte yandan, ekonomi de, bütçe açığı sorunuyla karşı karşıya olan ve uzun süredir devam eden durgunluğa rağmen büyüme rakamlarını artırmaya çalışan bölge hükümetlerin öncelikli konularından biri olacak. Kimi ülkeler içinse diplomatik çabaların devam edip etmeyeceğini ikili ilişkiler belirleyecek.

Hırvatistan açısından 2013 yılının en önemli gelişmesi, şüphesiz ki ülkenin Avrupa Birliği'ne katılımı olacak. Müzakere sürecini 2012'de tamamlayan ülkenin 1 Temmuz 2013 itibarıyla resmen AB'ye katılması bekleniyor.

Zagrep Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyelerinden Zdravko Petek, AB fonlarına erişim imkanı sayesinde Hırvatistan'ın önemli bir potansiyel kazanacağı, ancak bu avantajı kullanıp kullanmamanın liderlere kalmış bir şey olduğu kanaatinde.

<italic>SETimes</italic>'a demeç veren akademisyen, "AB fonlarının kullanımı, Hırvatistan açısından kesinlikle en önemli sıkıntılardan biri olacak," dedi.

Ülkede Haziran 2012'de yapılan referandumda, vatandaşların yüzde 66,2'si Avrupa Birliği üyeliğine resmen "evet" dedi.

<italic>SETimes</italic>'ın yorum aldığı 34 yaşındaki Zagrepli muhasebe müdürü Darko Brdalj, "referandumda 'evet' oyu kullandığını, fakat bir gecede çok büyük değişiklikler olacağını sanmadığını" söyledi.

Kosova'yı da, Sırbistan ile yapılacak görüşmeler başta olmak üzere, 2013'te bir dizi önemli gelişme bekliyor.

Kosova ve Sırbistan başbakanları Haşim Taci ve İvica Daciç'in, gümrük vergileri, enerji, telekomünikasyon ve Kosova'nın kuzeyindeki durum gibi görüşülmeyi bekleyen meseleleri masaya yatırmak üzere Ocak ayında bir araya gelmesi bekleniyor.

SETimes'a konuşan Priştine Üniversitesi öğretim üyesi Belul Bekaj'a göre, Sırbistan görüşmeleri, "kuzeydeki sorun çözüldükten sonra farklı bir haleti ruhiye" ile karşı karşıya kalacak olan iktidar koalisyonunu etkileyecek.

Sırbistan'ın 2013 gündemindeki en önemli mesele ise AB müzakerelerinin başlaması olacak. Gerekli tüm koşullar yerine getirildiği takdirde Temmuz ayında başlaması beklenen müzakere sürecinde, Belgrad-Priştine görüşmeleri etkili olacak.

SETimes'ın sorularını yanıtlayan Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Zoran Stojiljkoviç, "Müzakerelerin başlamasını, Sırbistan'ın Kosova konusundaki tavrı belirleyecek. Kosova konusundaki yeni platform, Sırbistan, Kosova ve uluslararası toplumun menfaatlerinin merkezinde olacak," yorumunda bulundu.

Küresel krizin etkileri sürdüğünden, ekonomi de çoğu ülkenin 2013 planlarında önemli rol oynayacak.

Ekonomistlerin tahminleri, 2013 yılında bölgede ekonomik anlamda en yavaş ilerleme gösterecek ülkenin Bosna Hersek olacağı yönünde.

photo

Bölge ülkelerinin 2013 yılına dair planlarında, ekonomi, önemli rol oynayacak. [AFP]

<italic>SETimes</italic>'a değerlendirmelerde bulunan ekonomi analisti Zlatko Hurtiç, "Bosna, ekonomi yeniden canlanmadığı takdirde ayakta kalamaz, ancak sadece kamu idaresinde yeni istihdam olanakları söz konusu. Diğer yandan, sık sık yaşanan siyasi krizler de pek yatırımcının çekilmesine neden oluyor," dedi.

2013'te nüfus sayımı yapılması planlanan Bosna Hersek'i yeni yılda sarsıntılı bir ekonomi, düşük ihracat, yabancı yatırım eksikliği ve uluslararası finans kurumlarından alınmış yüksek meblağlı borçlar bekliyor olacak.

Koalisyon hükümetinin ayakta kalma mücadelesi verdiği Yunanistan, 2013'le birlikte krizdeki altıncı yılına girmiş olacak. Yeni bir tasarruf tedbirleri paketini daha yürürlüğe sokan hükümet, ilave uluslararası yardımlar sayesinde temerrüde düşmekten ve ekonomik çöküşten kurtulmayı umut ediyor.

Maliye Bakanı Yiannis Stournaras, yeni protestolar, grevler ve ayaklanmalar nedeniyle mali reformların önünün kesilmesi durumunda, iflas olasılığının söz konusu olduğu uyarısında bulundu.

Stournaras, Financial Times,'a verdiği mülakatta, AB-IMF-Avrupa Merkez Bankası üçlüsü ile yapılan anlaşmaya değinerek, "AB ve IMF ile üzerinde anlaştığımız programa sadık kalırsak önümüzdeki yıl kendimizi toparlayabiliriz," şeklinde konuştu. Troyka, 130 milyar avroluk ikinci bir kurtarma paketi kapsamında Yunanistan'a ilk etapta 52,5 milyar avro kredi sağlıyor.

SETimes'ın görüş aldığı isimlerden biri de Atina'daki Panteion Üniversitesi'nde araştırmacı olarak görev yapan Alex Sakellariou idi. 2013'ün "Yunanistan açısından kesinlikle çok kritik bir yıl olacağını" düşünen Sakellariou, "Üç yıldır süren benzersiz bir ekonomik krizin ardından, 2013 sonu itibarıyla durumun istikrar kazanacağına dair işaretler" olduğunu belirtti.

Yeni yılda siyaset de manşetlerdeki yerini koruyacak.

Kosova, partilerin kendi içlerindeki bir dizi idari seçimin ardından, parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri için sandık başına gidecek. Beqaj, "partiler arasında, partilerin kendi içlerinde, ekonomik ve sosyal meselelerde önemli gelişmeler yaşanacağını" kaydetti.

"Bu konudaki en önemli meselenin seçim reformları olduğunu" dile getiren Beqaj, söz konusu meselenin, daha da derinleşen toplumsal sorunlarla beraber, kurumların istikrarı ve iktidarın pekişmesi üzerinde etkili olacağını da ekledi.

Mart 2013'te yerel seçimlere hazırlanan Makedonya'da, Cumhuriyet Enstitüsü IRI tarafından yapılan son anketler, seçmenlerin yüzde 27'sinin iktidar partisi VMRO-DPMNE'yi desteklediğini gösteriyor.

VMRO-DPMNE lideri Nikola Gruevski, yüzde 20'lik desteğiyle en popüler siyasetçi olarak yerini korurken, ana muhalefet partisi SDSM'nin genel başkanı Branko Crvenkovski'nin aldığı halk desteği yüzde 5 civarında.

2013 yazında 240 milletvekilli parlamentonun yeni üyelerini seçmek üzere sandık başına gidecek olan Bulgaristan'da, seçim öncesi süreçte siyasi gerilimin artmaya devam etmesi bekleniyor.

photo

2013'te sandık başına gidecek bölge ülkeleri arasında Karadağ ve Makedonya da var. [AFP]

Ülkedeki partilerin hiçbirinin tek başına iktidar olabilecek net çoğunluğu sağlaması beklenmediğinden, seçimi takip eden haftalarda koalisyon görüşmelerinin yapılacağı düşünülüyor.

Sofya merkezli Piyasa Ekonomistleri Enstitüsü'nde görevli ekonomist Yavor Alexiev, <italic>SETimes</italic>'a verdiği demeçte, bu durumun reform sürecinde bir yavaşlamaya neden olabileceğini belirterek, "Geciken reformların uzun vadeli olumsuz etkileri, genellikle bir sonraki hükümetin iktidarında hissedilir," açıklamasında bulundu.

Romanya'da ise yeni yılda tüm gözler, Cumhurbaşkanı Traian Basescu ile Aralık ayındaki seçimlerde kolay bir zafer elde eden Başbakan Victr Ponta arasındaki ilişkide olacak. Ezeli rakipler, Basescu'nun görevdeki ikinci döneminin sona ereceği 2014 sonuna kadar birlikte çalışmak durumunda kalacak.

Yıllardır iktidardaki demokratlar ile muhalefetteki sosyalistler arasında süren kavgalarla mücadele eden Arnavutluk'ta, 23 Haziran 2013'te yapılacak olan milletvekili seçimlerinin durumu bir miktar hafifletmesi bekleniyor. Demokrat iktidar, koltuktaki sekizinci yılına girerken, 2013 yılında AB aday ülkesi statüsü almayı umut ediyor.

Ülkelerin münferit meseleleri de 2013 yılında tavan yapacak.

Bulgaristan'da 2013 yılının en önemli gündem maddelerinden biri, tartışmalı bir referandum olacak. Ülkede 1989 yılından bu yana yapılacak ilk halk oylamasında, Sofya'nın Tuna Nehri yakınlarındaki Belene'de nükleer santral kurulmasına ilişkin projeyi iptal kararı oylanacak.

Referandumda Bulgar seçmenlere "Bulgaristan'da yeni bir nükleer santral inşa edilerek, nükleer enerji daha da geliştirilmeli mi?" sorusu yöneltilecek. Ulusal Kamuoyu Araştırma Merkezi'nin Kasım ayında yaptığı ankete göre, halkın yüzde 62'si nükleer santral yapımını desteklerken, yüzde 37'si buna karşı çıkıyor.

Geçtiğimiz yaz yaşanan siyasi çalkantılar nedeniyle, Schengen bölgesine katılım yolundan sapan Romanya ise, 2013'e bu konuda yeni bir takvim belirleme umudu ile giriyor.

Yeni takvimin, Ocak ayında Avrupa Komisyonu tarafından yayınlanacak adalet reformu konulu yeni raporun ardından, ilkbaharda belirlenmesi bekleniyor; ancak AB, demokrasinin temel kurumlarına yönelik herhangi bir saldırının, AB ülkelerinden benzer derecede güçlü bir tepki göreceği konusunda uyarıda bulundu.

İlgili Makaleler

Loading

Makedonya'nın beklentisi, BM adına arabuluculuk yapan Matthew Nimetz'in Üsküp ve Atina'yı ziyaret edeceği Ocak 2013'te masaya koyulacak yeni önerilerin, Yunanistan ile olan isim meselesini çözmesi yönünde.

SETimes'a konuşan Makedonya Cumhurbaşkanı Gjorgje İvanov, "Üzerinde konuşmamız gereken yeni girişim ve fikirler olacağını umuyoruz. BM Genel Sekreteri Ban Ki-Moon'un Makedonya ziyaretinin ardından durum değişti," dedi.

Arnavutluk'ta ise Başbakan Berişa'nın yurtdışında yaşayan tüm Arnavutlara vatandaşlık ve pasaport verilmesi yönündeki girişiminin Ocak ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Kosovalı Arnavutların da Arnavutluk vatandaşı olmasının önünü açacak olan uygulamanın, komşu ülkelerden tepki alması muhtemel görülüyor.

Bu haber, SETimes Zagrep muhabiri Drazen Remikoviç, Priştine muhabiri Linda Karadaku, Saraybosna muhabiri Bedrana Kaletoviç, Belgrad muhabiri Katica Djuroviç, Sofya muhabiri Svetla Dimitrova, Üsküp muhabiri Klaudija Lutovska, Tiran muhabiri Erl Murati ve Atina muhabiri Andy Dabilis'in katkılarıyla hazırlanmıştır.

Bu içerik SETimes.com için hazırlanmıştır.
Loading
Oy Ver
 
 

SETimes’da yayınlanan makalelerle ilgili yorumlarınızı kabul ediyoruz.

Bu forumu kullanarak Güneydoğu Avrupa’daki diğer okurlarla etkileşime geçmenizi umut ediyoruz. Bu deneyimi ilginç tutmak için, sizlerden yorum politikasında sıralanmış kurallara uymanızı rica ediyoruz. Yorum göndererek, bu kuralları kabul etmiş sayılıyorsunuz. SETimes.com hassas konular da dahil olmak üzere bütün konularda tartışmayı teşvik etmekle birlikte, yayınlanan yorumlar sadece onları gönderenlerin görüşlerinden ibarettir. SETimes bu yorumlarda dile getirilen fikir veya görüşleri onaylamak veya kabul etmek zorunda değildir. SETimes.com yapıcı tartışmaları memnuniyetle karşılamakla birlikte, kopyalanıp yapıştırılmış materyaller, karşılıksız bağlantılar ve tek satırlık sloganların kullanımını teşvik etmemektedir. Bu, moderatörlü bir forumdur. Kötü amaçlı, saldırgan olduğu görülen veya küfür içeren yorumlar yayınlanmayabilir.

SETimes'ın Yorum Politikası

Focus on Ukraine

Röportaj

Balkan ülkelerinden AB güvenlik ve savunmasına katkı taahhüdüBalkan ülkelerinden AB güvenlik ve savunmasına katkı taahhüdü

Bölge ülkelerinin AB kriz yönetimi misyonlarına, Avrupa Güvenlik ve Savunma Koleji eğitim programlarına ve gizli bilgilerin karşılıklı paylaşım anlaşmalarına katılımı küresel barış ve istikrara destek vermelerine yardımcı oluyor.

SETimes logo

En Popüler

Loading
Loading
Loading

Anket

Avrupa Birliği, Suriye'ye savaşmaya gidenlerin ülkelerine döndüklerinde radikalleşmiş olma ve terörist eylemler gerçekleştirme ihtimallerinin daha yüksek olduğuna inanıyor. Katılıyor musunuz?

Evet
Hayır
Bilmiyorum