Hari Kostov: Yerel Yönetim, Daha Güçlü Bir Demokrasi ve Avrupa-Atlantik Ortaklığı Yolunda Bir Adım

18/10/2004

Makedonya anayasasının, ülkenin yeni yerel yönetim yasasının temeli olduğunu belirten Makedonya Başbakanı Hari Kostov, vatandaşların önümüzdeki günlerde referandumla oylanacak kritik meselelerin farkında olduğunu ve söz konusu referandumun istikrarsızlığa yol açmayacağını, aksine demokrasi yönünde bir uygulama olacağını sözlerine ekledi. Southeast European Times muhabiri Marija Lazarova ile özel olarak yaptığı röportajda Kostov, Makedonya'daki güvenlik durumunu, yargı ve savunma reformlarında gelinen noktayı, Kosova ile olan kuzey sınırına ilişkin anlaşmazlığı ve ülkenin karşı karşıya kaldığı ekonomik meseleleri değerlendiriyor.

Marija Lazarova, Southeast European Times, Üsküp -- 18/10/04

Başbakan Hari Kostov. [AFP]

Southeast European Times: Sizce 7 Kasım'da yapılacak olan referandum ülkedeki güvenlik durumunu etkileyecek mi?

Başbakan Hari Kostov: Makedonya'daki güvenlik durumu, bazı siyasi partilerin yaptığı bireysel - ve bence önemsiz - açıklamalara rağmen, referandumla ilişkilendirilmemelidir. Güvenlik durumu istikrarlıdır ve bu görüş, bölgeden sorumlu uluslararası kuruluşlar tarafından da paylaşılmaktadır. Hükümet ve ilgili bakanlar, vatandaşların demokratik ve güvenli bir ortamda oy vermelerini sağlayacaktır.

SE Times: Referandum, Makedonya'nın Avrupa ile ortaklık sürecine ne ölçüde etki eder?

Kostov: Makedonya hükümeti, Çerçeve Anlaşmasının daha kapsamlı uygulanması için anayasal yükümlülükleri yerine getiriyor. Etnik açıdan daha çeşitli, mali ve siyasi açıdan daha güçlü belediyeler yaratma amacına yönelik yeni yerel yönetim yasaları, anayasa temeline dayanıyor. Yerel yönetim, Makedonya'da daha güçlü bir demokrasi sağlanması ve Avrupa-Atlantik ortaklığı yolunda önemli bir adım olarak görülüyor. Tüm Makedon vatandaşların bu süreçlerin bilincinde olduğuna inanıyorum. Söz konusu süreçler istikrarı bozacak etkiler taşımıyor, aksine sorunların çözüme kavuşturulması konusunda Çerçeve Anlaşmasını imzalayarak ve anayasa ile yasalara uygulayarak gösterdiğimiz demokratik yaklaşımı öne çıkarıyor.

SE Times: Ülkedeki güvenlik durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kostov:eleceğine ilişkin iyimser bir bakış açısı görülüyor. Çerçeve Anlaşmasının nihai uygulaması da Avrupa ile ortaklık sürecinde olumlu bir gelişme olacak.

SE Times: Raporunuzda yargı reformuna ilişkin bir stratejiden söz ediliyor. Ne tür değişiklikler yapılması planlanıyor?

Makedonya Parlamentosu 12 Ağustos'ta yerel yönetim yasasını kabul etti. Makedonya'daki 17 azınlığın temsilcileri de yasa lehine oy kullandı. [Tomislav Georgiev]

Kostov: Bu stratejinin genel amacı uluslarararsı standartlara dayalı, etkin bir yargı sistemi oluşturmak; özel hedef ise yargı bağımsızlığının kuvvetlendirilmesi. Yargı reformu; maddi hukuk reformu, mahkeme kanunu reformu ve yapısal reformları kapsıyor. Yapısal reform kapsamında ise, yargı organları ile bunların iç organizasyon ve yeterlikleri arasındaki ilişkiler yer alıyor.

SE Times: Sizce Makedonya'nın kuzeydeki Kosova sınırı ile ilgili mesele, Kosova'nın statüsünün ele alınacağı tahmin edilen 2005 yılından önce çözümlenebilecek mi?

Kostov: Kosova ile olan kuzey sınırı, 2005 yılı içinde belirlenmeli, fakat sınır tayini kesinlikle Kosova'nın statüsü ile ilgili nihai karar verilmeden önce yapılacak. Kosova'daki uluslararası temsilciler ve Kosovalı yetkililer ile yaptığımız son görüşmelerde ilgili tüm tarafların, önemsiz ve küçük bir toprak üzerinde anlaşmazlık çıkarılması nedeniyle siyasi bir boyut da taşıyan bu sorunun çözülmesi konusunda istekli olduğunu gördük.

SE Times: NATO standartlarına ulaşmaya yönelik savunma reformlarından memnun musunuz?

Kostov: Makedonya, NATO üyeliği için aranan kriterlerin eksiksiz yerine getirilmesi ve savunma alanındaki yoğun reform süreçlerinin tamamlanmasına yönelik kararlılığını sürdürüyor. Reformların uygulanması açısından sağlanan ilerleme ile güvenlik ve savunma alanlarında yaşanan dönüşüm İstanbul Zirvesinde de dile getirildi.

Makedonya hükümeti tarafından Ekim 2003'te kabul edilen Güvenlik ve Savunma ile İlgili Ulusal Kavram ve Stratejik Savunma Revizyonu siyasi çerçevesi kapsamındaki stratejik esaslar, savunma reformunun temelini teşkil ediyor. Mayıs 2004'te parlamento, Stratejik Savunma Revizyonunun ikinci safhası ile bunun uygulanmasından kaynaklanan esasları onaylayarak, güvenlik ve savunma alanlarında dönüşümü öngören bir önergeyi kabul etti.

Sınır güvenliği ile ilgili sorumluluğun savunma bakanlığından içişleri bakanlığına devredilmesi süreci de planlanandan hızlı yürüyor ve 2005 yılı sonuna kadar tamamlanması düşünülüyor.

SE Times: Makedonya, endüstriyel üretimdeki düşüş ve yüksek işsizlik oranları gibi ekonomik zorluklarla karşı karşıya. Hükümetin, bu ekonomik sorunların çözümüne yönelik etkin bir planı var mı?

Kostov: Planlanan endüstriyel büyüme ve üretimde yaşanması beklenen canlanma, başta Veles'teki madenler ve kalhane olmak üzere, 'başarısız' ve iflas eden işletmelerin tamamlanamayan satışları ve bu şirketleri yeniden faaliyete geçirme çalışmalarında yaşanan başarısızlık nedeniyle, istenilen hızda gerçekleşmedi. Endüstriyel üretimin fiziksel kapsamı yüzde 10 küçüldü, beklenen yatırımlar gerçekleşmedi ve 2001 yılında bir kısım iş ortakları kaybedildi. 2003 yılında ise, ekonomik ortamın iyileşmesi ile birlikte endüstriyel büyüme rakamlarında yüzde 3.5'lik bir artış görüldü. Bu yıl, satış aşamasında bulunan önemli ölçekteki atıl kapasite nedeniyle Makedonya'da endüstriyel büyüme yine düşüş gösteriyor.

Yapılan çalışmalarla rekabetçiliğin artırılması, sanayi dallarındaki temel sektörlerin geliştirilmesi ve ekonomik faaliyetler ile ihracatın iyileştirilmesine yönelik koşulların sağlanması hedefleniyor. Çelik endüstrisinin yeniden yapılandırılması ve dönüştürülmesine yönelik Ulusal Programın uygulanması özel bir önem taşıyor. Endüstriyel üretimin ciddi bir artış göstermesi bekleniyor.

Yüksek işsizlik oranlarına gelince, eldeki verilere göre iş arayanların sayısında görülen sürekli artış eğilimi bu yılın ilk yedi ayında durdu. Ayrıca son aylarda işsiz kişi sayısında da aşamalı bir düşüş gözleniyor.

SE Times: Yabancı doğrudan yatırımların (YDY) olmaması süregelen bir sorun. Bu tür yatırımlar aracılığıyla bütçeye ne oranda bir kaynak girişi sağlanması bekleniyor?

Başbakan Hari Kostov (ortada) İngiltere merkezli Glendor Estate Limited firması yöneticileriyle bir toplantı yaptı. Makedonya'da bu yıl Yabancı Doğrudan Yatırımlar 17 milyon dolarlık bir artış gösterdi. [Tomislav Georgiev]

Kostov: İstikrarlı bir ekonomik ortamın önemini vurgulayan, belirli yatırımcıları hedefleyerek seçen ve özel sektör liderliğinin Makedonya ekonomisine katkıda bulunmasını sağlayan hükümet, YDY'lerin ülkeye çekilmesine ilişkin yaklaşımını değiştirdi. Makedonya'da yatırımların artırılmasına yönelik bir program taslağı hazırlandı. Söz konusu program, mevcut yatırım ortamı ile yatırımların önünde set oluşturan ekonomik, yasal ve siyasi engelleri genel hatlarıyla ortaya koyuyor. Yatırım ortamını iyileştirmeyi ve bir yatırım noktası olarak Makedonya'nın rekabetçi konumunu güçlendirmeyi amaçlayan bir eylem planı oluşturuldu. Tanıtım ve bilgi amaçlı faaliyetler gibi diğer önlemler de alındı.

2003 yılında Makedonya'da YDY, bir önceki yıla kıyasla 13.8 milyon euroluk bir artış göstererek, 77.6 milyon euro seviyesinde gerçekleşti. 2004 yılının ilk yarısında ulaşılan toplam YDY ise 68.6 milyon euro. Bu rakamın yıl sonuna kadar daha da artacağını tahmin ediyoruz.