Arheološko otkriće donelo nova saznanja o Ilirima

08/01/2009

Otkriće jednog ilirskog trgovačkog punkta pruža novi uvid u taj drevni narod na Balkanskom poluostrvu.

(Razni izvori)

Arheolozi su pronašli brojne artefakte, uključujući više od 30 ilirskih brodova prepunih rimskih amfora. [Mostarski univerzitet]

Posle nekoliko nedelja intenzivnog kopanja, arheološki tim Univerziteta u Oslu saopštio je prošlog meseca otkriće koje bi moglo da promeni pisanu istoriju Ilira o jednom periodu njihovog postojanja.

Jedan ilirski trgovački punkt u graničnom području između Hrvatske i Bosne i Hercegovine (BiH) bacio je svetlo na nepoznati aspekt života tog drevnog naroda Balkanskog poluostrva.

Lider arheološkog tima koji je otkrio ostatke trgovačkog punkta bila je vanredna profesorka Marina Prusac. "Naše otkriće je važno za shvatanje kulturnih identiteta na Balkanu u drevnim vremenima", rekla je ona.

Otkriće -- prvo te vrste -- sastoji se od ruševina naselja i ostataka luke koja je verovatno funkcionisala kao trgovinski punkt. Arheolozi su pronašli brojne potonule brodove prepune vinskih vrčeva ili amfora koje datiraju iz prvog veka pre Hrista. Veliki broj pronađene grnčarije nagoveštava da je to bio veliki trgovački punkt.

Desilo, mesto gde je tim radio svoja iskopavanja, nalazi se 20 kilometara od obale naplavne ravnice reke Neretve. "Desilo je smešteno na najuvučenijoj tački mirnog zaliva gde je bilo prirodno da se prevoz robe obavlja malim brodovima, tako da je mesto idealno kao luka za unutrašnju trgovinu. Znali smo da će, ako pronađemo luku, to predstavljati redak primer dodirne tačke u ovom nepristupačnom predelu", rekla je Prusac Sajens Dejliju.

Iliri su bili grupa indoevropskih plemena koja su se pojavila u zapadnim delovima Balkanskog poluostrva pre oko 1.000 godina pre Hrista -- u periodu koji se poklapa sa krajem Bronzanog doba i početkom Gvozdenog doba. Naredni milenijum živeli su u velikom delu tog područja.

Drevnu Iliriju su na njenom vrhuncu činili Jadranska obala i planinska unutrašnjost zapadnog Balkana -- današnja Albanija, Slovenija, Dalmacija, Hrvatska, BiH, Kosovo, Crna Gora i Srbija -- uključujući u jednom trenutku i region Molosa (Epir) u severozapadnoj Grčkoj.

Iliri su tokom prvog veka pre Hrista pokoreni od strane Rimljana. Ilirske teritorije kasnije su postale provincije Rimskog carstva i Vizantijskog carstva.

Otkriće norveškog tima i njegovo tumačenje ukazuje na drevne trgovačke veze između Ilira i Rimljana i pokazuje da Iliri nisu bili samo ratnici i pirati, kako su ih opisivali neki istoričari, nego i narod koji je razvijao svoju ekonomiju i trgovinu.

Na osnovu perioda iz kojih datiraju amfore, naučnici su pronašli pokazatelje da su ti brodovi potonuli u vremenskom rasponu dugom skoro jedan vek -- demonstrirajući time da to nisu bili piratski brodovi koje su napali Rimljani.

Arheolog Adam Lindhagen, specijalista za rimske amfore koji je učestvovao u ekspediciji, kaže da je to do sada daleko najvažnije otkriće iz ilirskog perioda.