Студентските протести се шират низ хрватските универзитети

04/05/2009

Хрватските студенти ги окупираа факултетите на универзитетите, барајќи враќање на универзалното бесплатно високо образование.

Од Наташа Радиќ за Southeast European Times во Загреб -- 04/05/09

Повеќе од 1.000 студенти започнаа протести на Филозофскиот факултет при Универзитетот во Загреб на 20-ти април, барајќи бесплатно школување. [Getty Images]

Владините планови за префрлање на поголем дел од трошоците за високото образование на студентите и нивните родители ги налутија студентите во земјата. Преку 1.000 од нив започнаа демонстранции на Филозофскиот факултет при Универзитетот во Загреб на 20-ти април, барајќи бесплатно образование.

Оттогаш, стотици студенти во големите академски центри низ Хрватска -- Осиек, Задар, Риека и Сплит -- се приклучија на штрајкот. До крајот на април, лутите студенти физички зазедоа 15 факултети низ државата, за да го искажат своето несогласување.

Студентите во Хрватска немаа одржано протести со децении. Последните студентски протести датираат од времето на Југославија и „Хрватската пролет“ во 1971 година, кога беше искажано широкото барање за големи демократски и економски слободи.

Сегашните демонстранти сакаат образовните власти да ги поддржат и да ги укинат универзитетските трошоци, тврдејќи дека тие го уништуваат и онака преоптоварениот буџет на едно просечно семејство. Тврдејќи дека високото образование не е привилегија, туку универзално право, тие сакаат да ја спречат и новата владина политика која нуди бесплатно образование само за оние кои ги полагаат испитите навреме. Мерката ќе стапи на сила следната година.

До неодамна, Хрватска ја спроведуваше старата југословенска пракса на бесплатно високо образование. Но, сега, со новата владина политика за образованието, студентите плаќаат од 500 до 1.000 евра годишно, зависно од тоа на кој факултет студираат. Скоро 60 отсто од 160.000 студенти сега плаќаат за школувањето. Само оние кои ги полагаат испитите редовно и имаат високи оценки се ослободени од плаќање.

Министерот за наука и образование, Драган Приморац, непоколебан од демонстрациите, рече дека владата има намера да го прекине спектаклот на „вечни студенти“, кои живеат добар живот за сметка на даночните обврзници. Секоја дополнителна академска година за еден студент кој нема да ги заврши студиите навреме, ја чини владата преку 3.000 евра.

„Сакаме образованието во Хрватска од градинка до постдипломски студии да биде бесплатно, но само за оние што тоа го заслужуваат“, објасни Приморац.

Во еден момент, студентите-демонстранти ги окупираа просториите на нивните факултети цел ден и ноќ, спиејќи на смени. Тие ги спречија професорите да држат предавања. Водачите на протестите, кои се решени да останат анонимни, бараат еднаквост за сите студенти и велат дека имаат поддршка од своите професори и родители.

Секоја вечер, студентите одржуваат пленарни седници кои се отворени за јавноста -- присутните генерално го поддржуваат штрајкот -- на кои решаваат за правецот на дејствувањето за следниот ден и најверојатниот одговор од властите. Демонстрантите им дозволуваат на новинарите да присуствуваат на седниците, но им забрануваат да известуваат. Наместо тоа, студентите издаваат сопствени соопштенија за медиумите.