Serbia e mbytur nga emëtimet kërkon transportin jodëmtues për mjedisin

16/04/2012

Qeveria, grupet e biznesit e të shoqërisë civile kanë nisur programe për të trajtuar problemin e ndotjes.

Nga Katica Gjuroviç për Southeast European Times në Beograd -- 16/04/12

photo

Rrugë për Biçikleta, që nxit kulturën e biçikletave e të transportit të menduar ekologjikisht, po fiton popullaritet në Serbi. [Katica Gjuroviç/SETimes]

Ashpërsia e ndotjes nga emëtimet e karburantit po nxit përpjekje vendase e ndërkombëtare për të inkurajuar përdorimin e teknologjisë me energji të efektshme, biokarburante e biçikleta, me rezultate të shquara -- por të gjithë të përfshirët janë dakort se duhet më shumë.

Serbia është prodhuesi i pestë më i madh në Evropë i dioksidit të karbonit pas Shqipërisë, Bullgarisë, Moldavisë e Ukrainës. Qendra Ndërkombëtare e Cilësisë së Karburantit e renditi Serbinë të 93-tën nga 100 vende në emetimet e CO2-shit për shkak të përqëndrimit të lartë të squfurit në karburante, që ndot më shumë sesa nënproduktet e tjera.

"Futja e teknologjive me energji të efektshme për të ulur përdorimin e karburantit të paktën përgjysëm për kilometër të udhëtuar kërkohet urgjentisht," tha për SETimes Jovanka Arsiç Karishiç e OJQ-së Forumi Qendror Evropian i Zhvillimit.

Arsiç Karishiç tha se Serbia duhet të fillojë të punojë më shpejt për zhvillimin e transportit me energjit të efektshme gjithashtu për shkak të kërkesave të pranimit në BE.

Në kuadrin e politikës së energjisë të BE-së, automjetet duhet të përgjysmojnë emetimet e të dyfishojnë kursimin e energjisë.

"Konsumi i karburantit për makinat e reja është përllogaritur të ulet deri me 50% më 2030, krahasuar me 2005-ën," tha për SETimes Bojan Kovaçeviç, zëvendës/drejtor në Agjencinë për Efektshmërinë e Energjisë të Serbisë.

Transporti publik i Serbisë po ndërmerr hapa foshnjore ndaj efektshmërisë më të madhe. Ai përdor dhjetë autobuzë të quajtur nga populli "ekologjikë" në Beograd e gjashtë në Novi Sad, që punojnë me gaz natyror të pastër.

Autobuzët janë prodhuar në vend në fabrikën Vuloviç në Kragujevac e prodhuesi ka siguruar një kontratë për të furnizuar 32 prej tyre. Qeveria do të subvencionojë prodhuesin në një përpjekje për të vepruar në përputhje me politikën e BE-së për të patur 20% të automjeteve që të punojnë me gaz natyror deri më 2020.

Beogradi ka në plan të blejë 280 autobuzë me gjatësi dyfishe e 120 me gjatësi normale që punojnë me gaz natyror, gjë që do të përgjysmojë konsumimin e karburantit të sistemit të transportit publik, sipas Aleksander Antiç, kryetar i asamblesë së qytetit të Beogradit.

"Ky është kontributi ynë në projektin për të pastruar Serbinë. Dëshirojmë të lëmë një Beograd më të pastër për brezat e ardhshëm e kjo është se pse blejmë automjete të padëmshme për mjedisin e mbjellim pemë," tha Antiçi.

Një mënyrë tjetër për të ulur emëtimet, thonë ekspertët, është përdorimi i biokarburanteve e sidomos i bionaftës. Victoria Group është prodhuesi i vetëm i bionaftës në Serbi, por nuk mund t'a shesë prodhimin e saj.

"Çmimi i bionaftës nuk është rregulluar, por nëse çlirohemi nga taksa e akcisës si në vende të tjera të BE-së, bionafta mund të jetë e disponueshme," tha për SETimes Jelena Mitroviç, projekt-administratore e Victoria Group.

Serbia ka mundësinë që të prodhojë 200,000 ton bionaftë e ekspertët thonë se mund të jetë eksporti kryesor në të ardhmen, pasi kërkesa anembanë Evropës është e lartë. Sllovenia ka treguar interes në blerjen e bionaftës serbe.

Kushtet për të prodhuar bionaftë -- të bërë nga farërat e kolzit, sojës e lulediellit -- në Serbi janë të shumta, duke ditur disponueshmërinë e bimëve e praninë e industrisë masive të vajit.

Ligji i Serbisë mbi akcisën nuk zbatohet për karburantet e lëngët që janë prodhuar krejtësisht nga materiale bimore të papërpunuara, por zbatohet për nënproduktet që përmbajnë një përqindje të ulët bionafte.

Prodhuesit paguajnë akcisë, megjithatë, sepse bionafta nuk është kurrë e pastër -- e përzjerë me benzinë e naftë -- e përftuar nga përpunimi i naftës bruto, e cila është tashmë e ngarkuar me një akcisë.

"Parashikimi është që deri më 2020, pjesa e bionaftës e përftuar nga përpunimi i farërave vajore, sojës, sheqerit e biomasave të tjera në tregun serb do të arrijë në 2 milionë tonë," tha Kovaçeviçi.

Tre fabrika në Kroaci e një në Bosnjë dhe Hercegovinë prodhojnë gjithashtu bionaftë, por prodhimi është relativisht i ulët, duke arritur vetëm në Kroacinë në 40,000 tonë. Në ndryshim, Rumania prodhon 3 milionë ton.

Përtej teknologjive të pastra e biokarburanteve, shoqëria civile e organizatat ndërkombëtare po inkurajojnë mënyra alternative të transportit.

UNDP Serbia nisi një projekt më 2010 për të inkurajuar transportin e qëndrueshëm e ai po fiton popullaritet.

Artikuj që kanë lidhje

Loading

"Qëllimi i përgjithshëm i projektit është të ulë emëtimin e kryeqytetit në Beograd duke fuqizuar pjesëmarrjen e çiklistëve në trafik e duke ofruar kuadrin e politikës për zhvillimin e transportit të qëndrueshëm të Beogradit," tha për SETimes Natasha Martins, administratore e portfolit e UNDP-së.

Një sondazh i UNDP-së më 2010 tregoi se vetëm 1% e shtetasve përdorin biçikletën për të udhëtuar.

Një grup veprimtarësh, Rrugë për Biçikleta, e ka pranuar sfidën. Çiklistët, të bashkuar gjithnjë e më shumë nga miqtë e tyre e entusiastët, po pedalojnë në rrugët e Beogradit çdo të premte të fundit të muajit, duke nxitur nevojën për transportin e menduar ekologjik.

"Biçikleta është e shëndetëshme e nuk shkakton ndotje apo zhurmë, prandaj është mjeti më i efektshëm e i qëndrueshëm i transportit në qytete," tha për SETimes Milan Bobiç, një veprimtar i Rrugë për Biçikleta.

Kjo përmbajtje është autorizuar nga SETimes.com.
Loading
Voto
 
 

Ne mirëpresim komentet tuaja lidhur me artikujt e SETimes.

Ne shpresojmë që ju do të përdorni këtë forum për të bashkëvepruar me lexuesit e tjerë në të gjithë Evropën Juglindore. Në mënyrë që ta mbajmë këtë eksperiencë interesante, ne ju kërkojmë të ndiqni regullat e theksuara në politikën e komenteve. Duke dërguar komentet, ju i miratoni këto regulla. Ndërkohë që SETimes.com nxit diskutimin mbi të gjitha subjektet, duke përfshirë edhe ato të ndjeshme, por komentet e postuara shprehin vetëm pikëpamjet e atyre që i dërgojnë. Për SETimes.com nuk është e nevojshme ti vërtetojë ose të bjerë dakord me këto ide, pikëpamje, ose opinione të shprehura në këto komente. SETimes.com mirëpret diskutimin konstruktiv por nuk inkurajon përdorimin e materialeve kopjo-ngjit, lidhjeve të pashoqëruara dhe slloganeve me një rresht. Ky është një forum i moderuar. Komentet e gjykuara si abuzive, ofendues, ose ato që përmbajnë karakter fetar mund të mos publikohen.

Politika e komenteve të SETimes

Reportazh

BE ndryshon qasjen e vet ekonomike ndaj BallkanitBE ndryshon qasjen e vet ekonomike ndaj Ballkanit

Bashkimi vendos kritere të reja për anëtarësimin e vendeve kandidate dhe kandidatëve të mundshëm.

Më popullor

Loading
Loading
Loading

Anketë

Autoritetet e BiH po kopjojnë një model nga Kroacia për të identifikuar dhe proceduar mashtruesit e taksave. Do të jetë ndihmuese një përpjekje e tillë për vendin tuaj?

Po
Jo
Nuk e di