Ndërmjetësi i OKB ofron propozimin e fundit në mosmarrëveshjen për emrin përpara samitit të NATO-s

26/03/2008

Një takim i ministrave të jashtëm të BE në Slloveni më pas këtë javë mund të jetë shansi i fundit për Maqedoninë dhe Greqinë për t'i dhënë fund mosmarrëveshjes së emrit përpara një samiti të NATO-s në Bukuresht javën e ardhëshme.

(AP, Reuters, DPA, MIA, Makfax - 26/03/08; AP, DPA, MIA, Makfax, ANA-MPA, Balkan Insight, UN News Centre - 25/03/08)

Një burrë kalon përpara një shkrimi në mur, 'Maqedonia' në cirilike, në qendër të Shkupit. Greqia ka paralajmëruar se do të bllokojë hyrjen e fqinjës së vet në NATO për shkak të mosmarrëveshjes që vazhdon lidhur me emrin. [Getty Images]

I dërguari i posaçëm i OKB Methju Nimetz i kërkoi Shkupit dhe Athinës të martën (25 mars) të konsiderojnë propozimin e ri për një kompromis në mosmarrëveshjen e gjatë 17-vjeçare rreth emrit të Maqedonisë, pasi një raund i ri bisedimesh nuk arriti një marrëveshje.

"Të dy qeveritë kanë një dëshirë të fortë të zgjidhin këtë çështje," u tha Nimetz gazetarëve pas diskutimeve të tij me përfaqësuesit maqedonas dhe grek, Nikola Dimitrov dhe Adamantios Vasilakis, në Nju Jork. "Unë mendoj se çfar u sugjerova palëve është e rregullt, mendoj se është e nderuar, mendoj se ka një dimension gjeografik dhe shpresoj shumë që të dy qevreritë do ta shohin atë seriozisht."

Ndërsa nuk do të zbulonte detaje lidhur me atë që ai e përshkroi si një propozim të vetëm pa opsione, Nimetz shprehu shpresën se ajo do të ofronte një bazë për një zgjidhje.

Një seri opsionesh që ai ka paraqitur në muajt e fundit janë kundërshtuar nga njëra palë apo tjetra. Ata janë ende larg në qëndrimet e tyre, tha Nimetz pas bisedimeve të së martës.

Maqedonia, megjithatë shpreson se një zgjidhje mund të arrihet përpara nisjes së samitit tre-ditor të NATO-s në Bukuresht në 2 prill, kështu që ajo mund të marrë një ftesë për t'u bashkuar me paktin 26-vendesh së bashku me Shqipërinë dhe Kroacinë.

Një anëtare e NATO-s që nga 1952, Greqia ka kërcënuar të bllokojë ofertën e anëtarësimit të fqinjës së vet po qe se ajo nuk ndryshon emrin, duke argumentuar se emri Maqedoni nënkupton pretendime territoriale ndaj një krahine greke veriore me të njëjtin emër.

Greqia këmbëngul se Maqedonia duhet referuar si Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë (FYROM), emri me të cilin ajo u pranua në OKB në 1993 dhe që përdoret pë të nga shumica e organizatave ndërkombëtare. Gjatë viteve, megjithatë, lista e vendeve që e njohin vendin ballkanik me emrin e vet kushtetues, Republika e Maqedonisë, është rritur në 120.

Shtetet e Bashkuara, që u bashkua me këtë listë në 2004, i kërkoi Athinës dhe Shkupit të martën të përpiqen t'i japin fund grindjes së tyre përpara samitit të NATO-s.

Ndërsa shprehin gadishmërinë e tyre për një kompromis, zyrtarët maqedonas e kanë bërë të qartë se nuk do të kërkojnë një zgjidhje me çdo çmim.

Kryeministri Nikola Gruevski shprehu skepticizëm lidhur me perspektivat e një marrëveshjeje që të arrihet brenda disa ditëve të ardhëshme.

Ai paralajmëroi gjithashtu se një veto greke do të "shkaktonte pakënaqësi të madhe midis shtetasve maqedonas" dhe do t'i shpinte negociatat në një "krizë të thellë" sa që vendi i tij mund të vendoste të tërhiqej nga procesi.

Mundësia e fundit që të dy vendet kanë për të zgjidhur mosmarrëveshjen e tyre përpara samititi të NATO-s do të jetë takimi jozyrtar dy-ditor që hapet në Brdo, Slloveni të premten.

Duke cituar një diplomat pa emër të NATO-s, Reuters raportoi të mërkurën se një opsion mbështetës është diskutuar. Ai do t'i jepte Shkupit një ftesë të kushtëzuar për t'u bashkuar me Paktin, por do ta vononte ratifikimin deri sa të arrihej një zgjidhje.