Hırvatistan, önemli bir NATO tatbikatına ev sahipliği yaptı

19/11/2007

Noble Midas 2007 tatbikatı, Ekim ayında Hırvatistan’da gerçekleştirildi. Tatbikat, Nisan ayında Bükreş’te yapılacak NATO zirvesinde Hırvatistan’ın İttifak'a kabul edilmesine ilişkin nihai karar açısından gayriresmi olarak da olsa önemli bir sınav niteliği taşıyor.

Makale ve fotoğraflar: Antonio Prlenda, Southeast European Times, Split ve Zadar -- 11/19/07

Tatbikata 60 uçak, 40 gemi ve altı denizaltı katıldı.

Adriyatik Denizine kıyısı olan Mapleland adında bir Balkan ülkesinde bir siyasi parti, mevcut devletten ayrılarak yeni ve bağımsız bir devlet kurmaya çalışır. Hükümet, BM’den ülkeye barış koruma gücü göndererek yardım etmesini talep eder. Hem etnik ve siyasi azınlıkların güvenliği hem kimyasal silah depoları ile petrol ve doğalgaz rezervleri tehlike altındadır.

NATO planlama subayları tarafından oluşturulan bu senaryo, İttifak’ın bu yılki en büyük askeri tatbikatının çıkış noktası idi. Noble Midas 2007 adı verilen ve 1-12 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilen tatbikat, NATO Müdahale Kuvvetlerinin (NRF) yeni dönemi için bir hazırlık niteliği taşımasının yanı sıra, Nisan 2008'te Bükreş’te yapılacak olan NATO zirvesinde İttifak'a katılmak için davet edilmeyi ümit eden Hırvatistan açısından bir çeşit sınav oldu. Hırvatistan, ev sahibi ülke olarak bu tatbikatı, NATO standartlarına her kademede daha da fazla uyum sağlamak ve kendi askeri birimlerini, NRF ile ortaklık yönünde teşvik etmek için kullandı.

İttifak’ın dünya genelindeki kriz operasyonlarında kullandığı siyasi-askeri gücü NRF, Balkanlarda son yıllarda yaşanan çatışmalarda elde edilen deneyimlerden doğdu. 2006 yılında Riga’da gerçekleştirilen NATO zirvesinde NRF’nin, üye ülkelerin toplamda 25 bin askerlik katılımıyla aktif hale geçtiği ilan edildi. Ocak 2008 itibariyle NRF, altı ay boyunca savaşa hazır durumda kalmış olacak. Gerektiğinde beş ile 15 gün arasında değişen sürelerde konuşlanmak için hazır bulunacak.

Split açıklarında bulunan Fransız Donanmasına ait komuta gemisi Tonerre’yi ziyaret eden Cumhurbaşkanı Stipe Mesiç, Hırvatistan’ın bu etkinliğe katılımından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Tatbikatta görev alan askeri birimimizle ilgili olarak hep mükemmel şeyler duydu", dedi.

Canlı tatbikata 12 NATO ülkesinin (Bulgaristan, Fransa, Almanya, Yunanistan, İtalya, Hollanda, Norveç, Romanya, İspanya, Türkiye, İngiltere ve ABD) ve yanı sıra ortak ülkeler Arnavutluk ve Hırvatistan’ın personelleri katıldı. Tatbikat kuvvetleri 60 uçak, 40 gemi ve altı denizaltıdan oluşuyordu. 2 bini doğrudan bölgeye katılmak suretiyle yaklaşık 8 bin asker görev yaptı.

Bir Hırvat pilot tatbikata sırasında hazırlık yapıyor.

Tatbikat alanları Adriyatik Denizinin uluslararası ve Hırvatistan’a ait suları, Hırvat Zirja adasının güneydoğu kesimleri, Split’teki Lora donanma üssü, Zadar ve Split’teki Zemunik ve Divulje hava üsleri, Slunj’daki Eugen Kvaternik Askeri Bölgesi ve Knin’deki Kızıl Toprak Askeri Bölgesi idi. Küçük çaplı kara ve donanma görev grupları ile birlikte Hırvat Hava Kuvvetleri tatbikatta dört MiG-21 savaş uçağı, dört turbo motorlu hafif eğitim uçağı ve çok sayıda nakliye helikopteri görevlendirdi.

Hırvat Savunma Bakanı Berislav Ronceviç, hükümetin her kademesinin tatbikatın organizasyonunda rol oynadığının altını çizdi. Yaklaşık 1 milyon avro olan toplam maliyetin yüzde 80’i NATO’nun Varşova Girişimi aracılığıyla iade edildi.

Ronceviç, “NATO’ya sadece ordumuzla değil, bir devlet olarak katılacağız. NATO, Hırvatistan'ı bir ortağı ve müttefiki olarak kabul etmektedir. Hırvat şirketler, NATO ordusu ile toplam değeri 1.5 milyon avroyu aşan pek çok sözleşme imzaladı. Tatbikat, organizasyonel becerilerimizi sınamakla kalmıyor, aynı zamanda Hırvat silahlı kuvvetlerinin, NATO ülkelerinin orduları ile birlikte çalışabilme ve bu ordulara uyum sağlayabilme kapasitesini de test ediyor", dedi.

Hırvat Hava Kuvvetleri Komutanlığı Operasyon Departmanı şefi Albay Drazen Scuri, tatbikatta Hırvatistan’ın, NRF’ye karşı çarpışan, yüzeydeki gemilere saldıran ve NATO operasyonlarını bozan tarafta yer almasından özellikle memnun oldu. Hırvat askeri pilotları, daha önce katıldıkları ikili tatbikatlar dolayısıyla İttifak’ın kullandığı usulleri yakından tanıyordu. Fakat bu defa NATO hava kontrolörleri uçağı yerden kontrol ettiği için, havadan karaya görevlerde yer aldılar. İki ya da dört uçaktan oluşan gruplarla yapılan hava durdurma görevleri de Hırvat savaş uçağı pilotlarının katıldığı yeni görevler arasındaydı.

Scuri, “Aldığımız sonuçlardan ve özellikle de NATO standartlarına daha fazla uyum gösterebilmemizi sağlayacak olan bu yeni deneyimden çok memnunuz”, dedi.

Tatbikatta Amerikan Donanma Komutanı Joe Overstreet, Zemunik hava üssünde NATO irtibat subayı olarak görev yaptı. Hırvat Hava Kuvvetlerinin gerçekleştirdiği uçuşların, Yunanistan’daki NATO Ortak Hava Operasyonu Merkezi ile olan koordinasyonunu sağlayan Overstreet, “On farklı ülkeyi biraraya getirmek ve bu büyüklükte bir tatbikatı koordine etmek zorlu bir görevdi. Tatbikatta altı ülkeden ve 20 farklı yönden uçuş gerçekleştiren 60’tan fazla uçak yer aldı. Bana göre Hırvatistan ile sağlanan koordinasyon da harikaydı”, dedi.