Marrja e energjisë: Shqipëria merr në shqyrtim energjinë bërthamore

09/03/2010

Kryeministri shqiptar premton që të transformojë vendin në një superfuqi rajonale energjie, me energjinë bërthamore në krye.

Nga Manjola Hala për Southeast European Times në Tiranë -- 09/03/10

Shqipëria synon që të zgjerojë burimet energjitike nëpërmjet energjisë bërthamore. [Getty Images]

Shqipëria po i afrohet ndërtimit të një centrali bërthamor. Qeveria tregoi vullnetin politik të saj duke krijuar Agjensinë Kombëtare Bërthamore në janar, përgjegjëse për zhvillimin e Programit Shqiptar të Energjisë Bërthamore.

"Prodhimi i energjisë bërthamore në Shqipëri është një shans i vërtetë, ndonëse jemi në fazën e hershme të procesit," thotë Milo Kuneshka, koordinator për Programin Shqiptar të Energjisë Bërthamore. "Fokusi ynë i parë është të ngremë kuadrin ligjor, duke punuar në të njëjtën kohë në plane të tjerë për të shpejtuar procesin."

Shqipëria parashikon përdorimin e brezit të katërt të reaktorëve të energjisë, teknologjia më e fundit që do të jetë në dispozicion deri më 2020.

Kryeministri Sali Berisha përmendi së pari synimin e Shqipërisë për të prodhuar energji bërthamore gjatë dimrit të 2007 kur vendi u përball me mungesa të ashpra të energjisë elektrike. Në atë kohë, ministria e jashtme vuri në dijeni Agjensinë e Energjisë Atomike Ndërkombëtare (IAEA) për qëllimin e Shqipërisë për të prodhuar energji bërthamore.

Që atëhere, vendi e ka pozicionuar veten si "i hapur për partneritet" me çdo qeveri të interesuar në këtë sipërmarrje. Tirana e ka bërë të qartë se nuk ka para për të nisur projektin e vetme. Deri tani, Italia dhe Kroacia kanë treguar një interes.

"Shqipëria do të mirëpresë të gjitha ofertat," tha Kuneshka, duke vënë në dukje se Italia ka ndërmarrje me përvojë në sektorin bërthamor. Fqinja e Shqipërisë në perëndim është e ndaluar nga ndërtimi i centraleve bërthamore në tokën e saj që nga një referendum i 1987. Kroacia është nën një ndalim të ngjashëm deri më 2028.

Kritikët e planit shqiptar pyesin nëse vendi duhet të rrezikohet nga energjia bërthamore përpara sesa të shqyrtojë për marrjen e energjisë nga hidrocentralet dhe energjia e erës dhe e diellit.

"Nuk kam dyshim se energjia bërthamore është energji e pastër dhe ne kemi nevojë për energji, por jam kundër prodhimit të saj për arsye mjedisore dhe të sigurisë," tha Besmir Gëziqi i Partisë së Gjelbër Shqiptare. "Jam i sigurtë se mundësia për energji alternative në Shqipëri është e mjaftueshme për nevojat e vendit dhe për eksport."