Procesi i Butmirit i BiH do të vazhdojë

22/10/2009

Pavarësisht nga një raund tjetër bisedimesh, udhëheqësit e partive kryesore të BiH mbeten mjaft të ndarë lidhur me reformat kushtetuese të pa-arritshme.

(AFP, AP, BBC, FT, AKI, EurActiv, Fena, Beta, B92, Blic, Office of the High Representative - 21/10/09; Reuters, AFP, DPA, AKI, BBC, B92 - 20/10/09; Office of the High Representative - 19/10/09)

Ministri i Jashtëm suedez Karl Bildt (majtas) dhe Zëvendës/Sekretari i Departamentit të Shtetit të SHBA Xhejms Shtainberg mbajtën një konferencë shtypi në selinë e EUFOR në Butmir, pranë Sarajevës të mërkurën (21 tetor). [Getty Images]

Raundi i dytë i bisedimeve mbi ndryshimet vendimtare kushtetuese që do të hapnin rrugën për anëtarësimin përfundimtar të Bosnjë dhe Herzegovinës (BiH) në BE dhe NATO, nuk dha asnjë marrëveshje, thanë të mërkurën (21 tetor) ndërmjetësit ndërkombëtarë të procesit.

Udhëheqësit e partive kryesore boshnjake, serbe dhe kroate kundërshtuan paketën e propozuar të reformave për të përmirësuar sistemin e qeverisjes së tyre dhe për t'a bërë atë një shtet funksional, thanë Ministri i Jashtëm suedez Karl Bildt dhe Zëvendës/Ssekretari i Departamentit të Shtetit të SHBA Xhejms Shtainberg.

Por, një përparim u arrit gjatë dy ditëve të bisedimeve në Kampin Butmir, selia e EUFOR në periferi të Sarajevës.

"Ndonëse një përparim i kufizuar është bërë, do të duhen diskutime të mëtejshme ... dhe disa nga partitë do të duhet të tregojnë vendosmëri dhe fleksibilitet më të madh," thanë Bildt dhe Shtainberg në një deklaratë të përbashkët të mërkurën.

Ata u kërkuan gjithashtu udhëheqësve boshnjake që të angazhohen për kompromiset e nevojshëm nëse duan me të vërtetë që të arrijnë qëllimet e integrimit euro-atlantik të tyre.

Nisma e përbashkët BE-SHBA filloi më parë këtë muaj në një përpjekje për të kapërcyer bllokimin politik të zgjatur në BiH që ka bllokuar procesin e reformës dhe përparimin e pranimit. Zyrtarë ndërkombëtarë të tjerë pjesëmarrës në bisedime përfshijnë Komisionerin e Zgjerimit të BE Olli Rehn dhe Përfaqësuesin e Lartë Valentin Inzko, i cili shërben gjithashtu si Përfaqësues i Posatçëm i BE (EUSR) në BiH.

BiH nënshkroi një Marrëveshje Stabilizimi dhe Shoqërimi me BE vitin e kaluar, duke bërë hapin e parë të saj drejt anëtarësimit përfundimtar në bllokun prej 27 vendesh, por reforma kushtetuese është një parakusht kryesor për përparimin e mëtejshëm.

"Bosnjë dhe Herzegovina nuk mund të marrë një biletë falas për në Europë," tha të mërkurën Bildt, vendi i të cilit mban tani presidencën gjashtë-mujore me rotacion të BE. "Nëse kushtet për bashkimin me integrimin euro-atlantik nuk përmbushen, Bosnjë dhe Herzegovina do të mbetet pas vendeve të tjerë në rajon."

Prania e vazhdueshme e Zyrës së Përfaqësuesit të Lartë (OHR) është një tjetër bllok pengues në rrugën e pranimit të BiH. BE e ka bërë mbylljen e OHR dhe transformimin në një zyrë të përforcuar të EUSR si një parakusht për BiH që të fitojë njohjen zyrtare si një vend kandidat i BE.

"Bashkimi Europian është një bashkim demokracish sovrane, jo një bashkim i gjysmë protektorateve gjysmë funksionues," tha Bildt pas raundit të parë të bisedimeve të Butmir më parë këtë muaj. "Varet nga politikanët boshnjakë që t'a çojnë vendin e tyre nga një gjysmë protektorat në demokraci sovrane."

Çështja e mbylljes së mundshme të OHR do të diskutohet në takimin e Këshillit të Zbatimit të Paqes më 18 dhe 19 nëntor. Një nga kushtet për një vendim për këtë është një vlerësim pozitiv i gjendjes politike në BiH, e cila është përkeqësuar vazhdimisht që nga 2006.