Ligji dështon të pengojë duhanpirësit shqiptarë

12/11/2007

Në teori, legjislacioni shqiptar kundër duhanpirjes është nga më të ashprit në Evropë. Por shumë shqiptarë ndjehen të lirë ta shpërfillin atë.

Nga Sami Neza për Southeast European Times në Tiranë - 12/11/07

Shumica po shpërfill ligjin që ndalon duhanpirjen në publik. [Dosje]

Shqiptarët më së shumti po shpërfillin një ndalim të duhanpirjes në vendet publike pasi ndëshkimet nuk kanë hyrë në veprim, sipas organizatës Smoke Free Albania.

Ligji, i cili hyri në veprim në maj, ndalon pirjen e duhanit në bare, restaurante, zyra qeverie dhe vende të tjera publike. Në teori, legjislacioni kundër pirjes së duhanit i Shqipërisë është midis më të ashpërve në Evropë por veprimtarët thonë se zbatimi ka qenë larg të qënit siç duhet.

"Njerëzit gjobiten por gjobat nuk janë mbledhur; nuk ka barazi në zbatimin e këtij ligji," tha Xhovani Shyti i Smoke Free Albania."Disa bare e ndalojnë duhanpirjen, ndërsa të tjerët, jo."

Një pronar bari që kërkoi të mos identifikohej me emër, spjegoi se pse ai e merr në sy rrezikun e të gjobiturit. "Po të ndaloj pirjen e duhanit në barin tim, do të humbas klientët dhe biznesi do të dështojë," tha ai.

Edhe në dy Kullat Binjake luksoze të Tiranës, ndodhur vetëm pak metra nga zyra e kryeministrit, njerëzit pinë duhan haptazi. Kullat janë vendi i bareve e restauranteve të shumta.

Në katër muajt e fundit, ministria e shëndetësisë ka inspektuar më tepër se 5,000 vende dhe ka lëshuar 1,500 gjoba, asnjë nga të cilat nuk është mbledhur.

Edmond Stojku, një zyrtar i lartë në ministri, thotë se problemi është bashkërendimi i dobët midis inspektorëve të shëndetësisë dhe policisë bashkiake.

"Ne mund t'u vemë gjobat shkelësve, por nuk mund të mbledhim gjobat," spjegon ai.

Shqipëria ka normën më të lartë të pirjes së duhanit në Evropë. Sipas statistikave kombëtare, 40% e shqiptarëve pijnë duhan rregullisht. Rezultati i një sondazhi vitin e shkuar me studentët e mjekësisë në Universitetin e Tiranës nxorri se deri në vitin e pestë, 90% qenë duhanpirës të rregullt.

Sipas të dhënave të ofruara nga ministria e shëndetësisë, konsumi i duhanit u rrit pas vitit 1990. Përpara kësaj, jo më shumë se 20% e shqiptarëve e pinin duhanin. Rritja më e madhe në konsumin e duhanit ka ndodhur midis të rinjve dhe vajzave.

Legjislacioni i ri, që penalizon gjithashtu organet e medias që nxisin duhanpirjen, ka qenë më i suksesshëm në pengimin e reklamave. Ato janë hequr më së shumti nga gazetat, transmetimet e TV dhe posterat.

Gjobat megjithatë nuk duket ta kenë ndikuar ndjeshëm publikun e përgjithshëm në një vend ku fëmijët shpesh mund të shihen tek shesin cigare nëpër rrugë.