Mjeti për luftimin e krimit ndez çështje të ligjshmërisë

27/06/2012

Për të luftuar krimin e korrupsionin, vendet në rajon po i kthehen përgjimit. Megjithatë, çështjet ligjore që rrethojnë veprimin po turbullohen.

Nga Ivana Jovanoviç për Southeast European Times në Beograd -- 27/06/12

Përgjimi nuk kryehet gjithnjë ligjshmërisht. [Nada Bozhiç/SETimes]

Numri i njerëzve që përgjohen në Serbi e në rajonin e Evropës Juglindore është rritur gjatë viteve, kryesisht për shkak të dëshirës së vendeve për të luftuar krimin e organizuar e korrupsionin. Megjithatë, mjeti i luftimit të krimit nuk zbatohet gjithnjë ligjshmërisht.

Numri në rritje i njerëzve që përgjohen në mënyrë të paligjshme në Serbi bëri që Avokati i Popullit Sasha Jankoviç e Komisioneri i Informacionit Rodoljub Sabiç t'i kërkojnë Gjykatës Kushtetuese muajin e shkuar që të lëshojë një masë të përkohëshme për të ndaluar policinë nga mbledhja e informacionit mbi komunikimet e shtetasve pa një urdhër gjykate.

Jankoviçi e Sabiçi thanë se zyrat e tyre marrin ankesa të shumta çdo ditë nga shtetas telefonat e lidhjet e internetit të të cilëve mbikqyren në mënyrë të paligjshme.

"Numri i futjes në komunikimin privat të internetit e të telefonit nga shërbimet e sigurimit është disa mijëra," tha Jankoviçi për të përditëshmen Danas pas paraqiti kërkesën.

Ata paraqitën gjithashtu një nismë për të vlerësuar kushtetueshmërinë e Kodit të Procedurës Penale, që hyri në fuqi dy muaj më parë. Dispozitat e kundërshtuara të kodit lejojnë policinë të marrin renditjen, vendndodhjen e informacione të tjera rreth trafikut telefonik të shtetasve me miratimin vetëm të një prokurori, jo të gjykatës.

Mbikqyrja e komunikimit elektronik rregullohet nga kushtetuta e nga ligjet që qeverisin punën e shërbimeve të sigurimit e policisë, si dhe nga Ligji mbi Procedurën Penale.

"Kërkesa e parë thelbësore për të mbikqyrur komunikimet -- që përshkruhet në Kushtetutë (Neni 41) -- është se [përgjimi] mund të kryhet vetëm me vendim gjykate. Kushti i dytë është se masa duhet të jetë e nevojshme për të mbrojtur sigurinë e vendit ose procediment penale. Kushti i tretë është se këto masa mund të merren vetëm për një periudhë të caktuar," tha për SETimes Vladimir Gjeriç, një anëtar i ekipi ligjor serb në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë.

Përfaqësuesit e policisë, megjithatë, thanë se do të mbledhin të dhëna si zakonisht derisa gjykata të vendosë se udhëzimet e kodit penal duhet të ndryshojnë.

"Qëllimi i këtij veprimi është siguria e stabiliteti i shtetit -- ai duhet të ketë vazhdimësi ... të gjitha hapat janë në përputhje me shërbimet e duhura," tha Svetllana Gogiç, sekretare e përgjithëshme e Sindikatës së Policisë Serbe për SETimes.

Vende të tjera në rajon kanë ligje disi më të rrepta.

Sipas Vesna Skare Ozbolt, një ish-punonjës i sektorit të gjyqësorit kroat, subjektet e përgjimit janë individë ose grupe të përfshira në veprimtari terroriste e krim të organizuar.

Kriteret për përgjimin përcaktohen nga kushtetua e Strategjia për Sigurinë Kombëtare e Ligji mbi Sistemet e Sigurimit e Shërbimit Informativ.

Artikuj që kanë lidhje

"Ligji nuk lejon gjithshka. Ka procedurat që duhet të respektohen. Kështu, nëse shërbimet dëshirojnë të përgjojnë një bisedim të një individi, duhet të marrin leje nga Gjykata e Lartë," tha Ozbolti për SETimes.

Në Bosnjë dhe Hercegovinë (BiH), Agjensia e Shërbimit Informativ e Sigurimit mund të kryejë përgjime vetëm me miratim nga kryetari i gjykatës ose një gjyqtar i caktuar nga presidenti. Agjencia duhet të paraqesë informacion që justifikon vëzhgimin -- duhet të informojë shtetasin e përgjuar rreth veprimit brenda 30 ditëve.

Por pranverën e shkuar, e përditshmja boshnjake Nezavisne Novine botoi një listë prej 5,000 numrash të telefonave të lëvizshëm që tha se ishin përgjuar në mënyrë të paligjshme nga Agjencia e Shërbimit Informativ e Sigurimit dhe Agjensia Shtetërore e Hetimit e Mbrojtjes gjatë tre viteve të fundit.

"Duke mbajtur parasysh ligjet, kjo do të thotë se gjykatat, në tre vitet e fundit, miratuan 5,000 veprime të posatçme hetimore ose rreth pesë miratime në ditë -- gjë që vë në pikëpyetje ligjshmërinë e këtyre veprimeve," tha për SETimes Petar Kovaçeviç, drejtor i Agjencisë për Mbrojtjen e të Dhënave Personale në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Kjo përmbajtje është autorizuar nga SETimes.com.