Sırbistan, futbol şiddetini 2010’da bitirecek

21/12/2009

Eylül ayında Belgrad’da bir Fransız taraftarın öldürülmesinin ardından, cumhuriyet başsavcılığı, radikal futbol gruplarına yasak getirmişti.

İgor Jovanoviç, Southeast European Times, Belgrad -- 21/12/09

Protestocular, Belgrad’ın merkezinde “Şiddete Hayır” yazılı bir pankart taşıyor. [Getty Images]

Sırbistan Savunma Bakanlığı, yeni yılda spor karşılaşmalarında daha güvenli bir ortam yaratabilmek için önlemler alıyor. Belgrad merkezli B92’ye konuşan Savunma Bakanı Dragan Sutanovac, “Hükümet, sporda şiddet ve taraftarlar arasında holiganlık sorununa çözüm bulmalıdır” dedi.

Sutanovac, “Tel örgü ve barikatlar orada olduğu müddetçe sorun çözülmüş sayılmaz. Önümüzdeki yıl Sırbistan’da spor karşılaşmalarında holiganlıkla mücadele konusunda sonuç alacağımızdan eminim” dedi.

Söz konusu girişim, ülkede 2002 yılından bu yana yedi kişinin hayatına mal olan şiddet dalgası üzerine başlatıldı.

Eylül ayında 28 yaşındaki Fransız futbol taraftarı Brice Taton’un, Belgrad takımı Partizan ile Fransız Toulouse arasında oynanan maçtan sonra vahşice dövülerek öldürülmesinin ardından 5000 protestocu Sırp başkentinin sokaklarına döküldü.

Olayla ilgili olarak yaklaşık bir düzine kişi tutuklandı. Şüpheliler suçlu bulundukları takdirde, her biri 40 yıla kadar hapis cezası alabilir.

İçişleri Bakanı İvica Daciç, bir diğer şüphelinin kaçak durumda olduğunu ve “Sırbistan’ın en büyük uyuşturucu kartellerinden birinin koruması altında” Hollanda’da saklandığını düşündüklerini söyledi.

Belgrad’ın ana meydanında toplanan Sırplar, Fransız futbol taraftarı Brice Taton’un anısına mum yakıp çiçek bırakıyor. [Getty Images]

2006 yılında rakip takımın bir taraftarını bıçaklayarak öldüren 24 yaşındaki Bojan Hrvatin, geçtiğimiz hafta birinci dereceden cinayetten suçlu bulunarak 30 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Belgrad kulüplerinden Rad’ın başka üç taraftarı da kavgaya karıştıkları için üç yıla kadar hapis cezası aldı.

2007 yılında Belgrad takımı Kızılyıldız’ın bir taraftarı, görevde olmayan bir polise yanan bir meşale ile saldırdı ve cinayete teşebbüs suçundan 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. On yıl kadar önce ise bir grup Partizan taraftarının attığı meşale, bir Kızılyıldız taraftarının ölümüne neden olmuştu.

Yine 2007’de Partizan taraftarları, Bosna’nın Mostar kentinde arbedeye yol açmış ve olaylar sonucunda Partizan, UEFA Kupasından ihraç edilmişti. İngiliz yapımı “Gerçek Futbol Fabrikaları” isimli belgeselde de yer alan taraftarlar, silah taşıdıklarını gizlememiş ve diğer taraftar grupları ile yaptıkları kavgaların ayrıntılarını açıklamıştı.

Fakat şiddet yalnızca futbol sahasıyla sınırlı değil; taraftar suçlarını haber yapan gazeteciler de risk altında.

Bu ayın başında SETimes tarafından yayınlanan haberde de yer verildiği üzere, B92 Radyo ve Televizyon muhabiri Brankica Stankoviç, Sırp taraftar gruplarının liderlerinin karıştığı suç eylemleri ile ilgili haber yapınca Facebook üzerinden ölüm tehditleri aldı.

Atina merkezli Kathimerini gazetesine konuşan Stankoviç, “Beni bu kadar çok endişelendiren şey tehditler değil, bu grupların hâlâ bu denli güçlü olması. Sırbistan’da gazetecilerin polis koruması altında çalışmak zorunda kalması tam bir skandal. Üstelik tüm bunlar, devlet olaya el koyduğunu söyledikten sonra oluyor”, dedi.

Şiddet olaylarını daha fazla büyümeden engelleye yönelik önlemler kapsamında, Sırbistan cumhuriyet başsavcısı Slobodan Radovanoviç, 14 radikal taraftar grubunun yasaklanması için anayasa mahkemesine başvurdu.

Partizan Belgrad futbol kulübünün, “mezar kazıcılar” olarak da anılan taraftarları. [Getty Images]

Bir basın toplantısı yapan başsavcı, yasağı talep etmesine gerekçe olarak, taraftar gruplarının “anayasal düzeni şiddet yoluyla yıkma, garanti altına alınmış azınlık ve insan haklarının ihlali ve ırk, din ve etnik kimliğe dayalı nefret” yönünde çağrı yapmalarını gösterdi.

Radovanoviç, “Bu radikal taraftar gruplarının sporla hiçbir ortak noktaları yok, buna karşın suçla oldukça fazla ortak noktaları var”, dedi.

Radovanoviç’in de belirttiği üzere, bu yasaklama teklifi, Sırbistan’ın radikal örgütlere karşı mücadele konusundaki kararlılığının devamı niteliğinde.

Radovanoviç’in girişimi, taraftar gruplarıyla sınırlı kalmadı. Başsavcı, Kızılyıldız futbol kulübü başkanı Vladan Lukiç’e de dava açılmasını istedi. Davaya gerekçe olarak ise, Lukiç’in bir maçta şiddete teşvik edici nitelikte olduğu iddia edilen bir tezahürat yazılı bir sweatshirt giymesini gösterdi.

Sırbistan Futbol Federasyonu Başkanı Tomislav Karadziç ise durumun ancak uzun vadede düzeltilebileceğini düşünüyor. Karadziç, bu işin, taraftarlar ile kulüp yönetimleri arasındaki yasadışı bağlantılar kırılmadan çözülemeyeceği uyarısında bulunuyor.

Radovanoviç, “Futbolda yönetim pozisyonlarına aday olan kişilerin kim olduğuna da bakmalıyız. Saygıdeğer kişilerin yanı sıra suç işlemiş, hapse girmiş, hakkında dava açılmış ya da açılacak olan kimseler de var”, dedi.

Eylül ayında İngiltere’deki ilgili yasalar model alınarak hazırlanan ve spor karşılaşmalarında işlenen kabahatlere ağır cezalar getiren yeni bir yasa yürürlüğe girdi.

Son dönemde futbolda şiddeti önlemeye yönelik olarak yapılan çalışmalara rağmen, kimilerine göre hükümet bu konuda çok geç harekete geçti ve çok az şey yaptı. Belgradlı analist Zoran Dragisiç, yetkililerin, holigan grupları ve radikal örgütlerlerle ilgili bu sorunu çok daha önce halledebileceğini düşünüyor.

Dragisiç, “Sorunun kaynağı, sporda şiddete karşı verilmesi gereken savaşı oy kaybetme korkusuyla başlatamayan siyasetçilerdir”, dedi. (Reuters-13/12/09; Sports Illustrated-10/12/09; Kathimerini-08/12/09)