Српската економија во тешка состојба

07/02/2011

Невработеноста и ниските плати доведоа до протести, но експертите велат дека владата не може да ги зголеми издатоците.

Од Билјана Пекушиќ за Southeast European Times во Белград -- 07/02/11

Десетици илјадници поддржувачи на Српската напредна партија се собраа пред зградата на парламентот во Белград во саботата (5-ти февруари). [Nikola Barbutov/SETimes]

Поткрепен од бранот економско незадоволство, водачот на опозицијата Томислав Николиќ се обрати на големиот митинг во Белград изминатиот викенд, и повика на предвремени избори во Србија.

Ако во следните два месеци не бидат свикани предвремени избори, рече тој, неговата Српска напредна партија (СНС) ќе ја изнесе својата кампања на улиците одржувајќи протести пред зградата на парламентот.

Проценките на оние што присуствуваа на митингот во саботата (5-ти февруари) варираат од 55.000 до 100.000. Каква и да е точната бројка, Николиќ очигледно ја погоди слабата точка. Србите се сé полути поради високата невработеност и малите плати, и сé повеќе ја прифаќаат популистичката порака на „Томо“.

На крајот од минатата година, околу 729.520 луѓе останаа без работа, и стапката на невработеност (26,74%) се зголеми во споредба со 2009.

Незадоволните вработени во јавниот сектор штрајкуваат. Првото напуштање на работните места беше на наставниците во основните и средните училишта, поради што 220.000 ученици не учеа од 28-ми јануари до 5-ти февруари.

„Јас сум наставник по српски јазик во основно училиште и мојата плата е 400 евра“, рече Емилија Вељковиќ. „Ние плаќаме кирија 200 евра, а сметките за домаќинството чинат околу 100 евра. Можам ли да врзам крај со крај и добро да ја работам мојата работа?“

Владата вели дека рацете й се врзани. „Ќе им дадеме сé што имаме“, рече министерот за образование, Жарко Обрадовиќ. „Но, не можеме да обезбедиме пари ако нема во буџетот.“

Премиерот Мирко Цветковиќ предупредува дека зголемените плати во јавниот сектор може да ја зголемат инфлацијата, која изнесуваше 11 отсто на крајот од годината. Економистите гледаат веројатност од континуиран инфлациски притисок како резултат на прекумерните трошења во јавниот сектор, државната интервенција на пазарите и цените, различните монополи и картели, и ослабнувањето на локалната валута.

„Разумно е стравувањето владата, во изборна година, да сака повеќе да потроши отколку да инвестира, што ќе придонесе уште повеќе за трендот на инфлацијата“, рече Стојан Стаменковиќ, од Економскиот институт.

Поврзани написи

Владата планира да внесе 70 милиони евра од кредити во економијата, со цел да охрабри повеќе купување и да поттикне повеќе работодавачи да вработуваат работници. Но, не сметаат сите експерти дека тоа е вистинскиот пристап.

Економистот Мирослав Здравковиќ изјави за SETimes дека владата треба да се залага за зголемување на производството и извозот, наместо за финансирање на потрошувачката.

„Производството во БиХ се зголеми за 5 отсто, додека во Србија [во] истиот период, се намали за 2 отсто. Индустриска обнова може да се случи само со промена на економскиот систем“, рече тој.

Владата, рече тој, ја пропушти шансата за отворање 20.000 работни места бидејќи не ја спроведе успешно програмата на ММФ за олеснување на домашните и странските бизниси.

Оваа содржина е овластена за SETimes.com.