Autorja turke lirohet nga akuza për fyerje të Ataturkut

20/12/2006

Autorja turke Ipek Kalislar u lirua të martën nga akuza për fyerje të themeluesit të Turqisë moderne, Mustafa Qemal Ataturkut.

(The New Anatolian - 20/12/06; AP, AFP, BBC, FT, International Herald Tribune, AKI, RFE/RL - 19/12/06)

Një gjykatë e Stambollit liroi të martën (19 dhjetor) autoren Ipek Kalislar e cila qe akuzuar për fyerje të themeluesit të republikës moderne turke, Mustafa Qemal Ataturkut.

Vendimi gjykatësit u njoftua gjatë dëgjimit të dytë në gjyqin kundër Kalislar, gjyq i cili u hap në tetor. Akuzat ndaj gazetares veterane turke rridhnin nga biografia e saj për gruan e Ataturk, Latife Usaki, biografi e cila u botua në qershor dhe u bë bestseller brenda ditësh.

Bazuar në një pikpamje dëshmitari, një pasazh në librin e Kalislarit përshkruan një ngjarje në martesën jetëshkurtër të çiftit. Duke u përballur me një orvatje vrasjeje, Ataturk thuhet se iku nga pallati presidencial duke mbajtur një rrobë për t'u fshehur si grua.

Kjo pjesë qe përfshirë në intervistën e autores me të përditëshmen turke me qarkullim të madh Hurriyet në qershor.

Padia ndaj Kalislar u nis nga një lexues, Hysen Tugrul Pekin.

"Është fyerja më e madhe të pretendosh se Mustafa Qemali, kurajon e të cilit asnjë nga ne nuk guxon ta gjykojë, ka bërë diçka si kjo," shkruante ai në një letër prokurorit, i cili më së fundi ngriti akuzat kundër autores dhe Nexhdet Tatliçan, një botues i Hurriyet.

Të dy ata u paditën në kuadrin e një ligji të posaçëm të kaluar në 1951 i cili përcakton dënime me burg për cilindo që "fyen publikisht kujtimin e Ataturk". Një numër shkrimtarësh dhe gazetarësh turq thuhet se janë ndjekur penalisht sipas këtij ligji.

Lirimi i Kalislar vjen midis presionit të fortë të BE ndaj Turqisë e cila filloi bisedimet e pranimit me Bashkimin në tetor 2005, për të ndryshuar apo shfuqizuar kufizimet në lirinë e shprehjes.

Brukseli dhe grupet e të drejtave kanë qenë veçanërisht kritike ndaj neneve në kodin penal turk që kanë shërbyer si një bazë për rastet gjyqësore kundër dhjetra intelektualëve turq duke përfshirë Orhan Pamuk fitues i sivjetshëm i çmimit Nobel për letërsinë dhe Eli Shafak, shkrimtarja më e shuar femër e vendit. Artikulli 301 i kodit penal e bën shkelje penale të "fyesh" republikën, parlamentin apo institucione të tjera shtetërore dhe përcakton një dënim me burg deri në tre vjet burg për shkelësit.

Gazetari turk-armen Hrant Dink është i vetmi që i është dhënë një dënim i pezulluar gjashtë muaj për "fyerje të turqizmës". Shumica e gjyqeve të tjera që vijnë nga pika të artikullit 301 kanë përfunduar ose me lirim ose me heqje të akuzave.