21/07/2008
Setimes.com
12 mars – U lind Ratko Mladiç në Bozinovici, Bosnje-Hercegovinë.
19 qershor -- U lind Radovan Karaxhiç në Petnjica, Mali i Zi.
12 tetor -- U lind Ante Gotovina në ishullin Pasman, Kroaci.
7 shtator -- U lind Goran Haxhic në Vinkovci, Kroaci.
Me rënien e komunizmit në Evropën Lindore, u vunë bazat për shpërbërjen e Jugosllavisë. Lëvizjet separatiste fituan vrull në Bosnje-Hercegovinë, Kroaci, Maqedoni dhe Slloveni, ndërsa drejtuesi serb Sllobodan Millosheviç u përpoq të rishpalli pushtetin serb brenda Federatës Jugosllave.
25 qershor -- Kroacia shpall pavarësinë nga Jugosllavia, duke fituar njohjen ndërkombëtare në janar 1992. Ushtria Jugosllave e Popullit (JNA) u tërhoq nga Sllovenia mbas një lufte 10 ditore. Në Kroaci, Jugosllavia ju përgjigj me forcë por u frenua nga Ushtria Kroate e sapo krijuar. Megjithatë një hapësirë e madhe e territorit kroat bie nën kontrollin e serbëve lokalë, të cilët krijojnë një republikë autonome.
Korrik-Nëntor -- Vukovar, një qytet multietnik në lindje të Kroacisë, vuan një rrethim 87 ditor nga JNA, në bashkëpunim me forcat paraushtarake lokale serbe. Qyteti shkatërrohet në pjesën më të madhe dhe popullsia e tij jo-serbe masakrohet ose përzihet. 250 civilë në spitalin e Vukovar transportohen në një fushë afër me të dhe exekutohen së bashku.
15 tetor -- Asambleja e Bosnje-Hercegovinës vendos të tërheqi përfaqësuesit e saj nga institucionet federale deri sa të arriet marrëveshja midis të gjithave republikave jugosllave. Ky veprim nuk mbështetet nga boshnjakët serbë.
24 tetor -- Boshnjakët serb tërhiqen nga institucionet politike të vendit dhe krijojnë asamblenë e tyre. Partia Demokratike Serbe, e bashkëthemeluar nga Karaxhiç, krijon “provincat autonome serbe” brenda Bosnje-Hercegovinës.
Nëntor -- Ndërkohë që anëtarët mysliman dhe kroat ecin përpara drejt shpalljes së pavarësis nga Jugosllavia, boshnjakët serbë votojnë në një referendum për të krijuar republikën e tyre brenda kufijve të BH-së, me qëllimin që të mbeten në Jugosllavi.
9 janar -- Asambleja boshnjake serbe shpall “Republikën e popullit serb të Bosnje-Hercegovinës”, e njohur më vonë si Republika Srpska. Miratohet një kushtetutë muajin e ardhshëm.
29 shkurt-1mars -- Bosnje-Hercegovina zhvillon një referendum mbi pavarësinë nga Jugosllavia. Midis 64% dhe 67% të personave me të drejtë vote marrin pjesë, duke votuar 99% në favor të ndarjes. Megjithatë shumë boshnjak serb bojkotuan votimin.
6 prill -- JNA dhe forcat boshnjake serbe vendosen rreth Sarajevës duke filluar bllokadën dhe rrethimin prej katër vitesh të qytetit.
Maj -- Karaxhiç bëhet drejtuesi i administratës politike boshnjake serbe, me qendër në Pale.
2 maj -- Nga pozicionet e tyre në kodrat përreth qytetit, JNA dhe forcat boshnjake serbe filluan bombardimin e Sarajevës. Gjatë rethimit, gati 10,000 persona u vranë ose janë zhdukur, duke përfshirë 1,500 fëmijë. 56,000 të tjerë janë të plagosur. Qyteti u godit nga mesatarisht 329 predha çdo ditë, duke arritur kulmin e 3,777 predhave në 22 korrik 1993.
12 maj -- Mladiç caktohet komandanti i të sapokrijuarës Ushtria e Republikës Srpska.
Korrik -- Forcat boshnjake serbe nën komandën e Mladiç pushtojnë zonën e sigurtë në Srebrenica. Mbas marrjes së qytetit, ata ekzekutojnë mijëra meshkuj boshnjak mysliman, duke kryer krimet më të egra që prej Luftës së Dytë Botërore.
Korrik – Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë (ICTY) paraqet një padi kundër Karaxhiç dhe Mladiç, duke i akuzuar ata me krime kundër njerëzimit, shkelje të ligjeve të luftës dhe shkelje të rënda të Konventës së Gjenevës. Në nëntor, akuza zgjerohet duke përfshirë krimet në Srebrenicë.
Akuzat e Karaxhiç: Genocid, pjesmarrje në genocid, asgjesim, vrasje, persekutim, deportim, akte çnjerëzore, ushtrimi i terrorit mbi civilët, marrja e pengjeve. Akuzat e Mladiç: Genocid, pjesmarrje në genocid, persekutime, asgjesim, vrasje, deportim, akte çnjerëzore, marrja e pengjeve.
4-6 gusht -- Forcat kroate, nën komandën e Gotovinës, organizojnë Operacionin Furtuna, duke rimarrë territorin e mbajtur nga kroatët serb. Akoma janë të zhdukur ose të dëbuar gati çerek milion serbësh.
4 gusht – Karaxhiç përpiqet pa sukses të heqi Mladiç nga posti i komandantit të Ushtrisë Boshnjake, duke e përshkruar atë si të “marrë”.
8-30 shtator -- Gotovina dhe Ushtria Kroate organizojnë Operacionin Mistral në Bosnje-Hercegovinë, duke u bashkuar me boshnjakët kroatë për të avancuar brenda territorit deri 23km nga Banja Luka.
14 dhjetor -- Kuadri i Marrëveshjes së Përgjithshme për Paqen në Bosnje-Hercegovinë (Marrëveshjet e Dejtonit) firmoset zyrtarisht në Paris. Një nga kushtet në marrëveshjet e paqes përcakton që personat e dënuar për krime lufte janë të ndaluar të marrin pjesë në politikë.
19 korrik -- Karaxhiç jep dorëheqjen si president i Republikës Srpska dhe bie dakort të tërhiqet nga jeta publike. Ai më vonë fillon të fshihet për shkak të presionit në rritje të arrestimit të tij dhe ekstradimit.
9 nëntor -- Pasuesi i Karaxhiç si president, Biljana Plavsic, përzë Mladiç. Ai largohet në Beograd dhe përfundimisht është në kërkim.
Korrik -- ICTY dënon Gotovina për krime kundër njerëzimit dhe shkeljet e ligjeve dhe regullave të luftës, duke e akuzuar atë me përgjegjësi personale dhe të drejtimitss të dhunës kundër kroatëve serb gjatë Operacionit Furtuna. Mbas këtij dënimi, Gotovina fillon të fshihet.
21 maj – Hadziç akuzohet nga Haga për 14 padi të shkeljeve të ligjeve dhe rregullave të luftës, duke përfshirë një nga krimet më barbare në konfliktet e Ballkanit -- masakrën e spitalit të Vukovarit. Gjatë tre ditëve para se të bëhej publik padia në 16 korrik, Hadziç flutoron në shtëpinë e tij në Novi Sad. Ai mbetet një i arratisur.
7 korrik -- Trupat e NATO-s arrestojnë djalin e Karaxhiç, Aleksandër, i dyshuar se ka ndihmuar një të dyshuar të krimeve të luftës. Ai lëshohet mbas 10 ditëve.
28 korrik -- Gruaja e Karaxhiç, Liljana Zelen Karaxhiç, lëshon një thirrje publike për dorëzimin e tij, duke i thënë se familja e tij është nën presion për shkak të statusit të tij si i arratisur.
7 dhjetor -- Gotovina arrestohet në një resort në Tenerife.
21 korrik -- Radovan Karaxhiç arrestohet në Beograd. Ai ka jetuar atje nën pseudonimin "Dr. Dragan Dabic" duke u sjellë si një guru i shëndetit dhe spiritual.
Ne mirëpresim komentet tuaja lidhur me artikujt e SETimes.
Ne shpresojmë që ju do të përdorni këtë forum për të bashkëvepruar me lexuesit e tjerë në të gjithë Evropën Juglindore. Në mënyrë që ta mbajmë këtë eksperiencë interesante, ne ju kërkojmë të ndiqni regullat e theksuara në politikën e komenteve. Duke dërguar komentet, ju i miratoni këto regulla. Ndërkohë që SETimes.com nxit diskutimin mbi të gjitha subjektet, duke përfshirë edhe ato të ndjeshme, por komentet e postuara shprehin vetëm pikëpamjet e atyre që i dërgojnë. Për SETimes.com nuk është e nevojshme ti vërtetojë ose të bjerë dakord me këto ide, pikëpamje, ose opinione të shprehura në këto komente. SETimes.com mirëpret diskutimin konstruktiv por nuk inkurajon përdorimin e materialeve kopjo-ngjit, lidhjeve të pashoqëruara dhe slloganeve me një rresht. Ky është një forum i moderuar. Komentet e gjykuara si abuzive, ofendues, ose ato që përmbajnë karakter fetar mund të mos publikohen.
Politika e komenteve të SETimes