Araştırma sonuçlarına göre pek çok Avrupalı AP’nin rolünden habersiz

04/05/2009

Eurobarometer’in yaptığı araştırma, seçmenlerin önümüzdeki AP seçimlerine karşı oldukça ilgisiz olduklarını ve çoğu seçmenin, AP milletvekillerinin, blok içindeki karar verme sürecine nasıl bir katkı sağladıklarını bilmediğini ortaya koydu.

(Sofia Echo - 17/04/09; SNA - 16/04/09; EurActiv - 15/04/09; AFP, Reuters, Euobserver, Avrupa Parlamentosu - 14/04/03)

Önümüzdeki Avrupa Parlamentosu seçimleri, şimdiye kadar yapılan seçimlerin en geniş çaplısı olacak. [AP]

Haziran ayında, 27 AB üyesi ülkede yaşayan 375 milyon seçmen, Birliğin üç temel karar organından biri olan Avrupa Parlamentosu (AP) için temsilcilerini seçecek. AP milletvekilleri beş yılda bir seçiliyor. Önümüzdeki seçimler, şimdiye kadar yapılmış en geniş çaplı uluslararası seçim olacak.

Öte yandan seçimler, rekor düzeyde düşük katılım nedeniyle bozulabilir. Kısa bir süre önce Eurobarometer tarafından yapılan bir ankete katılanların yalnızca yüzde 34’ü kesinlikle oy kullanacaklarını belirtirken, yüzde 15’i oy vermeyeceklerini açıkladı.

Ocak ayı ortasından Şubat ayı ortasına kadar süren ve tüm AB ülkelerinden toplam 27.218 kişinin katıldığı anket, katılımcıların yüzde 62’sinin ülkelerinde AP seçiminin hangi tarihte yapılacağını bilmediğini, yüzde 53’ünün ise konuyla ilgilenmediğini ortaya koydu.

Eurobarometer’in araştırmasının sonuçlarına göre, “Oy verme olasılığı en düşük olan yaş grubu öğrenciler (yüzde 27’si kesinlikle oy vermeyecek) ve genel olarak 15-24 yaş arasındaki katılımcılar (yüzde 25). Oy verme olasılığı en yüksek kesim ise, eğitimini tamamladığında en az 20 yaşında olanlar (yüzde 40’ı kesinlikle oy verecek), yöneticiler (yüzde 38) ve emekliler (yüzde 36).”

AP, başta gençler olmak üzere, vatandaşların seçime daha fazla ilgi göstermesini sağlamak amacıyla, Facebook, MySpace ve YouTube gibi popüler, ücretsiz erişilebilen sosyal ağlarda profil oluşturuyor.

Peki bu kayıtsızlığın sebebi ne? Eurobarometer’a göre, elde edilen sonuçlar muhtemelen AB’ye ilişkin giderek büyüyen bir şüpheyi değil de, seçimlerin somut bir fark yaratmayacağına dair yaygın bir kanıyı işaret ediyor.

Üstelik görünen o ki, pek çok Avrupalı, AP’nin ne iş yaptığı hakkında çok az şey biliyor. Ankete katılanların yalnızca yarısı, AB bütçesinin üye ülkeler ile AP’nin ortak kararı ile belirlendiğinin ya da parlamento ile üye ülkelerin, yasama ile ilgili kararlarda eşit rol oynadıklarının farkında. Katılımcıların yine yarısı, AP milletvekillerinin doğrudan vatandaşlar tarafından seçildiğinden habersiz.

Seçimler, 4-7 Haziran tarihleri arasında yapılacak. [Getty Images]

Tüm AB ülkelerinin AP’de aynı sayıda milletvekiline sahip olmadığını bilen katılımcı sayısı ise daha da az.

Sosyal medya sitelerinde yayınlanan ve YouTube’daki düzinelerce videonun da aralarında bulunduğu bilgiler, Avrupalı seçmenlerin, başta AP olmak üzere AB kurumlarına ilişkin bilgi eksiklerini gidermeye yardımcı olma ve çeşitli konular hakkında tartışılan bir buluşma noktası görevi görme amacı taşıyor.

Araştırma sonuçlarına göre, olası seçmen katılımının en yüksek olduğu ülkeler, oy vermenin zorunlu olduğu ülkeler. Vatandaşlarının oy kullanmasını zorunlu tutan Belçika ve Lüksemburg, sırasıyla yüzde 70 ve yüzde 62 ile listenin en üstünde yer alıyor.

Güneydoğu Avrupalı iki ülke olan Yunanistan (yüzde 62) ve Kıbrıs Rum Kesimi'nde (yüzde 52) da seçimlere ilgi oldukça yüksek. Öte yandan iki ülkeden ankete katılanların yalnızca yüzde 48’i Haziran ayında kesinlikle oy kullanacaklarını belirtiyor. Söz konusu rakamlar, tahmin edilen AB ortalamasının üzerinde olmakla birlikte, 2004 yılında yapılan Avrupa seçimlerinde kaydedilen oy verme oranlarının altında kalıyor. 2004 seçimlerinde Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi'nde oy verme oranları sırasıyla yüzde 63 ve yüzde 71 olarak gerçekleşmişti.

Kıbrıs Rum Kesimi, AB’ye beş yıl önce katıldı ve ikiye bölünmüş durumdaki adanın Rum yönetimindeki kısmının vatandaşları, üyeliğin, adayı yeniden birleştirme çabaları açısından kendilerine verdiği avantajın bilincinde. Ülke, yeni dönemde AP’ye yine altı temsilci gönderecek.

AP’de şu anda 24 milletvekili bulunan Yunanistan ise, bloğa katıldığı 1981 yılından bu yana AB genelinde yapılacak yedinci seçim olan bu seçimlerde 22 yeni temsilcisini belirleyecek.

Bölgenin diğer yerlerinde alınan sonuçlar daha karışık. Eurobarometer anketinin sonuçları, AP seçimlerine yönelik genel ilginin Romanya (yüzde 56) ve Bulgaristan’da (yüzde 48) da yüksek olduğunu gösterse de, bu ilginin gerçek katılıma dönüşüp dönüşmeyeceği belirsiz.

2004 yılındaki AP seçimlerinde Yunanların yüzde 60’ından fazlası oy kullanmıştı. [Getty Images]

İki ülke, 2007 yılında Birliğe girmelerinin ardından AP milletvekillerini seçmek için bir ara seçim düzenlemiş ve katılım oldukça düşük olmuştu. Her iki ülkede de yüzde 29 olarak gerçekleşen oy verme oranı, 2004 yılı olağan seçimlerinde AB genelinde kaydedilen katılım ortalaması olan yüzde 45,5’in oldukça altında idi.

Mevcut anket sonuçları, Haziran ayında oy kullanmayı planlayan Bulgarların (yüzde 31) ve Romenlerin (yüzde 34) sayısında hafif bir artış olduğunu gösteriyor.

Yunanistan gibi, bu iki ülkenin de AP’deki milletvekili sayısında bir azalma olacak. Yeni parlamentoda Romen milletvekili sayısı 35’ten 33’e düşecek. Haziran ayındaki seçimlerden sonra, Bulgaristan’ın sandalye sayısı ise 18’den 17’ye inecek.

Bölge – ve genel olarak AB – halkı, endişe duyulan temel meseleler konusunda nispeten tutarlılık gösteriyor. Anket sonuçlarına göre işsizlik (yüzde 83) ve ekonomik büyüme (yüzde 77) konusunda en fazla endişelenen Yunanlılar.

Bulgaristan ve Romanya’da en önemli mesele ekonomi (her iki ülke için de yüzde 65). Fakat Bulgarlar (yüzde 56), tıpkı Kıbrıs Rum Kesimli katılımcılar gibi (yüzde 55) suç oranı konusunda da endişeli.

Söz konusu sonuçlar, işsizlik (yüzde 57) ve ekonomik büyümenin (yüzde 52) en önemli iki mesele olarak ortaya çıktığı AB ortalamaları ile de genel olarak uyum gösteriyor.

Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi'nde katılımcıların üçte ikisi ile Romanya’dakilerin yüzde 58’i, AP’nin şu anda olduğundan daha önemli bir rol oynamasını istiyor. Bulgar katılımcıların ise yalnızca yüzde 42’si bu görüşü paylaşıyor.

Yunan katılımcıların yüzde 78’i, Kıbrıs Rum Kesimi'nden katılımcıların yüzde 72’si, Bulgar katılımcıların yüzde 61’i ve Romen katılımcıların ise sadece yüzde 39’u, ülkelerinin AB ülkeleri ile koordinasyon içinde önlemler alıp uygulamaya koyması halinde, mevcut ekonomik krize karşı daha iyi korunacaklarını düşünüyor.

1979 yılından bu yana yedincisi yapılacak olan AP seçimleri, 4-7 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilecek ve – şu andaki parlamento mevcudundan 49 kişi daha az olmak üzere – 736 milletvekilinden oluşan bir yasama organı ortaya çıkaracak.

Bulgaristan, Yunanistan ve Romanya’da seçmenler, AB ülkelerinin çoğunluğunda olduğu gibi 7 Haziran’da oy kullanırken, Kıbrıs Rum Kesimi'nde 6 Haziran’da sandık başına gidilecek.