Partitë e BiH do të nisin konsultimet mbi kryeministrin e ri

13/11/2007

Në qoftë se nuk arrihet marrëveshje mbi një kryeministër të ri të Bosnje dhe Herzegovinës brenda një muaji, vendit i duhet të mbajë zgjedhje të parakohshme parlamentare.

(Office of the High Representative - 13/11/07; AFP, AP, Reuters, DPA, AKI, B92 - 12/11/07)

Kryeministri i Bosnje dhe Herzgovinës Nikola Spiriç u drejtohet gazetarëve të Sarajevë të hënën (12 nëntor) pasi presidenca pranoi dorëheqjen e tij. [Getty Images]

Presidenca tre-palëshe e Bosnje dhe Herzegovinës (BiH) tha të hënën (12 nëntor) se kishte pranuar dorëheqjen e kryeministrit Nikola Spiriç.

"Unë mendoj se do të ishte mirë për vendin në qoftë se Spiriç tërhiqte dorëheqjen e tij, por ai këmbënguli në atë," u tha gazetarëve Haris Silajxhiç, anëtari boshnjak i presidencës tre-palëshe. "Ne po nisim konsultime me partitë për një kabinet të ri."

Presidenca, e kryesuar tani nga kroati boshnjak Zheljko Komsiç, duhet t'i propozojë parlamentit një kandidat për kryeministër brenda 30 ditësh. Në qoftë se ata nuk bëjnë kështu, do të thirren zgjedhje të parakohëshme parlamentare.

Spiriç ofroi dorëheqjen e tij në 1 nëntor si protestë ndaj vendimit të Përfaqësuesit të Lartë Miroslav Lajçak për të detyruar reformat që synonin përmirësimin e funksionimit të institucioneve shtetërore, duke përfshirë kabinetin e Spiriç.

Në 19 tetor, diplomati sllovak njoftoi një seri masash që përfshinin ndryshime në rregullat e kuorumit që qeveriste punën në këshillin e ministrave të BiH dhe parlament gjë që do ta bënte më të vështirë për anëtarët e të dy organizmave të bllokonin kalimin e vendimeve dhe legjislacionit duke bojkotuar sesionet.

Lajçak tha se po qe se masat nuk zbatoheshin deri në 1 dhjetor, ai do të përdorte pushtetin e tij si administrator i lartë ndërkombëtar në BiH për t'i detyruar ato.

Politikanët serbë boshnjakë menjëherë kundërshtuan hapat e propozuara si jokushtetuese dhe që shkelnin Marrëveshjen e Paqes së Dejtonit, marrëveshje e cila përfundoi konfliktin e 1992-1195 në BiH. Duke pretenduar se masat do të lejonin boshnjakët dhe kroatët t'i mbizotëronin ata me vota, ata kërcënuan të linin institucionet e nivelit shtetëror.

Spiriç, i cili është anëtar i Aleancës së Social Demokratëve të Pavarur (SNSD) të kryeministrit të Republika Srpska (RS) Milorad Dodik dhe që do të mbetet si kryeministër i ngarkuar seri sa të caktohet një kabinet i ri, ishte i pari serb boshnjak që linte postin. Masa e tij pasoi një deklaratë nga përfaqësuesit e pesë fuqive të mëdha që mbikqyrin mëkëmbjen e pas-luftës të BiH, që shprehte mbështetje të plotë për Lajçak dhe vendimet e tij.

Dodik tha të hënën se SNSD do të marrë pjesë në bisedimet politike për të zgjedhur një zëvendës për Spiriç, me kusht që Përfaqësuesi i Lartë "të tërheqë apo amendojë" vendimin e tij. Lajçak tha të martën se po priste një përgjigje nga RS rreth interpretimit ligjor të amendamenteve të propozuara dërguar në njësi për t'u marrë në konsideratë.

"Vendimi i Përfaqësuesit të Lartë është në fuqi dhe nuk është i negociueshëm," tha zyra e tij javën e shkuar.

Lajçak duhet të informojë Këshillin e Sigurimit të OKB-së rreth gjendjes politike dhe të sigurisë së BiH të enjten. Ai do t'i thotë organizmit 15-vendesh se dy skenarët që vendi ndesh janë "shkallëzimi i krizës artificiale politike, që shpie në izolim, ose ulja e krizës politike dhe lëvizja përpara në rrugën evropiane", tha zyra e tij të martën.