Shqipëria duke parë për burime të përtëritëshme të energjisë

28/11/2007

Ndërsa temperaturat bien, shqiptarët mund të presin kufizime e ndërprerje të energjisë. Në një përpjekje për të lehtësuar krizat kronike energjitike të vendit, qeveria po sheh për opsione të reja.

Nga Jonilda Koçi dhe Sami Neza për Southeast European Times në Tiranë – 28/11/07

Kalimtarët kalojnë pranë gjeneratorëve elektrikë në një rrugë të Tiranës janarin e shkuar. Shqipëria ka patur vështirësi me përmbushjen e kërkesës për energji që nga vitet 1990 dhe ndërprerjet janë të zakonshme në sezonin e pikut. [Getty Images]

Shqipëria merr 95% të elektricitetit të vet nga hidroelektrocentralet (HEC) por një thatësirë këtë vit preku nivelet e rezervuarëve dhe centralet nuk mund të plotësojnë kërkesat në rritje të energjisë. Si në dimrat e mëparshëm, priten kufizime, ndrëprerje dhe masa të ndryshme zgjidhjesh të përkohëshme.

Vendi dikur prodhonte mjaft energji jo vetëm për të përmbushur kërkesat e veta por edhe për të eksportuar në vendet fqinjë. Që nga vitet 1990, megjithatë, kërkesat janë katërfishuar, duke arritur në 6,800 Gwh. Në të njëjtën kohë, prodhimi i elektricitetit është gjysmuar, në rreth 4,000 Gwh. Për këtë fajësohen shirat e rrallë dhe gjendja e vjetëruar e HEC-eve.

Furnizimi me energji elektrike në Tiranë dhe qytetet e tjera është ndërprerë deri në tetë orë në ditë ndërsa në zonat rurale pritet deri në 15 orë në ditë. Çdo dimër gjendja përkeqësohet edhe më.

Nxitur nga kriza, projektet e burimeve të përtëritëshme të energjisë janë bërë një përparësi. Kryeminsitri Sali Berisha tha në 7 nëntor se qeveria do të mbështesë çdo projekt që kontribuon në diversifikimin e burimeve të energjisë.

Përfaqësues nga Camozzi Holding SpA dhe Westinghouse u takuan me Berishën në fund të tetorit për të diskutuar investimet e mundëshme në prodhimin e energjisë bërthamore. Kompanitë kanë shprehur interesin e tyre në ndërtimin e një centrali bërthamor me pjesë rezervë në Durrës.

"Ne synojmë ta kthejmë Shqipërinë në një qendër prodhimi edhe eksportimi për energjinë në rajon," tha Berisha. Politikanët e opozitës, megjithatë, qenë më pak entuziastë. Nënkryetari i grupit parlamentar socialist Erion Braçe tha se duheshin marrë në konsideratë dëmet.

"Puna e një centrali bërthamor kërkon që vendi ynë të transportojë dhe depozitojë material bërthamor. Operacionet bërthamore rezultojnë në mbeturina të dëmshem radioaktive që kërcënojnë shëndetin e publikut," tha ai duke kërkuar që ideja të vihet përpara publikut të përgjithshëm.

Administrata e Berishës ka thënë se mund të thërresë një referendum mbi energjinë bërthamore në të ardhmen. Në të njëjtën kohë, ajo po sheh për burime të tjera, më pak të kundërshtueshme të energjisë së përtëritëshme. Në fund të tetorit, dy kompani të mëdha evropiane i propozuan projekte të mëdha qeverisë.

Një firmë, Italgest, propozoi ndërtimin e një centarli të madh ere pranë Kryevidhit, 50 km larg Tiranës. Struktura do të ketë një kapacitet prej 150 Mw dhe investimet e kompanisë do të ishin 200 milion euro.

Kompania tjetër, Naanovo, propozoi një projekt të energjisë diellore që do të përfshinte ndërtimin e një centrali diellor pranë Durrësit, 40 km nga Tirana. Gjatë disa muajve të ardhshëm, zyrtarët e administratës do të shqyrtojnë propozimet e ndryshme dhe do të shkojnë përpara me projektet që ata mendojnë se kanë më shumë gjasa t'i japin fund krizës energjitike.