Samostan u Fojnici predstavlja nasleđe BiH

18/04/2008

Fojnički samostan u Bosni i Hercegovini iz 14. veka je spomenik istorije i verske tolerancije u modernoj BiH.

Jusuf Ramadanović za Southeast European Times iz Sarajeva – 18/04/08

Detalj iz kolekcije grbova Fojnice. [Jusuf Ramadanović]

Fojnica, mali živopisni grad u centralnoj Bosni i Hercegovini (BiH), poznat je po franjevačkom samostanu Duha Svetoga, u kojem je smešten važan deo nacionalne kulturne baštine. Datum osnivanja samostana nije do kraja poznat, ali istoričari su prilično uvereni da datira iz prve polovine 14. veka. "Fojnica je imala i crkvu i samostan još od vremena bosanskih kraljeva", navodi se u otomanskim dokumentima.

Samostanska muzejska kolekcija sadrži Ahd-Namah (Naredbu) sultana Mehmeda II Osvajača kojom se garantuju bezbednost i sloboda franjevcima. Tim dokumentom tadašnjim franjevcima je odobreno da slobodno drže propovedi među katolicima u BiH, što je zauzvrat omogućilo očuvanje katoličanstva u Bosni kroz vekove.

U muzeju se takođe čuva Knjiga grbova koja datira iz 1304. godine -- verovatno jedna od najstarijih knjiga u regionu -- sa istorijskim grbovima nekih balkanskih zemalja i tadašnjih istaknutih bosanskih porodica. Takođe je izložena retka numizmatička zbirka.

Samostan se trenutno renovira. Kustos samostana Mirko Majdančić kaže da je planirano otvaranje konobe u dvorištu. Konoba će imati ugao za muzičare i služiće samo ekološku hranu, kao što su pavlaka, džemovi, sokovi, razne domaće pite i izvrsni fojnički krompir. Obližnje poljoprivredno dobro godišnje proizvede oko 20 tona krompira.

Pored konobe i muzeja, samostan ima biblioteku sa oko 50.000 naslova. Većina knjiga je filozofske i teološke sadržine, a štampane su između 16. i 19. veka. U arhivi biblioteke sačuvano je preko 3.000 dokumenata iz perioda Otomanskog carstva, od kojih 13 njih datira iz 1481. godine.

Danas samostan podjednako krasi i simboliše Fojnicu. Smatra se čuvarom istorije Fojnice i zaštitnikom njene budućnosti.

Bosanski franjevci su visoko cenjeni zbog svog patriotizma od strane zajednice bosanskih Muslimana, koja veruje da su oni nerazdvojiv deo bosanske srednjovekovne i moderne državnosti. Franjevci vole da kažu da su posvećeni Bogu i Bosni.