UNICEF kërkon politika të reduktimit të varfërisë në Ballkan dhe në ish republikat sovjetike

19/10/2006

Rreth 18 milion fëmijë në Evropën Juglindore dhe ish republikat sovjetike jetojnë ende në shtrëngesë të madhe, tha UNICEF të mërkurën.

(The Scotsman - 19/10/06; UNICEF, UN News Centre, AP, BBC, RFE/RL - 18/10/06)

Një fëmijë ecën përgjatë shtegut të ngushtë midis shtëpive në një geto rome në Sofje. Një studim i ri i UNICEF gjeti se varfëria e fëmijëve mbetet e lartë në rajon. [Getty Images]

Ndërsa ka rënë ndjeshëm që nga viti 1998, niveli i varfërisë midis fëmijëve në Evropën Juglindore (SEE) dhe Bashkësinë e Shteteve të Pavarura (CIS) është ende i lartë, sipas një studimi të ri të UNICEF të lëshuar të mërkurën (18 tetor).

Numri i fëmijëve nën 15 vjeç që jetojnë me më pak se 1.72 euro në ditë ka rënë nga 32 milion tetë vjet më parë në 18 milion në 2003, viti i fundit për të cilin ka të dhëna, thoshte raporti i dalë nga Innocenti Research Centre e UNICEF. Por një në katër fëmijë në këtë grup-moshë jeton në varfëri ekstreme të ardhurash, gjeti ai.

Përqindja shkon nga 5% në BiH në 80% në Kirkizstan, sipas studimit. Normat e vështirësive qenë më të larta se sa të të rriturve në secilin nga vendet e studjuara.

Studimi 135-faqesh mbulon gjashtë vende të SEE: Shqipërinë, Bosnje dhe Herzegovinën (BiH), Bullgarinë, Kroacinë dhe Rumaninë dhe të gjitha ish republikat sovjetike me përjashtim të Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë të cilat u bashkuan me BE në 2004. Serbia dhe Mali i Zi, ende pjesë të një shteti të përbashkët në vitin për të cilin kanë qenë në dispozicion të dhënat, janë përfshirë në raport si një vend i vetëm.

Përqindja e fëmijëve që jetojnë me më pak se 2.15 $ për ditë në Maqedoni dhe Serbi-Malin e Zi ishte 6% dhe 7 % respektivisht. Në Bullgari ajo ishte 8%, dyfishi i të rriturve që jetonin në vështirësi ekstreme. Norma e varfërisë së fëmijëve në Rumani dhe Shqipëri ishte 21% dhe 30% respektivisht.

Sipas drejtoreshës së Qendrës së Studimit Innocenti, Marta Santos Pais, varfëria e fëmijëve është bërë më e përqëndruar. Fëmijët në familjet e mëdha apo pa bërthamë, fëmijët që jetojnë në institucione, në zona rurale dhe rajone të pafavorshme dhe fëmijët që i përkasin pakicave kombëtare janë të prekur më keq, tha ajo.

Studimi tregon se ngritja ekonomike nuk përkthehet në një rritje të mjaftueshme në shpenzimin social. Përparimi në uljen e normës së vdekshmërisë fëminore dhe nxitja e treguesve shëndetësorë dhe regjistrimi në parashkolla e arsimi më i lartë sekondar, kanë qenë të plogëta.

"Varfëria e fëmijëve duhet të jetë shqetësimi numër një i qeverive në rajon," tha Maria Kalivis, drejtore e UNICEF për rajonin e SEE/CIS. "Fëmijët vazhdojnë të vendosen nëpër institucione, shifrat nuk po ulen dhe kjo është pavarësisht nga një rënie e mprehtë në normën e lindjeve...Për të arritur potencialin e vërtetë të këtyre vendeve , duhet të ketë investime të mjaftueshme në shërbimet ndaj fëmijëve."

E ardhmja e rajonit varet nga një brez i shëndetshëm e i arsimuar, thonë autorët e raportit duke u kërkuar qeverive në Ballkan dhe CIS të përshtasin politika që kanë për qëllim përmirësimin e mirëqënies së fëmijëve dhe përdorim më të mirë të burimeve në dispozicion.

Vendeve ju kërkua gjithashtu të largohen nga vendosja e fëmijëve në institucione dhe të mbështesin familjet në krizë. Bazuar në çështjet demografike, rënien e normës së lindjeve, që vendet e SEE po përjetojnë veçanërisht, ekspertët e UNICEF rekomandojnë se mbështetje më e madhe sociale duhet t'u ofrohet familjeve të reja.