Fakte
Emri i shkurtër: RUMANIA
Emri zyrtar: Rumania
Vendndodhja: Europa Juglindore, Gadishulli i Ballkanit
Sipërfaqja: 237,500 km2 Kryeqyteti: Bukuresht
Pavarësia: 1877 nga Turqia; u shpall republikë më 30 dhjetor 1947
Festa Kombëtare: 1 dhjetor - Dita e Bashkimit (të Rumanisë dhe
Transilvanisë)
Kushtetuta: 8 dhjetor 1991
Popullsia: 22,760,449 ('92) vlerësuar në 22, 395,848 ('98)
E drejta e votës: e përgjithshme, kërkohet mosha 18 vjeçare
Etnia: rumumë (89%); hungarezë (7%); romë (2%); gjermanë
(>1%)
Gjuhë: rumune, gjuhët e pakicave kombëtare
Feja: të krishterë (87%); katolikë romakë (5%); protestantë;
muslimanë; hebrenj
Gjeografi
Vendndodhja: Europa Juglindore, në kufi me Detin e Zi, ndërmjet Bullgarisë dhe Ukrainës
Koordinatat gjeografike: 46 00 V, 25 00 L
Referenca në hartë: Europë
Sipërfaqja: e përgjithshme: 237,500 km2 tokë: 230,340 km2 ujë: 7,160 km2
Sipërfaqja - e krahasueshme: pak më e vogël se Oregoni
Kufijtë tokësorë: të përgjithshëm: 2,508 km vendet kufitare: Bullgaria 608 km, Hungaria 443 km, Moldavia 450 km, Jugosllavia 476 km, Ukraina (veri) 362 km, Ukraina (lindje) 169 km
Vija bregdetare: 225 km
Të drejtat detare: zona fqinje: 24 MD shtresa kontinentale: thellësia 200 m ose deri në thellësinë e shfrytëzimit zona ekonomike ekskluzive: 200 MD deti territorial: 12 MD
Klima: e butë; dimër i ftohtë, me re, me dëborë dhe mjegull të shpeshtë; verë me diell me rreshje dhe stuhi të shpeshta
Terreni: Baseni i Transilvanisë qëndrore ndahet prej Fushës së Moldavisë në lindje prej Maleve Karpate dhe ndahet prej Fushës së Valacisë në jug prej Alpeve të Transilvanisë
Ekstremet e relievit: pika më e ulët: Deti i Zi 0 m pika më e lartë: Moldoveanu 2,544 m
Burimet natyrore: naftë (rezervat në rënie), lëndë drusore, gas natyror, qymyr, xeherorë hekuri, kripë, tokë pjellore, hidroenergji
Gjeografia - shënim: kontrollon rrugët më të lehta të kalueshme tokësore ndërmjet Ballkanit, Moldavisë dhe Ukrainës
Sistemi politik
Kushtetuta e shpall Rumaninë
republikë parlamentare dhe parashikon ekzistencën e shumë partive politike, një
ndarje të pushteteve ndërmjet degëve të qeverisë, një ekonomi tregu dhe
respektimin e të drejtave të njeriut.
Presidenti
Presidenti i Rumanisë
zgjidhet me votim të drejtpërdrejtë nga populli, për një maksimum prej dy
mandatesh katër-vjeçarë. Ai apo ajo përfaqëson vendin në çështjet e punëve të
jashtme dhe është komandant i forcave të armatosura. Sipas kushtetutës së vitit
1991, presidenti mund të mos i përkasë ndonjë partie politike.
Presidenti:
Traian Basescu (që më 12 dhjetor 2004)
Ekzekutivi
Presidenti emëron një kryeministër për të kryesuar qeverinë; kryeministri
zakonisht është udhëheqësi i partisë me shumicën e vendeve në parlament.
Kryeministri është përgjegjës për zgjedhjen e një qeverie që t'a ndihmojë të
zhvillojë veprimtaritë e qeverisjes.
Kryeministër: Emil Bok (që nga 28 dhjetori 2008)
Legjislativi
Rumania ka një parlament dy-dhomësh, të quajtur Asambleja Kombëtare.
Dhoma e ulët e tij, e quajtur Dhoma e
Deputetëve, përbëhet prej 343 vendesh, prej të cilave 15 janë të
rezervuara për pakicat etnike; dhoma e lartë, apo Senati, ka 143 vende. Anëtarët e të dy
dhomave të parlamentit zgjidhen për mandate katër-vjeçarë, sipas një sistemi të
modifikuar të përfaqësimit proporcional.
Gjyqësori
Gjykata e Lartë është autoriteti më i lartë gjyqësor i Rumanisë. Anëtarët
e saj emërohen nga presidenti, me propozim të Këshillit të Lartë të
Magjistratëve. Në secilin prej 40 qarqeve të Rumanisë dhe në qarkun e posaçëm të
Bukureshtit ekziston një gjykatë qarku dhe disa gjykata më të ulta apo gjykata
të shkallës së parë. Vendi gjithashtu ka 15 qarqe të gjykatave të apelit, në të
cilat shqyrtohen ankimet kundër vendimeve të dhëna nga gjykatat lokale; ekziston
e drejta e ankimit nga gjykatat e apelit në Gjykatën e Lartë. Rumania ka një
Gjykatë Kushtetuese, të ngarkuar me sigurimin e një ekuilibri pushtetesh
ndërmjet organeve të qeverisjes. Prokurori i përgjithshëm është zyrtari më i
lartë gjyqësor në Rumani përgjigjet përpara Asamblesë Kombëtare, e cila e emëron
atë për një mandat katër-vjeçar. Dënimi me vdekje u shfuqizua në dhjetor 1989
dhe është i ndaluar prej kushtetutës së vitit 1991.
