Косово и Македонија го решија пограничното прашање и воспоставија врски

20/10/2009

Скоро една година откако Македонија ја призна независноста на Косово, дипломатијата меѓу двете земји доби важен поттик.

Од Беса Беќири за Southeast European Times во Приштина – 20/10/09

Косовскиот министер за надворешни работи, Скендер Хисени. [Getty Images]

Maкедонија и Косово официјално воспоставија дипломатски односи на амбасадорско ниво доцна во саботата (17-ти октомври). Овој потег го отвора патот за потпишување и ратификување договори, што досега беше невозможно поради немањето официјални врски.

Во документот потпишан од нивните министерства за надворешни работи, двете земји ветуваат дека ќе ги зајакнат пријателските односи, врз основа на взаемно почитување на нивниот национален суверенитет, независност и територијален интегритет.

Договорот беше пофален од меѓународната заедница, но доби жестоки критики од Србија, која се противи на правото на независност на својата поранешна покраина.

Претседателството на ЕУ објави изјава во која се поздравуваат „последните настани во однос на добрососедските односи помеѓу Скопје и Приштина“. Албанија, пак, го поздрави воспоставувањето врски како важен придонес за долгорочната регионална стабилност. Албанскиот министер за надворешни работи, Илир Мета, му телефонираше на својот косовски колега, Скендер Хисени, за да му честита.

За разлика од тоа, српскиот министер за надворешни работи, Вук Јеремиќ, остро ја критикуваше одлуката на Скопје за признавање, велејќи дека истата ги поткопува односите на Македонија со Србија, во време кога тие само што почнаа да се подобруваат.

Одлуката ќе има последици, предупреди Јеремиќ.

Признавањето уследи само неколку часа откако косовскиот парламент го ратификуваше договорот за одбележување на границата со Македонија. Јеремиќ, исто така, не беше задоволен од овој договор, велејќи дека Македонија требаше најпрво да се консултира со Белград. Македонскиот парламент го ратификуваше договорот претходно.

Договорот има за цел решавање на долготрајниот спор за тоа каде точно да се исцрта граничната линија во должина од 260 километри. Македонија сега ќе добие 160 метри во Луково Поле на Шар Планина, додека Косово доби 155 метри на Дебалде, во близина на стратешката точка Кодра Фура.

Емоциите беа вжештени околу ова прашање, и беа потребни два обиди за да се добие ратификација во косовскиот парламент од 120 места. Првиот пат, потребното двотретинско мнозинство не беше постигнато. Претседателот на парламентот Јакуп Красниќи потоа се заложи за обединет фронт меѓу водачите на сите косовски партии и успеа да ги добие потребните 81 глас.

Косовската влада му придава особена важност на граничниот договор. Во изјава, владата рече дека договорот „ја потврдува меѓународната позиција на Република Косово“ и ќе ја зајакне неговата страна во случајот пред Меѓународниот суд на правдата, каде што Србија поднесе тужба.