U BiH otkriveni brodovi stari više milenijuma

29/03/2007

Ostaci dva ilirska piratska broda pronađeni su na dubini od oko 8 metara ispod površine vode u močvarama u blizini Mostara, saopštili su arheolozi.

Denis Džidić za Southeast European Times iz Sarajeva – 29/03/07

Bosanski ronilac Esad Humo pravi podvodni video snimak onoga zašta se veruje da su ostaci dva ilirska broda koja su potonula u močvarama Hutovo Blato u blizini Mostara pre oko 2.200 godina. [Geti Imidžis]

Za drevne Ilire, koji su pre nekoliko hiljada godina bili na svom vrhuncu na zapadnom Balkanu, govorilo se da su bili iskusni brodograditelji, mornari i -- najverovatnije -- pirati, ali nikada nisu pronađeni meterijalni dokazi o tome, bar nisu bili do sada.

U jednom od najsenzacionalnijih arheoloških otkrića na Balkanu poslednjih godina, profesorka Univerziteta u Sarajevu i njen tim saopštili su da su pronašli ostatke dva potonula ilirska broda.

"To su prvi ilirski brodovi iz ove ere koji su ikada otkriveni", kaže doktorka Snježana Vasilj.

Pronađeni su na oko 8 metara ispod površine vode u močvarama Hutovo Blato, u blizini južnog bosanskog grada Mostara, a veruje se da su bili korišćeni za piratstvo, trgovinu ili možda oboje. Karakteristike izrade sugerišu njihovo ilirsko poreklo, kaže Vasilj.

"Poznata je činjenica da su Iliri bili pirati", kaže ona. "Pljačkali su rimske i grčke brodove i to je tip broda koji su koristili. Možemo pretpostaviti da je Ilire neko pratio i da su se ovde sakrili. Verovatno su bili otkriveni i potopljeni".

Pored brodava, tim profesorke Vasilj pronašao je više od 70 artifakata, kao i rimsko koplje. U okolini je otkriveno i sedam grobnica ilirskog plemena poznatog kao Daors, kao i nešto što bi moglo biti ilirska koliba.

"Artifakti koje smo pronašli verovatno su bili deo plena", rekla je profesorka. Iako je iskopavanje trenutno ograničeno samo na brodove, ona kaže da njen tim u budućnosti planira da istraži šire područje.

Nakon što je otkriće objavljeno pozvani su policajci iz lokalne policijske stanice da obezbede lokaciju, koja je verovatno bila pljačkana u poslednjih nekoliko godina. Područje bi "odmah trebalo da bude stavljeno pod državnu zaštitu", kaže Esad Humo, član arheološkog tima.

Na tom predlogu se već radi, izjavio je predsednik Komisije Bosne i Hercegovine za očuvanje nacionalnih spomenika Dubravko Lovrenović.

Ono što je pronađeno u Hutovu Blatu je "izvanredno i izuzetno retko okriće", kaže Predrag Novaković, generalni sekretar Evropske asocijacije arheologa.

"Istorijski podaci govore nam da je u prvom milenijumu pre Hrista upotreba čamaca i brodova već bila razvijena u istočnom Jadranskom moru, ali brodovi iz tog perioda su vrlo retka pojava i svaki od njih predstavlja dragulj", izjavio je on novinskoj agenciji FENA.

Iliri su bili nomadska plemena koja su okupirala delove Balkana najmanje od Gvozdenog doba do ranog perioda Naše ere. Posle rimskog osvajanja, oni su se rasturili ili se asimilirali, a do momenta dok slovenska plemena nisu stigla u tu oblast, u petom i šestom veku, oni su skoro sasvim nestali.

Mnogi naučnici veruju da su današnji Albanci njihovi potomci i da albanski jezik -- koji čini sopstvenu, jedinstvenu granu indo-evropske jezičke porodice -- potiče od drevnih Ilira. Međutim, drugi osporavaju tu teoriju, tvrdeći umesto toga da postoji veza između Albanaca i drevnih Tračana ili Dačana.