Kroacia feston me kuzhinën e festës

09/01/2009

Kuzhina festive kroate është plot me një varietet pjatash dhe librat e kuzhinës me recetat tradicionale rajonale janë një dhuratë e çmuar e festës.

Nga Natasha Radiç për Southeast European Times në Zagreb -- 09/01/09

Orahnjaca është një kek tradicional me arra. [Dosje]

Kroatëve u pëlqen të hanë, veëanërisht gjatë sezonit të Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri. Tryezat e tyre janë plot me specialitete që zorr t'u rezistosh dot.

Përgatitja e disa pjatave kombëtare ndryshon nga rajoni në rajon. Në Kroacinë veriore, gjeli i detit me përshesh dhe një byrek me djathë i quajtur strukli janë të preferuara gjatë festave, ndërsa në jugë, proshuta (mish i tymosur) dhe djathi i shtëpisë apo petullat e ëmbla të quajtura fritule janë gëzimet e festës. Vera është në menynë e festës anembanë Kroacisë.

Gjatë sezonit të Krishtlindjeve, kuzhina kroate priret të jetë e pasur në receta tradicionale që janë në pajtim me traditat dhe besimet fetare. Pragu i krishtlindjeve megjithatë, është një ditë agjërimi.

Dalmatët tradicionalisht përgatisin një merluc të thatë, të zjerë, bashkë me bukën e bërë vetë. Në veri familjet kënaqen me bukën e thejshtë me fasule dhe qepë të skuqura. Ushqimi pasqyron rëndësinë fetare të festës.

Dreka e Krishtlindjeve në veri të Kroacisë përbëhet nga tre pjata: e para është ushqim i ftohtë me riska mishi të tymosur dhe djathi shtëpie, shërbyer me sallata e erëza të ndryshme. Pason një supë e freskët makaronash dhe pastaj mish derri i pjekur apo gjel deti apo patë, shërbyer me strukli tradicionale apo patate. Në fund të drekës, familja kënaqet me orahnjaca, një kek i plotë me arra apo kuglof-in kroat, një pastë e rrumbullakët çokollate.

Në Krishtlindje, në Dalmaci, rajoni bregdetar i Kroacisë, pastiçada është pjata e ditës: një poçe dalmate e mishit me erëza kombinuar me kumbulla e uthull. Patatet apo përsheshi shërbehen bashkë me të. Shpesh, sarma: fletë lakre të mbushura me mish të grirë me erëza, është pjata kryesore, pasuar nga byreçka të vogla mbuluar me sheqer pluhur, fritule, apo fiq të tharë.

Këtu është receta për orahnjaca, kekun tradicional me arra:

Brumë: (masa të përafërta, të mjaftueshme për dy kekë të mëdhenj, do të mbulojnë një fletë të madhe pjekjeje)

• 0.5 kg miell
• 200 g margarinë të shkrirë
• 200 g sheqer
• 2 vezë dhe një të verdhë veje
• Pak kripë
• 1 paketë majaje
• Cipa të grira limoni (një limon)
• 0.25 litra qumësht

Si bëhet: Përzjehet majaja me 0.15 litra qumështi të ngrohtë dhe një lugë sheqer dhe lihet majaja të vijë. Bëhet brumi me pjesën tjetër të përbërësve. Mbulohet ai dhe lihet të fryhet për rreth gjysmë ore. Pastaj ndahet brumi në dy pjesë.

Mbushja:

• 500-600 g arra të qëruara
• 350 g sheqer
• 0.1 litër qumësht
• Lëkura të grira të një gjysmë limoni dhe lëngu nga një limon
• 50 g margarinë
• 4 lugë marmalatë pjeshke

Si bëhet: I jepet një valë qumështit e sheqerit, shtohen arrat dhe zjehen për 0.5 deri 1 minutë duke u përzjerë. Hiqet zjarri dhe shtohen përbërësit e tjerë.

Përgatitja: Hapet brumi sipas përmasave të fletës pjekëse, përhapet margarinë e shkrirë dhe hidhet gjysma e mbushjes. Përsëritet me më shumë brumë. Mbulohet dhe lihet të vijë. Nxehet më parë furra në 130 gradë C. Fillohet të piqet me 130-150 gradë C dhe pastaj vazhdohet me 170-180 deri sa të bëhet. Pjekja do rreth 35 minuta. Keku i pjekur pudroset me një përzjerje sheqer të ngrirë vaniljeje.