Tadiç mi Nikoliç mi -- Avrupa mı Tecrit mi?

24/06/2004

Sırbistan'da 27 Haziran Pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı ikinci tur seçimleri, ülkenin Miloseviç rejiminin devrildiği 5 Ekim 2000'den bu yana yaşadığı en önemli siyasi olay olacak.

Southeast European Times için Belgrad'dan Dusan Kosanoviç'in haberi - 24/06/04

Boris Tadiç'in destekçilerinden biri, 23 Haziran Çarşamba günü Belgrad'da düzenlenen seçim öncesi mitinginde bayrak sallıyor. Tadiç, Pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı ikinci tur seçimlerinde Tomislav Nikoliç'le karşı karşıya gelecek. [AFP]

Sırbistan'ın, Milan Milutinoviç'in cumhurbaşkanlığı görev süresinin sona erdiği 2002 yılından bu yana devlet başkanı yok. Üç cumhurbaşkanlığı seçiminin de düşük katılım nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, milletvekilleri seçim yasasında değişiklik yaparak yüzde 50 katılım barajını kaldırdı. Artık, 27 Haziran Pazar günü Sırbistan'ın yeni cumhurbaşkanının seçileceğine şüphe yok. Seçim, Avrupa yanlısı bloğun adayı Boris Tadiç ile aşırı milliyetçi Tomislav Nikoliç arasında geçecek.

AB desteği Tadiç'in en önemli silahlarından biri. Aday, bu haftanın başlarında Brüksel'e yaptığı bir ziyarette Avrupalı liderlerle bir araya geldi. Avrupa Komisyonu Üyesi Chris Patten Tadiç'le görüşmesinin ardından "AB, Sırbistan'ın yolu ve kaderidir," şeklinde konuştu. Bu arada AB güvenlik sorumlusu Javier Solana da Avrupa'nın Sırbistan'ın en kısa sürede katılmasını beklediğini ve Birliğin süreci hızlandırmak adına her türlü adımı atmaya hazır olduğunu söyledi.

Solana, "Sırbistan'ın AB'nin iyi bir dostu olan ve dostlar arasında dost kalacak bir cumhurbaşkanına ihtiyacı var; zira müstakbel cumhurbaşkanı Sırbistan'ın AB üyesi olma şansını belirgin derecede artıracaktır," dedi.

Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Draskoviç'e göre, Avrupalı yetkililer Pazar günkü seçimlerin sonucu hakkında derin kaygılar içinde. Draskoviç, "Avrupa'da hiç kimse Sırbistan-Karadağ'ın Avrupa-Atlantik bütünleşmesinin dışında kalmasını arzu etmiyor. Slovenya ile Selanik, Yunanistan arasındaki bu boşluğu istemiyorlar. Boşluğun Avrupalı yaşam kalitesiyle doldurulması Avrupa'nın çıkarınadır," şeklinde konuştu.

Kamuoyu araştırmacıları galibiyetin az farkla kazanılacağı ve kazananı seçmen katılımının belirleyeceği fikrinde birleşiyor. Anket kuruluşları, katılım ne kadar yüksek olursa Tadiç'in kazanma şansının da o kadar yüksek olacağını söylüyor. İlk turda 3 milyondan fazla seçmen oy kullanmıştı, ancak bu rakamın ikinci turda düşmesi bekleniyor. Nikoliç ilk turda 100 bin fark atmıştı, ancak iş adamı Bogoljub Kariç de dahil olmak üzere diğer adaylar o zamandan bu yana Tadiç'i desteklediklerini belirttiler.

Yoğun seçim kampanyasının ateşi, adayların devlet televizyonundaki bir tartışma programına katıldıkları ve reyting rekorlarının kırıldığı Çarşamba günü zirveye vurdu. Tadiç, bütünleşmenin gereğini vurgulayan tipik mesajlarına sadık kalırken, aşırılık yanlısı imajını yenme gayreti içindeki Nikoliç kendisini bunun yerine bölgesel silahsızlanmanın bir savunucusu olarak sundu, ayrıca Kariç'in ekonomi söylemini de ödünç aldı.

Politika gazetesi ile Faktor Plus Agency'nin ortaklaşa düzenlediği bir ankette, Tadiç'in oyların yüzde 53,6'sını kazanacağı, Nikoliç'in ise yüzde 46,4 oy alacağı tahmin ediliyor. Ancak geçmişteki yarışlarda aşırı milliyetçilerin anketçileri şaşırttığı da oldu ve Nikoliç disiplinli seçmen tabanı avantajına sahip. Sivil toplum örgütleri katılımı artırmak için kampanyalar düzenliyor. Sloganlardan biri şöyle: "Evde oturursanız, önümüzdeki on sene boyunca da orada kalacaksınız, çünkü hiçbir yere gidemeyeceksiniz."

Analistler her iki seçim senaryosunun sonucunu şöyle öngörüyorlar: Nikoliç kazanırsa Sırbistan AB'ye olumsuz bir mesaj gönderecek, hükümetin istikrarı daha da bozulacak, yeni anayasanın onaylanması daha da güçleşecek, Karadağ ile ilişkiler bozulacak ve dış yatırımlar suya düşecek. Tadiç'in kazanacağı bir zaferse büyük olasılıkla, mevcut hükümetle büyük olasılıkla 2004 sonunu geçmemek kaydıyla bir arada var olmayla sonuçlanacak. Yeni anayasanın onaylamasına çalışılacak. Bir noktada, bunu yeni bir tur olağanüstü parlamento seçimleri izleyecek.